FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Zbardhet e-maili për kryeministrin, ja sugjerimet e Dhomës Amerikane të Tregtisë...
Kreu i Dhomës Amerikane të Tregtisë në Tiranë, Grant Van Cleeve, i ka drejtuar një email kryeministrit Edi Rama dhe disa zyrtarëve të lartë të qeverisë lidhur me projektin e portit të Porto Romanos dhe tenderin e planifikuar për datën 9 mars.
Në letrën e tij, Van Cleeve e cilëson vendimin për këtë projekt si një moment strategjik për Shqipërinë, duke theksuar se portet ndërtohen zakonisht vetëm një herë në një shekull dhe se dimensioni fillestar i tyre përcakton potencialin ekonomik dhe gjeopolitik të vendit për dekada.
Letra i drejtohet kryeministrit Edi Rama, ministrit të Infrastrukturës dhe Energjisë Enea Karakaçi, ministrit të Mbrojtjes Ermal Nufi, si dhe drejtorit ekzekutiv të Autoritetit Portual të Durrësit, Liburn Aliu.
Sipas Van Cleeve, projekti aktual për Porto Romanon është shumë i kufizuar në përmasa dhe rrezikon të mos e shfrytëzojë potencialin strategjik të Shqipërisë në rajon.
Ai thekson se projekti parashikon rreth 1.400 metra mur moli dhe rreth 2.38 hektarë sipërfaqe portuale, një shkallë që sipas tij nuk mund të konkurrojë me portet e mëdha të rajonit.
“Portet konkurrojnë në shkallë. Në ekonominë detare të sotme, një port që mund të akomodojë vetëm një anije të madhe nuk mund të konkurrojë me portet e mëdha rajonale”, thuhet në letër.
Sipas tij, një port i vogël nuk mund të gjenerojë volumin e nevojshëm të mallrave për të mbështetur Korridorin 8, një projekt strategjik transporti që synon të lidhë Adriatikun me Detin e Zi.
Rreziku për Korridorin 8
Van Cleeve argumenton se nëse Porto Romano ndërtohet në dimensionet aktuale, Korridori 8 mund të dështojë në funksionin e tij logjistik, pasi flukset kryesore të mallrave në rajon do të vazhdojnë të kalojnë përmes porteve të mëdha si Pireu dhe Selaniku.
Sipas tij, korridoret e transportit zakonisht ndjekin portet kryesore dhe jo e kundërta.
Në këtë kontekst, ai thekson se Shqipëria ka mundësinë të bëhet një nyje logjistike për Evropën Juglindore nëse Porto Romano zhvillohet në një shkallë më të madhe.
Në përfundim të letrës, ai kërkon që tenderi për Porto Romanon i planifikuar për 9 mars të shtyhet, në mënyrë që projekti të rishikohet në përputhje me kërkesat e NATO-s dhe zhvillimin e Korridorit 8.
Van Cleeve propozon gjithashtu që projekti të realizohet përmes një modeli zhvillimi të bashkëfinancuar nga partnerë ndërkombëtarë, përfshirë kompani nga Shtetet e Bashkuara, Italia, Holanda dhe Turqia, si dhe me mbështetje financiare shtesë nga NATO.
Letra e plotë
I nderuar Edi Rama – Kryeministër i Shqipërisë
I nderuar Enea Karakaçi – Ministër i Infrastrukturës dhe Energjisë
I nderuar Ermal Nufi – Ministër i Mbrojtjes
1.Liburn Aliu – Drejtor Ekzekutiv i Autoritetit Portual të Durrësit
Shqipëria ka një mundësi historike për të riformësuar gjeometrinë logjistike të Ballkanit, duke zhvendosur gravitetin ekonomik të rajonit dhe duke arritur dominancë strategjike në ndërlidhje përmes ndërtimit të korridoreve me kapacitet të lartë të ankoruara në Porto Romano.
Infrastruktura është inxhinieri.
Dominanca logjistike është qeverisje e mirë dhe lidership.
Shpejtësia e ndryshon gjeometrinë më shpejt se ideologjia.
Vendimi i planifikuar për 9 mars në lidhje me Porto Romanon përfaqëson një moment strategjik kombëtar që do të formësojë pozicionin gjeopolitik dhe ekonomik të Shqipërisë në Evropën Juglindore për dekada.
Portet ndërtohen një herë në shekull dhe gabimet strategjike të bëra në portet mund të përcaktojnë fatin e një kombi për një shekull.
Nëse Porto Romano ndërtohet në shkallën e tij aktuale të kufizuar, Korridori 8 do të dështojë strukturalisht dhe flukset e mallrave në Evropën Juglindore do të vazhdojnë të kapen nga Pireu dhe Selaniku, duke e lënë Shqipërinë jashtë sistemit kryesor logjistik të Mesdheut për shekullin e ardhshëm.
Portet e mëdha janë ndër asetet gjeopolitike më të rëndësishme të një kombi. Ndryshe nga rrugët apo hekurudhat, të cilat mund të zgjerohen me kalimin e kohës, portet e mëdha zakonisht ndërtohen vetëm një herë në një shekull dhe shkalla fillestare e tyre përcakton potencialin strategjik afatgjatë.
