Historia tregon se rrëzimi i një kryeministri kërkon më shumë se thashetheme...
Në Westminster po rikthehet një atmosferë e njohur tensioni.
Sa herë që humori brenda partive bëhet rebelues, dalin në skenë zërat për “burrat me kostume gri”, figura të padukshme që, sipas legjendës politike britanike, hyjnë në Downing Street për t’i thënë liderit se koha e tij ka mbaruar.
Këtë herë në qendër të spekulimeve është Sir Keir Starmer. Megjithatë, historia britanike sugjeron se grupe të tilla “fantazmë” rrallë materializohen. Nëse një lider rrëzohet, kjo ndodh zakonisht hapur dhe përmes një lëvizjeje të koordinuar, jo përmes thashethemeve.
Deputetët rebelë duhet të zgjedhin me kujdes momentin. Një humbje e rëndë në zgjedhje lokale ose një rezultat zhgënjyes në zgjedhje të pjesshme mund të krijojë terren të favorshëm. Por rrëzimi i një lideri në mes të mandatit sjell presion për zgjedhje të përgjithshme, të cilat partia mund t’i humbasë. Nga ana tjetër, pritja e tepërt mund ta bëjë ndryshimin të pavlefshëm në sytë e publikut. Politologët e quajnë këtë “problemi Goldilocks”: as shumë herët, as shumë vonë.
Kryeministrat shpesh janë të përqendruar në drejtimin e vendit dhe mund të mos e perceptojnë rrezikun në kohë. Margaret Thatcher në vitin 1990 dhe Boris Johnson në vitin 2022 e mësuan këtë me vonesë. Edhe nëse fitojnë një votëbesim, ata mund të dalin të plagosur politikisht. Një lider mund të mbijetojë teknikisht, por të jetë i dobësuar fatalisht.
Kriza zakonisht nis me një dorëheqje të profilit të lartë. Dorëheqja e Geoffrey Howe përshpejtoi fundin e Thatcher; ajo e Rishi Sunak kontribuoi në largimin e Johnson. Por një dorëheqje e vetme rrallë mjafton. Ajo duhet të pasohet nga një valë largimesh që krijon ndjesinë e humbjes së kontrollit.
Megjithatë, liderët në vështirësi nuk janë të pambrojtur. Ata kontrollojnë aparatin e Downing Street, kanë në dorë postet dhe titujt, dhe mund të mobilizojnë mbështetje me shpejtësi. Besnikëria shpesh shpërblehet, ndërsa një rebelim i dështuar mund të dëmtojë përgjithmonë karrierën e një deputeti. Për më tepër, edhe nëse Starmer do të rrëzohej, askush nuk mund të garantojë se pasardhësi do të ishte më i fortë apo më popullor. Sistemi me dy faza për zgjedhjen e liderit, ku anëtarësia e partisë ka fjalën e fundit, e bën rezultatin të paparashikueshëm dhe rrit hezitimin për të vepruar.
Historia tregon se, kur një parti bindet se lideri është bërë barrë elektorale, fundi mund të vijë me shpejtësi. Nga një fjalim rutinë në mëngjes deri te njoftimi për dorëheqje në mbrëmje, distanca mund të jetë shumë e shkurtër. Në politikën britanike, rrëzimet ndodhin shpesh papritur dhe me brutalitet procedural: një deklaratë në Downing Street, një vizitë tek Mbreti dhe më pas heshtje.
Deri atëherë, “burrat me kostume gri” mbeten më shumë mit sesa realitet. Në Westminster, ndryshimi i liderëve nuk vjen nga fantazmat, por nga llogaritjet e ftohta politike dhe nga momenti kur frika nga humbja bëhet më e madhe se frika nga e panjohura. /Përshtatur nga “The Economist”
Një shtytje nga jashtë dhe mbaroi puna.
Në kontekstin e Shqipërisë për të larguar kryeministrin, duhet që të ketë opozitë. Fatkeqësisht, ajo drejtohet nga një halldup kapadai me halle personale. Largimi i Rrumpallës i hap rrugë rrotacionit në Shqipëri. Njerëzit janë të lodhur me piktorin, por e pranojnë nga halli se është alternativë pak më e mirë se Bajrakari i maleve.
Nuk ka ndryshim per te mire ne Shqiperi per aq kohe sa populli te mos braktis Salehun Ramutin dhe militantet e tyre. Rruga eshte i vetmi mjet per popullin te beje ndryshimin, por jo me Saheun