FLASH
Shkruar nga Vudi Xhymshiti
Ajo që e bën këtë situatë edhe më shokuese është heshtja, ose më keq, bashkëpunimi aktiv i komunitetit ndërkombëtar.
Për më shumë se një dekadë, Edi Rama ka qëndruar në krye të Shqipërisë, duke e portretizuar veten si arkitektin e transformimit të vendit, një modernizues, një reformator, një ndërtues urash drejt Bashkimit Evropian. Por pas këtij imazhi të kujdesshëm, fshihet një realitet shqetësues që është injoruar sistematikisht ose minimizuar nga komuniteti ndërkombëtar: Shqipëria, nën udhëheqjen e Ramës, po shndërrohet në një shtet mafioz.
Ajo që po ndodh në këtë vend të vogël të Ballkanit nuk është vetëm një tragjedi kombëtare, por një skandal ndërkombëtar i përmasave të pabesueshme. Kompletësia e fuqive globale, qeverive perëndimore që duhet ta mbajnë Shqipërinë përgjegjëse, ka mundësuar që sundimi i Ramës me korrupsion dhe autokraci të vazhdojë pa pengesa. Shqipëria po bëhet me shpejtësi një studim rasti për normalizimin e krimit të organizuar, një lojë për elitën politike dhe rrjetet kriminale që veprojnë me pandëshkueshmëri, ndërsa qytetarët e zakonshëm e paguajnë çmimin.
Megjithatë, në këtë histori ka edhe një akuzë ndaj forcave opozitare të Shqipërisë, të cilat kanë dështuar plotësisht të paraqesin një alternativë të besueshme ndaj regjimit mafioz të Ramës. Pasojat për të ardhmen e Shqipërisë, dhe në fakt për integritetin e politikës së jashtme perëndimore, nuk mund të jenë më të rënda.
-Shqipëria e Edi Ramës: Një shtet mafioz me përjashtim të emrit
Provat e rënies së Shqipërisë në korrupsion dhe kriminalitet janë të shumta. Siç është zbuluar në raportet investigative të “Rai 3”, “Report”, “Der Spiegel” dhe “The Washington Post”, Shqipëria nën udhëheqjen e Ramës është përfshirë thellësisht me krimin e organizuar.
Sipas Arben Ahmetajt, ish-zëvendëskryeministër i Ramës, “grupet kriminale marrin kontrata përmes ndërmjetësve, pastrojnë para në Shqipëri përmes ndërtimit dhe koordinohen me Edi Ramën”, (Rai 3, qershor 2023).
Këto fjalë duhet të trondisin çdo vëzhgues, por mezi regjistrohen në diskursin ndërkombëtar për Shqipërinë. Akuzat e Ahmetajt janë të ashpra. Ai pretendon se Rama ka takuar drejtpërdrejt bosët e mafias në zyrën e tij qeveritare. Këto takime, sipas Ahmetajt, lehtësohen nga figura kyçe si Ergys Agasi, një biznesmen i lidhur me sektorin e duhanit dhe djali i një ish-deputeti socialist. Natyrisht, Rama i hedh poshtë këto pretendime, por provat janë të vështira për t'u injoruar. Report ka prova fotografike të Ramës duke u takuar me Luftar Hysën, një nga pastruesit kryesorë të parave për kartelin Sinaloa, vetëm dy muaj para se Hysa të merrte një licencë për të hapur një kazino në qytetin e Vlorës.
Për një vend që kërkon anëtarësim në BE, këto zbulime janë katastrofike. Ato paraqesin një udhëheqës që jo vetëm ka dështuar në luftën kundër krimit të organizuar, por ka lehtësuar aktivisht integrimin e tij në strukturat politike dhe ekonomike të Shqipërisë. Ky është një shtet mafioz me përjashtim të emrit, ku institucionet publike janë nënshtruar dhe kufiri midis qeverisë dhe krimit të organizuar është fshirë.
-Syri i mbyllur i Komunitetit Ndërkombëtar: Ndihma dhe mbështetja e morrupsionit
Ajo që e bën këtë situatë edhe më shokuese është heshtja, ose më keq, bashkëpunimi aktiv i komunitetit ndërkombëtar. Pavarësisht provave dërrmuese të lidhjeve të Ramës me krimin e organizuar, fuqitë globale si Shtetet e Bashkuara, Bashkimi Evropian dhe qeveritë kryesore perëndimore vazhdojnë ta mbështesin regjimin e tij. Kjo ngre pyetje të thella për integritetin e politikës së jashtme perëndimore dhe motivet pas mbështetjes së tyre të pandërprerë për një qeveri që është bërë sinonim i kriminalitetit.