Problemi Thelbësor
Projektimi aktual i Porto Romanos është jashtëzakonisht i vogël:
-1.400 metra mur moli (quay wall)
-2.38 hektarë sipërfaqe portuale
Krahasim me porte të tjera:
Portet konkurrojnë në shkallë.
Në ekonominë detare të sotme, një port 400 metra që në realitet mund të akomodojë vetëm NJË anije të madhe nuk mund të konkurrojë me një port 24 kilometra.
Korridori 8 varet nga Porto Romano
Korridoret e transportit ndjekin portet — jo e kundërta.
Një port i vogël nuk mund të gjenerojë volumet e mallrave të nevojshme për të mbështetur një korridor logjistik madhor lindje-perëndim si Korridori 8.
Korridori 8 nuk do të ndjekë një port të vogël. Nëse Porto Romano mbetet i vogël, ngarkesat rajonale do të vazhdojnë të kalojnë përmes Pireut dhe Selanikut.
Konteksti Strategjik
Për shkak të pozicionit gjeografik mes Detit Adriatik dhe Detit të Zi, Korridori 8 ka qenë një objektiv strategjik për më shumë se tre dekada.
Megjithatë, jo të gjithë aktorët gjeopolitikë ndajnë të njëjtin interes për zhvillimin e një boshti të fortë logjistik lindje-perëndim në Ballkan. Disa aktorë përfitojnë nga ruajtja e flukseve ekzistuese veri-jug, të përqendruara rreth porteve të tjera të Mesdheut.
Infrastruktura në rajone me konkurrencë gjeopolitike nuk është kurrë neutrale.
Mundësia Strategjike
Porto Romano mund të bëhet platforma qendrore logjistike e Evropës Juglindore, e integruar me Korridorin 8.
Një zhvillim në shkallë strategjike duhet të synojë:
1. kapacitet 18 metra thellësi ujore;
2. 2+ milion TEU kapacitet kontejnerësh;
3. zona të mëdha logjistike dhe Zona të Lira Tregtare;
4. terminale RoRo dhe energjie (përfshirë LNG nga SHBA);
5. infrastrukturë detare dhe strategjike të NATO-s.
Kjo platformë do ta vendoste Shqipërinë në qendër të zinxhirëve rajonalë të furnizimit.
Dimensioni Strategjik i NATO-s
Një Porto Romano me ujëra të thella, i lidhur me Korridorin 8, do të forconte ndjeshëm mobilitetin dhe qëndrueshmërinë strategjike të NATO-s në Evropën Juglindore.
Zgjedhja Strategjike
Pyetja është e thjeshtë:
A do të varet Shqipëria nga Pireu dhe Selaniku — apo do të varen Ballkani nga Porto Romano?
Një Porto Romano i vogël do të mbetet një port kombëtar dytësor.
Një Porto Romano i madh mund të ripërcaktojë rolin strategjik të Shqipërisë në Evropën Juglindore.
Zgjidhja e Propozuar
1.Kërkojmë me respekt që tenderi i Porto Romanos i planifikuar për 9 mars të shtyhet dhe të rishikohet në bazë të kërkesave më të fundit të NATO-s dhe Korridorit 8.
2.Mund të lehtësojmë zhvillimin EPC+F të një Porto Romano më të madh brenda këtij viti, të bashkëfinancuar nga partnerë nga Shtetet e Bashkuara dhe Italia, dhe të realizuar nga furnitorë strategjikë nga SHBA, Italia, Holanda dhe Turqia.
3.Mund të ofrojmë firmat më të mira inxhinierike amerikane për të asistuar në rishikimin e projektimit të Porto Romanos, hekurudhave, autostradave dhe të gjithë infrastrukturës dual-use të Korridorit 8, të ndërtuara sipas standardeve të NATO-s, në koordinim të plotë me NATO-n dhe për të siguruar financim shtesë nga NATO.
Me respekt,
Grant Van Cleve
COO, Tecnal
Djallëzi ne stilin grekosllav te Rames. Po si kujtuat ju, qe nuk e di Rama se do te duhej leje nga NATO dhe se shqiptareve u duhet korridori 8? I di te gjitha dhelpra sllavogreke e Rames. Prandaj vepron kundër.
Shikoni çfarë bën ai në realitet: Ai është një "sekser". Ai dëshiron të ndërmjetësojë dhe të fitojë para. EPC-F ishte përpjekja e parë. Rama ndryshoi për ta bërë më të shpejtë. Mos e merrni seriozisht letrën e tij. A ka AMCHAM ndonjë investim në Shqipëri? Apo vetëm një "tabelë emrash"? Askush nuk do të ofrojë EPC-F nëse nuk ka vëllime... Me krizën e Iranit, 1000% i sigurt se nuk ka interes! Ai mendon për 50 vitet që vijnë. 2 milionë TEU. Ku? Nuk mund të jetë në 10 vende të kombinuara në zonë. Shkurt, ai dëshiron të "fusë një shkop në rrotën lëvizëse". Rama! Filloni ndërtimin sot dhe jini gati për modifikime gjatë ndërtimit pas 8 vitesh. Por kontraktori duhet të jetë në vend për të filluar tani, pa humbur 1 minutë!