FLASH
Shkruar nga Frank Stier
Shumica e vendeve në Ballkanin Perëndimor dhe shtetet anëtare të BE-së të Evropës Juglindore po vazhdojnë të bien në renditje sa i takon indeksit të korrupsionit. Çfarë do të thotë kjo për perspektivat e pranimit të 6 shteteve të Ballkanit Perëndimor dhe pse protestat po rriten…
Në treguesin më të njohur global të korrupsionit të Transparency International (TI), vendet në Ballkan dhe Evropën Juglindore dalin rregullisht më keq.
Vitin e kaluar, shumica e tyre ranë edhe më tej në renditje, me disa përjashtime. Bosnja dhe Hercegovina u përmirësua me një vend krahasuar me vitin e kaluar.
Kroacia, Mali i Zi dhe Maqedonia e Veriut ruajtën të njëjtat rezultate në Indeksin e vitit 2025, ndërsa Shqipëria, Bullgaria, Kosova, Moldavia, Rumania, Sllovenia, Serbia dhe Hungaria janë përkeqësuar.
Çdo pranverë, organizata joqeveritare TI publikon raportin e saj të korrupsionit. Megjithatë, është pothuajse e pamundur që një OJQ të ofrojë prova të pakundërshtueshme të korrupsionit. Renditja e TI është një indeks i perceptimit të korrupsionit që përfshin 182 vende sipas shkallës së korrupsionit të perceptuar në politikë dhe administratë.
Renditja përcaktohet duke anketuar ekspertë dhe biznesmenë mbi perceptimin e tyre për korrupsionin në institucionet publike të vendit të tyre.
Së bashku me Hungarinë, Bullgaria, e cila iu bashkua eurozonës disa javë më parë, zë vendin e fundit midis shteteve të BE-së. Aktualisht përballë zgjedhjeve të teta parlamentare në pesë vjet, Bullgaria ka rënë me tetë vende, në pozicionin e 84-të krahasuar me vitin e kaluar.
Fqinji i saj verior, Rumania, në vendin e 70-të, dhe Kroacia, në vendin e 63-të, shënojnë më mirë, ndërsa Sllovenia është më e mira në klasën e saj midis vendeve të BE-së Juglindore, në vendin e 41-të.
Në vitin 2007, kur Bullgaria dhe Rumania iu bashkuan BE-së, kishte dyshime nëse ato ishin të gatshme për këtë hap.
Në veçanti, korrupsioni i përhapur dhe mungesa e respektit për sundimin e ligjit shkaktuan shqetësim.
E njëjta pyetje lind përsëri në lidhje me kandidatët për anëtarësim në BE , Shqipërinë, Bosnjën dhe Hercegovinën, Kosovën, Malin e Zi, Maqedoninë e Veriut dhe Serbinë nga rajoni i Evropës Juglindore.
TI u jep vetëm dy prej këtyre kandidatëve një vlerësim më të mirë për korrupsionin sesa Bullgaria.
Ndërsa Maqedonia e Veriut renditet gjithashtu në vendin e 84-të, Kosova renditet e 76-ta dhe Mali i Zi i 65-ti. Shqipëria, një kandidate në krye të procesit të pranimit në BE së bashku me Malin e Zi, renditet e 91-ta në Indeksin e Perceptimit të Korrupsionit të TI, shtatë vende pas Bullgarisë, e ndjekur nga Bosnja dhe Hercegovina në vendin e 109-të dhe Serbia në vendin e 116-të.
Kohët e fundit, serbët dhe veçanërisht shqiptarët e kanë bërë shumë të qartë se sa të korruptuara i perceptojnë institucionet publike të vendeve të tyre. Që nga fillimi i nëntorit 2024, lëvizja kundër korrupsionit në Serbi, e cila udhëhiqet kryesisht nga studentët, ka mbajtur demonstrata dhe protesta pothuajse çdo ditë.
Ajo e konsideron korrupsionin dhe keqmenaxhimin shtetëror përgjegjës drejtpërdrejt për vdekjen e 16 personave në shembjen e tendës së një stacioni treni në Novi Sad. Ndërkohë, ata e kanë detyruar regjimin autokratik të Presidentit Aleksandar Vuçiç të bjerë dakord të mbajë zgjedhje të parakohshme parlamentare, megjithëse data nuk është caktuar ende.
Ministri i Kulturës i Serbisë, Nikola Selaković, është aktualisht në gjyq. Ai akuzohet për falsifikim dokumentesh me qëllim revokimin e statusit ekzistues të mbrojtjes së trashëgimisë së selisë së Ushtrisë Popullore Jugosllave, e cila u bombardua nga avionët luftarakë të NATO-s në vitin 1999, me qëllim që dhëndrit të Trumpit, Jared Kushner, t’i mundësonte të ndërtonte një projekt shumëkatësh me një hotel, apartamente luksoze, zyra dhe dyqane në vend të tij.
Në kryeqytetin e Shqipërisë, në Tiranë, ka pasur protesta të përsëritura, ndonjëherë të dhunshme, për javë të tëra kundër qeverisë së Kryeministrit Edi Rama, e cila perceptohet si e korruptuar. Që nga vjeshta e vitit 2025, Zyra e Prokurorit të Posaçëm për Korrupsionin dhe Krimin e Organizuar (SPAK) e ka hetuar zv. Kryeministren Belinda Balluku nën dyshimin për manipulim të tenderëve për kontrata ndërtimi qeveritare.
Pasi Gjykata e Posaçme për Korrupsionin dhe Krimin e Organizuar (GJKKO) e pezulloi Ballukun nga postet e saj, Kryeministri Rama e riktheu atë në pozicionin e saj ministror.
Në përgjigje, protestuesit po kërkojnë jo vetëm që qeveria e Edi Ramës të japë dorëheqjen, por edhe që të hiqet imuniteti parlamentar i Ballukut në mënyrë që ajo të mbahet përgjegjëse penalisht. /Përshtati Pamfleti/
Në Shqipëri nuk mund të falë populli thjeshtë pensionostë mësues ose intelektualë të vërtetë protestat bëhen nga patri të politike ndryshme me drejtues të korruptuar si puna Sali Berishës e Adriatik Llapaj ata që futet të dalin nuk dalin dot
Ky njeriu qe e ka thurrur kete "analize" mos eshte valle hidraulik, me bordero, per nga zanati? Te verteten - edhe ne varr nuk e lene rehat!?