FLASH
Shkruar nga Diplomatico | Pamfleti.net
Peter Magyar sinjalizon fundin e Hungarisë si strehë për politikanë që i ikin drejtësisë, ndërsa në Shqipëri shtohen pikëpyetjet mbi fatin e interesave të lidhura me njerëzit e afërt të Orbanit, përfshirë edhe Jászai Gellért e ONE Albania-s.
Budapesti po jep sinjale që mund të tronditin jo vetëm politikën e brendshme hungareze, por edhe fijet e ndikimit që Viktor Orban ka shtrirë prej vitesh në Ballkan. Rasti i Nikola Gruevskit po rikthehet në qendër të debatit në një kohë kur një kastë oligarkësh hungarezë të lidhur me pushtetin e Viktor Orbanit po braktisin Budapestin, duke sinjalizuar se sistemi i ndërtuar për vite me radhë nuk po shihet më si kështjella e dikurshme e paprekshme.
Peter Magyar ka paralajmëruar se vendi i tij nuk do të jetë më strehë për politikanë të dënuar apo të akuzuar.
Në thelb, nuk kemi të bëjmë vetëm me fatin personal të Gruevskit. Kjo është një goditje ndaj modelit që Viktor Orban ndërtoi në rajon: një përzierje mes mbrojtjes politike, afërsive ideologjike dhe mbështetjes ekonomike për njerëzit e tij. Për vite me radhë, Hungaria u perceptua si një portë e sigurt për figura të pushtetit që hynin në konflikt me drejtësinë në vendet e tyre, sidomos në Ballkan. Tani, nëse sinjalet e reja përkthehen në veprim, kjo portë duket se po mbyllet.
Ky zhvillim nuk ndalet vetëm te azili politik. Ai prek edhe interesat ekonomike që janë ushqyer nga afërsia me pushtetin e Orbanit. Këtu hyn edhe rasti i ONE Albania dhe i Jászai Gellért, një emër i lidhur ngushtë me rrjetin ekonomik dhe oligarkik të ngritur në Budapest. Nëse pushteti i Orbanit lëkundet seriozisht, atëherë në pikëpyetje vihet edhe mburoja politike dhe financiare që ka mbështetur këto investime.
Në këtë panoramë, ONE Albania nuk shihet më thjesht si një operator telefonik. Ajo shfaqet si pjesë e një modeli më të gjerë, ku kapitali, pushteti dhe ndikimi rajonal kanë ecur bashkë. Pikërisht për këtë arsye, çdo tronditje në Budapest mund të prodhojë pasoja zinxhir edhe në Shqipëri, qoftë në nivel pronësie, qoftë në nivel mbështetjeje politike, qoftë në nivel stabiliteti financiar.
Gruevski, në këtë histori, është simbol. Ai përfaqëson anën politike të rrjetit të Orbanit: mbrojtjen e aleatëve, strehimin e figurave të kontestuara dhe përdorimin e shtetit si ombrellë për miqtë politikë. Në anën tjetër, Jászai dhe interesat e tij përfaqësojnë dimensionin ekonomik të të njëjtit model: zgjerimin e kapitalit hungarez në rajon, jo si një lëvizje e pastër tregu, por si pjesë e një strategjie ndikimi.
Kjo e bën zhvillimin në Hungari shumë më të rëndësishëm sesa duket në pamje të parë. Nëse ndryshon linja politike në Budapest, atëherë nuk tronditet vetëm fati i një ish-kryeministri të arratisur. Tronditet i gjithë rrjeti që për vite ka funksionuar si një sistem i mbyllur mbrojtjeje politike dhe biznesi, nga azili i figurave të kërkuara deri te investimet strategjike në vendet e Ballkanit.
Edhe për Shqipërinë kjo çështje ka peshë të drejtpërdrejtë. Sepse kur lëkundet qendra, periferia reagon menjëherë. Bizneset që janë ngritur nën hijen e një pushteti të fortë fillojnë të humbasin sigurinë, aleatët politikë nisin të distancohen dhe aktorët ekonomikë kërkojnë rrugëdalje. Në një situatë të tillë, nuk përjashtohet që asetet e lidhura me këtë rrjet të futen në fazë ripozicionimi, shitjeje apo ristrukturimi.
Mesazhi është i qartë: nëse bie mburoja e Orbanit në Budapest, nuk lëkunden vetëm njerëzit që gjetën strehë politike atje, por edhe ata që ndërtuan bizneset dhe ndikimin e tyre nën hijen e atij pushteti. Gruevski mund të jetë emri më i zhurmshëm i kësaj historie, por pas tij qëndron një mekanizëm shumë më i madh, ku politika dhe paraja kanë ecur dorë për dore.
Në fund, ajo që po shfaqet është mundësia e çarjes së një modeli të tërë ndikimi hungarez në Ballkan. Dhe kur fillon të çahet maja e piramidës, të parët që kërkojnë derëdalje janë gjithmonë oligarkët, aleatët politikë dhe bizneset që janë ushqyer prej saj./Pamfleti
Lini një Përgjigje