Merrni për shembull kryeministren italiane Giorgia Meloni, e cila ka qëndruar krah Ramës edhe kur situata po bëhet gjithnjë e më e rëndë. Në konferencën Fratelli d’Italia në prill 2023, Meloni deklaroi, "Më ndihmoni të dërgoj solidaritetin tim për Edi Ramën për linçimin që ai pësoi vetëm sepse po përpiqej të ndihmonte kombin tonë", duke i quajtur akuzat për lidhjet mafioze të Ramës si “propagandë” (Rai 3, qershor 2023).
Besnikëria e verbër e Melonit ndaj Ramës, pavarësisht provave në rritje, nuk është vetëm e papërgjegjshme, por e rrezikshme. Ajo pasqyron një trend më të gjerë midis udhëheqësve perëndimorë për të priorizuar përfitimet afatshkurtra gjeopolitike mbi stabilitetin demokratik afatgjatë.
Në Shtetet e Bashkuara, Sekretari i Shtetit Antony Blinken ka lavdëruar të ashtuquajturat reforma gjyqësore të Shqipërisë, duke pretenduar se “zyrtarët e korruptuar po mbahen përgjegjës” dhe se “anëtarët e krimit të organizuar po shkojnë në burg dhe po humbasin pasuritë e tyre.” Por siç thuhet qartë në raportin e Departamentit të Shtetit të SHBA-së për Shqipërinë në vitin 2023, "Korrupsioni ekziston në të gjitha degët dhe nivelet e qeverisë", (Der Spiegel, shtator 2023).
Kjo kontradiktë midis retorikës dhe realitetit është një simbol i një dështimi më të gjerë në politikën e jashtme të SHBA-së, veçanërisht nën administratën Biden, e cila ka vazhduar të rreshtohet me regjime autokratike dhe të korruptuara në mbarë botën.
Pyetja që duhet të bëjmë është: Pse? Pse fuqitë globale, veçanërisht administrata Biden, janë kaq të investuara në mbështetjen e Edi Ramës? A mund të jetë që vetë institucionet që supozohet të mbajnë qeveritë e huaja përgjegjëse janë të komprometuara? Sa më shumë që shikon situatën e Shqipërisë, aq më e vështirë bëhet të injorohet mundësia shqetësuese se edhe udhëheqësit perëndimorë mund të kenë interesa të fshehta në ruajtjen e status quo-së.
A mund që përputhja e politikës së jashtme të administratës Biden me regjime të korruptuara si ai i Ramës të reflektojë një formë më të thellë dhe më të ndyrë të bashkëpunimit? Pyetja duhet të shtrohet: Sa e korruptuar është vetë administrata Biden?
-Opozita e Shqipërisë: Një dështim monumental
Ndërsa mundemi dhe duhet të kritikojmë komunitetin ndërkombëtar për dështimin e tij në mbajtjen e Ramës përgjegjës, duhet gjithashtu të hedhim një vështrim kritik mbi forcat opozitare të vetë Shqipërisë. Për më shumë se një dekadë, opozita ka dështuar të organizohet si një forcë e besueshme që mund të sfidojë kapjen e pushtetit nga Rama. Ky dështim nuk është thjesht taktik; është ideologjik.
Pavarësisht korrupsionit të përhapur dhe kontrollit mafioz që kanë shënuar qeverisjen e Ramës, opozita ka dështuar të bindë elektoratin se ndryshimi nuk është vetëm i nevojshëm, por edhe i mundur. Ky është një dështim monumental i imagjinatës dhe udhëheqjes politike. Pamundësia e opozitës për të paraqitur një vizion koherent dhe tërheqës për të ardhmen e Shqipërisë i ka dhënë mundësinë Ramës të vazhdojë sundimin e tij pa sfida. Edhe kur shpërthejnë protesta, siç ndodhi në korrik 2024, kur demonstruesit hodhën kokteje Molotov ndaj zyrës së Ramës, opozita mbetet e fragmentuar, duke munguar thellësia organizative dhe strategjike për të ndërmarrë një sfidë serioze.
Kjo është një mosbesim i rëndë ndaj popullit shqiptar. Në një vend ku më shumë se një e treta e popullsisë është larguar që nga viti 1991 dhe ku papunësia e të rinjve mbetet ndër më të lartat në Evropë, peshat nuk mund të jenë më të larta. Opozita e Shqipërisë duhet të rritet dhe të paraqesë një alternativë të vërtetë, ose rrezikon ta dërgojë vendin drejt një të ardhmeje të përcaktuar nga kriminaliteti, korrupsioni dhe dëshpërimi.
