FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Mes ‘97-ës dhe resorteve me 5 yje: Shqipëria në dy realitete sipas BBC
BBC i ka kushtuar një reportazh të zgjeruar Shqipërisë, duke analizuar përpjekjet e vendit për të ndërtuar një identitet të ri si destinacion i turizmit luksoz, në një kohë kur përballet ende me pasojat e së kaluarës komuniste.
Në qendër të këtij rrëfimi është vizita e Ivanka Trump në jug të vendit, me foksu investimet në Sazan dhe në Zvërnec.
“Këto ditë, Shqipëria po synon të heqë qafe të kaluarën e saj dhe të transformojë reputacionin e saj nga një vend i shënuar nga korrupsioni në një vend të njohur për turizmin luksoz. Me kilometra plazhesh të paprekura, male të mbuluara me borë dhe ullishte që mund të rivalizojnë me çdo gjë që Greqia ka për të ofruar, nuk është për t'u habitur që po tërheq shpejt investitorë. Midis tyre janë Ivanka Trump dhe bashkëshorti i saj, Jared Kushner, të cilët shpresojnë të ndërtojnë një vendpushim në një ishull pranë brigjeve të Vlorës. Ata kanë vizituar plazhet e izoluara të Zvërnecit dhe Nartës. Ata, si të tjerët, shpresojnë të përfitojnë nga stimujt e rinj qeveritarë për të ndërtuar vendpushime luksoze me 5 yje plus”, thekson BBC në përshkrimin për dokumentarin.
Megjithatë, fantazmat e së kaluarës komuniste të Shqipërisë mbeten ende. Sipas dokumentarit, mosmarrëveshjet për tokën, akuzat për korrupsion dhe mungesa e infrastrukturës mund t'i nxjerrin nga rruga këto vendpushime përpara se ato të kenë filluar punën.
Pjesë nga dokumentari
E mërkurë, 21 janar 2026. Është një ditë e ftohtë dhe gri dimri në qytetin jugor shqiptar të Vlorës, kur një pamje e pazakontë kalon nëpër rrugët e lagështa. Një autokolonë makinash 4x4 e shoqëruar nga policia. Disa orë më parë, Brian Nagatora, i cili ndihmon në drejtimin e resortit bregdetar të familjes së tij, kishte marrë një telefonatë urgjente nga i ati.
“Në fakt ishte mjaft befasuese. Për të qenë i sinqertë, isha në Tiranë dhe babai më telefonoi, më tha zonja Trump do të vijë këtu, do të jetë këtu pas disa orësh. Menjëherë thashë, në rregull, jam rrugës”, shprehet ai.
Vajza e Presidentit të Shteteve të Bashkuara nuk është vetëm. Ajo shoqërohet nga Edi Rama, Kryeministri i Shqipërisë prej 14 vitesh.
“Ajo ishte shumë e thjeshtë, për të qenë i sinqertë. Nuk e prisja. Më pëlqeu shumë”, tregon Brian.
-A pinë pak raki?
-Jo, nuk pinë. Sa di unë, vetëm ujë. Edhe verë për të bërë dolli, por...
- Pra, bënë edhe një dolli me verë.
-Po.
Edhe para vizitës në janar, Ivanka Trump dhe bashkëshorti i saj, Jared Kushner, bënë bujë vitin e kaluar kur u njoftua se po planifikonin një resort turistik luksoz pak larg bregdetit të Vlorës, në ishullin e gjelbëruar të Sazanit. Një bazë ushtarake e Luftës së Ftohtë, e braktisur dhe e lënë në natyrë. Ajo ndodhet përballë “thembrës së çizmes” së Italisë.
“Aktualisht po punoj me bashkëshortin tim. Kemi këtë ishull prej 1400 akrash në Mesdhe dhe po sjellim arkitektët më të mirë dhe markat më të mira”, deklaronte Ivanka.
Me jahtin e mikut tonë Nat Rothschild u nisëm në Mal të Zi dhe më pas nisëm të lundrojmë drejt Korfuzit, dhe kaluam disa ditë në Shqipëri. Një nga netët atje, Kryeministri Rama erdhi në jaht. Nuk e kisha takuar kur isha në qeveri, por mbeta shumë i impresionuar nga vizioni i tij për atë që dëshiron të bëjë me Shqipërinë.
Kryeministri ka deklaruar në mënyrë të njohur se Shqipërisë i duhet turizëm luksoz siç i duhet ujë shkretëtirës. Pas dollisë në restorant, Ivanka Trump dhe shoqëruesit e saj nuk udhëtojnë drejt ishullit të Sazanit, por në anën përballë tij, në Lagunën e izoluar të Nartës në Zvërnec. Një zonë e mbrojtur natyrore me rëndësi të veçantë ekologjike, ku jetojnë foka të rralla mesdhetare në rrezik kritik, flamingo rozë të zbehta, breshka deti, shpendë të rrallë dhe ndonjë dele që pushon në plazh. Pikërisht këtu Ivanka shfaqet me rreth 100 arkitektë dhe topografë. Policia vendos perimetra sigurie dhe tenda. Gjithçka zhvillohet në fshehtësi. Edhe banorët e fshatit përreth nuk lejohen të afrohen.
