Poezia e Bertolt Brecht e publikuar nga Lea Ypi shihet si mesazhi më domethënës politik i ditës, në një moment kur protestat kundër qeverisë po hyjnë në javën e katërt
Në politikë ka raste kur një deklaratë bën zhurmë për disa orë dhe harrohet. Ka raste të tjera kur mjaftojnë disa vargje për të thënë më shumë se një fjalim i tërë.
Kjo duket se ka ndodhur me postimin e fundit të Lea Ypit.
Profesoresha shqiptare e London School of Economics, një nga intelektualet më të njohura të së majtës europiane dhe një emër që prej vitesh është promovuar nga vetë Edi Rama në qarqet ndërkombëtare, publikoi në rrjetet sociale poezinë e famshme të Bertolt Brecht, “Në lavdi të revolucionarit”.
Koha e publikimit nuk kaloi pa u vënë re.
Në të njëjtën ditë kur protesta kundër qeverisë zhvilloi tubimin e saj të 23-të dhe kërkesat për ndryshim politik u artikuluan para Kryeministrisë, Ypi zgjodhi të publikojë një tekst që flet për njeriun që nuk hesht përballë padrejtësisë, që sfidon pushtetin dhe që “i quan gjërat me emrin e tyre të vërtetë”.
“Kur shfrytëzimi vjen në rritje, shumë njerëz shkurajohen, por guximi i tij shtohet”, shkruan Brecht në poezinë e shpërndarë nga Ypi.
Më tej poezia vazhdon: “Kudo që ka heshtje, ai do të flasë. Kudo që ka shtypje dhe flitet për fatin, ai do t’i quajë gjërat me emrat e tyre të vërtetë.”
Janë vargje që, të lexuara në izolim, mund të kenë kuptim universal. Por të publikuara në kulmin e protestave që po tronditin debatin publik shqiptar, ato kanë marrë pashmangshëm një ngarkesë politike.
Nuk është hera e parë që Lea Ypi pozicionohet në anën e kritikëve të qeverisë.
Pak javë më parë, në një shkrim të gjatë në prestigjiozen britanike “The Guardian”, ajo mbrojti hapur protestat qytetare kundër modelit të zhvillimit që, sipas saj, po ndjek Shqipëria. Në atë analizë, Ypi kritikonte kapjen oligarkike të shtetit, varësinë nga investimet e mëdha të lidhura me interesa të ngushta ekonomike dhe mungesën e alternativave reale politike.
Madje, ajo shkonte edhe më tej, duke e cilësuar lëvizjen protestuese si fenomenin më frymëzues të aktivizmit qytetar që kishte parë në Shqipëri që nga rënia e komunizmit.
“Ata nuk po heqin dorë nga shteti, por po këmbëngulin se ai u përket atyre”, shkruante Ypi në Guardian.
Ishte një pozicionim që ra në sy jo vetëm për përmbajtjen, por edhe për faktin se vinte nga një figurë që deri dje konsiderohej pjesë e elitës intelektuale më pranë qeverisë.
Për vite me radhë, Edi Rama e ka promovuar Lea Ypin në skenën ndërkombëtare. Librat e saj u janë dhuruar liderëve botërorë nga vetë kryeministri shqiptar. Emri i saj është përmendur shpesh si një nga figurat më prestigjioze të së majtës shqiptare në arenën ndërkombëtare.
Jo rastësisht, në qarqe politike dhe mediatike, Lea Ypi është përfolur shpesh si një prej figurave që një ditë mund të luante rol në drejtimin e Partisë Socialiste pas epokës Rama.
Pikërisht për këtë arsye, mesazhet e saj të fundit kanë marrë një peshë të veçantë.
Kur një kundërshtar politik kritikon qeverinë, kjo konsiderohet normale. Kur një figurë e identifikuar me traditën intelektuale të së majtës ngre pyetje mbi drejtimin që po merr vendi, efekti është krejt tjetër.
Dhe poezia e Brecht-it e publikuar nga Ypi duket se përmban pikërisht këtë mesazh.
Në vargjet e saj nuk ka emra. Nuk ka sulme personale. Nuk ka slogane politike.
Por ka një ide të qartë: se roli i intelektualit nuk është të përsërisë atë që thotë pushteti, por të flasë kur të tjerët heshtin.
Në fund të fundit, kjo është arsyeja pse postimi i Lea Ypit po komentohet kaq shumë.
Jo sepse ajo përmendi Edi Ramën.
Por sepse nuk kishte nevojë ta përmendte.
Në një Shqipëri të përfshirë nga debatet mbi protestat, pushtetin, korrupsionin dhe të ardhmen e vendit, vargjet e Brecht-it tingëlluan për shumëkënd si një mesazh solidariteti me ata që sot ndodhen në shesh.
Dhe ndoshta kjo është arsyeja pse disa vargje poezie po bëjnë më shumë jehonë sesa dhjetëra deklarata politike. /Pamfleti
Durim. Një ambasador amerikan "i bërë sipas dëshirës" është duke ardhur. Ai do të jetë 4 herë më i fortë se Yuri Kim dhe Donald Lu! Do të jetë një çekiç i fortë! Rama do ta pëlqejë shumë!