-Normalizimi i një shteti mafioz
Aspekti më shqetësues i rrugës aktuale të Shqipërisë është rreziku që krimi i organizuar dhe korrupsioni të normalizohen përfundimisht, si në sytë e popullit shqiptar ashtu edhe të komunitetit ndërkombëtar. Nëse Edi Rama vazhdon të ketë sukses, pavarësisht provave dërrmuese të lidhjeve të tij me mafian, çfarë mesazhi i dërgohet botës? Kjo tregon se kriminaliteti mund të pranohet, madje të përqafohet, për sa kohë që është mbështjellë me fasadën e zhvillimit ekonomik dhe bashkëpunimit diplomatik.
Ky normalizim i krimit të organizuar nuk është thjesht një problem shqiptar; është një problem global. Nëse Shqipëria, nën udhëheqjen e Ramës, vazhdon në këtë rrugë, rrezikon të njihet ndërkombëtarisht jo si një demokraci e gjallë apo një anëtare e ardhshme e BE-së, por si një shtet mafioz. Komplotesia e komunitetit ndërkombëtar në këtë proces nuk është vetëm një dështim i politikës së jashtme; është një katastrofë morale dhe etike.
-Forcat intelektuale duhet të ngrihen: Shpresa e fundit
Përballë sfidave të tilla dërrmuese dhe ekzistenciale, forcat intelektuale të Shqipërisë, shoqëria civile dhe mediat e pavarura nuk mund të qëndrojnë më duarkryq. Koha për vëzhgim pasiv ka kaluar prej kohësh. Është imperative, madje një detyrë morale, që ata të ngrihen dhe të luftojnë me vendosmëri të palëkundur kundër normalizimit të fshehtë të krimit të organizuar dhe korrupsionit që po gërryen themelet e vendit. Kjo nuk është thjesht një betejë për drejtimin politik të Shqipërisë; është një betejë për shpirtin e saj, për vlerat e integritetit, drejtësisë dhe qeverisjes demokratike që duhet të përcaktojnë të ardhmen e kombit. Dështimi për të vepruar është ta dorëzosh Shqipërinë në kthetrat e anarkisë, lakmisë dhe sundimit autokratik, një fat që do t’i nënshtrojë qytetarët e saj përgjithmonë te kriminelët që maskohen si shërbyes publikë.
Megjithatë, përgjegjësia për këtë betejë nuk bie vetëm mbi shpatullat e shqiptarëve. Komuniteti ndërkombëtar, veçanërisht ata që quhen kampionë të demokracisë si administrata Biden dhe liderët evropianë, duhet të përballen me realitetin e pakëndshëm të bashkëpunimit të tyre. Duke vazhduar të mbështesin regjime të korruptuara si ai i Edi Ramës, në emër të leverdisë gjeopolitike ose stabilitetit të supozuar, ata po tradhtojnë vetë parimet që pretendojnë se mbrojnë. Demokracia, të drejtat e njeriut dhe sundimi i ligjit nuk janë mallra të negociueshme për t’u shkëmbyer në korridoret e pushtetit. Lidhja me autokratët dhe rrjetet kriminale, të gjitha në ndjekje cinike të përparësive strategjike, rrezikon të minojë këto vlera jo vetëm në Shqipëri, por në mbarë botën. Perëndimi duhet të vendosë: a do të vazhdojë të jetë një mbështetës i korrupsionit, apo do të qëndrojë në anën e duhur të historisë, duke marrë një qëndrim të vendosur kundër erozionit të integritetit demokratik dhe dinjitetit njerëzor? Çdo veprim më pak se ai vendimtar dhe i parimshëm e bën komunitetin ndërkombëtar bashkëfajtor në rënien e Shqipërisë dhe e lë Perëndimin të falimentuar moralisht.
-Një komb në udhëkryq
Shqipëria ndodhet në një udhëkryq. Nëse regjimi i Edi Ramës vazhdon të lulëzojë, kjo jo vetëm që do ta dënojë Shqipërinë me një të ardhme të mbushur me anarki dhe korrupsion, por do të inkurajojë edhe autokratë të tjerë nëpër botë. Ky është një moment përballjeje për Shqipërinë, për komunitetin ndërkombëtar dhe për vetë nocionin e demokracisë.
Forcat intelektuale të Shqipërisë duhet të ngrihen, dhe komuniteti ndërkombëtar duhet të vendosë ku qëndron me të vërtetë. A do të vazhdojë të mbyllë sytë, duke lejuar që korrupsioni dhe krimi i organizuar të lulëzojnë? Apo më në fund do të kërkojë llogaridhënie dhe do të mbështesë popullin shqiptar për të rimarrë vendin e tyre nga kthetrat e shtetit mafioz?
E ardhmja e Shqipërisë, dhe në të vërtetë integriteti i politikës së jashtme perëndimore, varet nga përgjigjja./Pamfleti
Lini një Përgjigje