Unë jam Emily Wither dhe për Assignment, në podcastin dokumentar, ne po udhëtojmë nëpër Shqipëri për të zbuluar se si e kaluara komuniste e këtij vendi ballkanik vazhdon të përplaset me të tashmen në beteja për tokën, pronësinë dhe korrupsionin, dhe çfarë mund të sjellë vizioni i Kryeministrit për turizmin për vendin dhe çfarë mund të marrë prej tij. Rreth tre orë larg me makinë nga kryeqyteti, Tirana, ndodhet qyteti i tretë më i madh i vendit, Vlora, përgjigjja e Shqipërisë ndaj Rivierës Franceze. Çuditërisht, nuk ka linjë treni që e lidh me kryeqytetin, por po ndërtohet një aeroport i ri ndërkombëtar. Duke udhëtuar nëpër vend, bëhet e qartë se është një vend me dy realitete. Vila të zbukuruara shfaqen në kodra dhe ndërtesa të reja apartamentesh ndërthuren me blloqe të vjetra të lodhura, godina bujqësore të rrënuara dhe hotele gjysmë të ndërtuara. Është një vend i bukur, por vihet re shpejt një nivel shumë i ndryshëm pasurie.
Vetë qyteti krenohet me disa plazhe me pamje mahnitëse të detit, dhe është e qartë se ka plane të mëdha për të sjellë shumë më tepër vizitorë këtu. Ne thjesht po ecim përgjatë plazhit. Ndoshta mund të dëgjoni ndërtimet përreth meje. Por pastaj midis hoteleve, ka këto shtëpi të vogla të improvizuara që njerëzit i kanë ndërtuar vetë qartë, pikërisht në vijën bregdetare. Dhe është një përballje mjaft e mirë të shohësh këto shtëpi pranë këtyre blloqeve të larta që sapo po shfaqen midis tyre.
“Në rregull, në këtë pjesë nuk kishte fare shtëpi. Por vetëm bulevardi dhe disa lagje në të majtë dhe në të djathtë. Po flas për 35 vjet më parë. Pra, asgjë nga ato ndërtesa nuk mund të shihni se ka pasur ndërtesa më parë”.
Po eci në plazh me Ermal Xhukanin, një lektor në një universitet lokal. Ai u rrit në Vlorë. Jemi këtu vetëm një muaj pasi Ivanka e vizitoi. Jemi më me fat me motin, duke mbërritur në diell të mrekullueshëm.
“Ishte e bukur. Disa shtëpi të vogla këtu, njerëz që dikur peshkonin, si shtëpi peshkatarësh. Dhe pastaj asgjë, vetëm rërë. Disi rëra ishte më e bardhë dhe e thatë. Tani është gjithmonë e lagësht për shkak të, nuk e di, të gjitha këtyre ndërtesave që po ndërtojnë këtu, diçka ka ndryshuar”.
Tingëllon idilike, por Vlora në fund të viteve '90 ishte një nga vendet më të rrezikshme në vend.
Për të kuptuar pse, duhet të kthehemi më tej. Shqipëria doli nga Lufta e Dytë Botërore si një shtet komunist me një parti. Gjatë kësaj kohe, askush nuk lejohej të hynte ose të dilte. E gjithë toka u bë pronë shtetërore sipas një procesi të njohur si kolektivizim. Pastaj, në vitin 1991 regjimi komunist u shemb, por festimet ishin jetëshkurtra.... /Pamfleti
Për të dëgjuar dokumentarin e plotë kliko KËTU
Urraaaaa!
Nje moment qe flet per dhune nga ky dokumentar....vendi i rrethuar me shirita nga policia ku nuk lejoheshin as banoret vendas...Nje kryeminister qe pelengon vajzen e nje presidenti amerikan dhe vrapon ta takoje e ti ofroje nje ishull ku vetem te ndertoje, se te tjerat ja zgjidh Ai... Forme e grabitjes nga qeveria. Dhuna e perdorur shpesh prej saj... BBC te hulumtoje edhe kushtet ose natyren e kontrates qe do te formuloje Edi Rama per ti dhuruar Kushnerit ishullin e Sazanit... Gradualisht edhe te huajt po e kuptojne xhunglen Shqiptare e projektuar nga kjo qeveri dhe mbuluar me propoganden e nje kryeministri qe vetem per vendin nuk mendon.