FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Trump wasn't the only main character this week...
NATO leaders stood shoulder to shoulder for a group photo this morning before departing Ankara after a stormy two-day summit. The reality behind the scenes is much harsher. Personal squabbles, bargaining for deals and desperate pleas for help ran like undercurrents throughout the alliance leaders’ conference. And taking center stage at the summit, President Donald Trump resumed his criticism of NATO, accusing allies of taking advantage of the United States and failing to be good partners — a stark reminder that appeasing the American leader is no easy task.
But Trump wasn't the only main character this week. Here's a roundup of some of the players in this year's family photo, and the friction behind their smiles.
-Donald Trump: The powerful card
Allies behaved as best they could before this week’s summit to avoid Trump’s wrath, pledging to increase their defense spending and buy American-made weapons. That wasn’t enough to stop the anti-NATO tirade that Trump unleashed upon arriving in Ankara. Trump told reporters shortly after arriving in the city that he was “very disappointed with NATO” and sharply criticized allies for failing to recognize the extraordinary role of the United States.
"Why are we spending hundreds of billions of dollars, and they're not there for us? We've always been there for them," Trump said.
He continued to repeat his long-standing grievances with the alliance, complaining that members were not doing enough to increase their defense spending targets, criticizing European immigration and energy policies and reiterating the idea that the US should take control of Greenland, rekindling a row with allies over the future of the Arctic island. The two-day summit did little to change his mind. In an outburst of frustration during a meeting with NATO chief Mark Rutte on Wednesday, Trump declared: “ I’m not happy with NATO because of what they did with Greenland, and I’m not happy with NATO because they didn’t want to help us with the number one state sponsor of terrorism, which is Iran.”
He went on to name Germany, France, the United Kingdom and Italy as backward allies before attacking Spain as a "futile cause" and ordering the cessation of trade with the country.
His outburst underscored the new reality: Washington's relationship with NATO has fundamentally changed, as the world's most powerful military is withdrawing from the alliance.
-Mark Rutte: The boss
Ndërsa Trump ushtron presion mbi themelin e aleancës, Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, po punon jashtë orarit për ta mbajtur atë të bashkuar. Strategjia e tij: të puthë unazën.
Rutte, i cili e ka zotëruar aq shumë artin e pëshpëritjes së Trumpit saqë e quajti atë "baba" gjatë samitit të vitit të kaluar, ka arritur në një manual deri më tani të suksesshëm për t'u marrë me presidentin amerikan: përqendrimi te financat. Vitin e kaluar, ai fitoi favorin e Trump duke premtuar se aleatët do të rrisnin shpenzimet e tyre të mbrojtjes. Këtë vit, ai u zotua se anëtarët do të investonin në kompanitë amerikane të mbrojtjes.
Në një bisedë me POLITICO përpara samitit të kësaj jave, Rutte dha një mbështetje të plotë për politikat kontraverse të Trump, duke argumentuar se bindja e aleatëve për të rritur shpenzimet e mbrojtjes dhe për të modernizuar ushtritë e tyre ishte një veprim fitues. Dhe ai nuk u ndal me kaq, duke thënë se nisja e luftës në Iran ishte gjithashtu një vendim i zgjuar nga Uashingtoni.
“Më pëlqen ky njeri. Mendoj se ajo që po bën për NATO-n është një lajm i shkëlqyer”, tha shefi i aleancës.
Pasi SHBA-të nisën sulme të mëdha hakmarrëse kundër Iranit dhe Trump tha se armëpushimi pothuajse kishte mbaruar, Rutte ofroi mbështetjen e tij për këtë veprim, duke thënë se ishte "absolutisht i nevojshëm" dhe një "përgjigje shumë e fortë". Pavarësisht ankesave të vazhdueshme të Trump, Rutte është i vendosur të dërgojë mesazhin se SHBA-të janë ende një partnere e plotë në aleancë.
“Mendoj se presidenti ka të drejtë që ka raste individuale ku ai është me të drejtë i zhgënjyer, por kur shikon pamjen e përgjithshme të asaj që po bëjnë evropianët, është masive”, tha ai, duke treguar për një mori angazhimesh për shpenzimet e mbrojtjes dhe ndihmën nga vendet evropiane gjatë fushatës së SHBA-së kundër Iranit.
-Rexhep Tajip Erdogan: Mikpritësi që përfitoi më shumë
Çdo familje ka fëmijën e saj problematik. Turqia ka qenë prej kohësh e tillë për NATO-n, qoftë duke mbajtur marrëdhënie të ngushta si me Moskën ashtu edhe me Pekinin, apo duke pasur një histori shkeljesh të të drejtave të, për të mos përmendur pushtimin e Qipros dhe grindjet e vazhdueshme me Greqinë. Por, ndërsa Uashingtoni po tërhiqet nga aleanca, anëtarët po shqyrtojnë lidhje më të ngushta ushtarake me Ankaranë, e cila ka ushtrinë e dytë më të madhe pas Shteteve të Bashkuara. Kjo nuk është e vetmja gjë që Presidenti turk Rexhep Tajip Erdogan kishte në favor të tij, ndërsa ishte organizator i samitit të këtij viti, ai është gjithashtu një nga të preferuarit e Trump. Nëse Erdogan nuk do të ishte organizatori, presidenti amerikan mund të mos ishte shfaqur fare këtë javë, u tha Trump gazetarëve në Zyrën Ovale javën e kaluar.
Ankaraja pritet ta shfrytëzojë këtë favor për të arritur një marrëveshje për t'u ribashkuar me programin e avionëve luftarakë F-35 të SHBA-së, nga i cili Trump e përjashtoi Turqinë në vitin 2019 për shkak të blerjes së sistemeve ruse kundërajrore nga Ankaraja.
Trump la të kuptohej se marrëveshja mund të jetë në horizont, duke u thënë gazetarëve të martën se “është një vendim që do ta marrim” dhe duke shtuar se “Turqia në shumë mënyra ka qenë shumë më besnike sesa vendet e tjera që mendojmë se do të ishin besnike”. Por edhe nëse udhëheqësit turq dhe amerikanë arrijnë një marrëveshje, ajo ka të ngjarë të përballet me kundërshtime të konsiderueshme dypartiake nga Kongresi, i cili ka aftësinë të bllokojë shitjen e avionëve luftarakë.
-Giorgia Meloni: E përjashtuara
Përpara se Erdogan të merrte përsipër detyrën, italianja Giorgia Meloni luajti rolin e pëshpëritëses kryesore të Trumpit. Kjo marrëdhënie u prish në fillim të këtij viti për shkak të mungesës së mbështetjes entuziaste të Melonit për luftën në Iran. Ajo u përkeqësua më tej pas samitit të fundit të G7 në Francë, kur Trump pretendoi se Meloni i ishte lutur për një foto, duke shkaktuar një qortim të ashpër nga ish-miku i tij italian. "Unë dhe Italia nuk lypim kurrë", tha Meloni në atë kohë.
Trump duket se e përshkallëzoi grindjen e tyre publike përpara samitit të kësaj jave, duke postuar një meme në mediat sociale ku thuhej se i duhej një urdhër kufizues kundër homologut të tij italian. Ndërsa aleatët e Melonit u hodhën në mbrojtje të saj, Roma i hodhi poshtë komentet e Trump si të parëndësishme. Kjo strategji dukej se i qetësoi tensionet, të paktën pak.
“Mendoj se ajo është një person i mirë në fakt”, u tha Trump gazetarëve kur u pyet për postimin e tij të martën. Por jo gjithçka është harruar: “Ajo refuzoi të përfshihej… kështu që kjo e prishi pak marrëdhënien time me të”, shtoi ai, duke iu referuar me sa duket refuzimit të Italisë për të ndihmuar me operacionet e Trump në Ngushticën e Hormuzit.
Keir Starmer: Urimi i fundit
Është eventi i fundit i madh global i kryeministrit të Mbretërisë së Bashkuar, Keir Starmer, përpara se t’ia dorëzojë çelësat e 10 Downing Street sfiduesit Andy Burnham më vonë këtë muaj. Ai nuk zbarkoi në Ankara i përgatitur për sukses. Starmer u shfaq pa një plan të qartë për Mbretërinë e Bashkuar për të përmbushur objektivat e shpenzimeve të mbrojtjes të kërkuara nga Trump. Plani i Investimeve në Mbrojtje që Starmer publikoi javën e kaluar përshkroi vetëm një plan për të arritur 2.7 përqind të PBB-së në shpenzimet e mbrojtjes deri në vitin 2029, dhe nuk paraqiti një plan se si Mbretëria e Bashkuar do të arrinte 3.5 përqind deri në vitin 2035.
UK Defence Secretary Dan Jarvis told POLITICO that he believes it is “critical” to find a path to 3.5 percent as soon as possible. That is the message he planned to convey to Ankara. That may not be enough to ward off the wrath of Trump, who is already unhappy with his British counterpart over what he perceives as Starmer’s failure to support the US during the Iran war.
Volodymyr Zelensky: The neighbor in need who is not in the picture
Not all the major players are part of the NATO family. After withstanding multiple deadly attacks from Moscow's ballistic missiles in recent days, Ukrainian President Volodymyr Zelensky appeared to speak to his NATO neighbors in Ankara, with air defense in the spotlight.
"Please help us get more air defense missiles. This is our main priority now ," Zelensky said Tuesday at the NATO Defense Industry Forum.
The Ukrainian leader has made this request repeatedly in recent weeks. He even wrote a letter to Trump and Congress to make his case for more U.S.-made Patriot missile defense systems, which are uniquely equipped to counter Russian ballistic missile attacks. But the Iran war further eroded an already limited global stockpile of Patriots, leaving the U.S. short of supplies to rearm a devastated Kiev.
Trump's solution? Should Ukraine produce its own Patriot missiles?
"We're going to give you a license to produce Patriot missiles. That way, you can't complain that we're not giving you enough. I say make them yourself ," Trump told Zelensky ahead of a bilateral meeting on Wednesday.
Although he added that “ we haven’t told the company yet ,” Trump assured that everything will “ go well .” Regarding the status of efforts to end the war, Trump said there is no timeline, but stressed that he thinks a deal will be reached.
In an ominous sign of the state of U.S. commitment to ending the conflict that has put nearby NATO on edge for more than four years, Trump told reporters Tuesday that the war "doesn't concern us." / Adapted from "Politico"
Lini një Përgjigje