FLASH
Shkruar nga Diplomatico | Pamfleti.net
Putin accepts only parts of the American plan, Trump seeks 'historic agreement', while the EU gives up Russian gas and fears a new Yalta over Kiev's head...
News coming from Moscow indicates that this phase of the war in Ukraine is no longer simply a military chapter, but a brutal battle to rewrite the architecture of global security.
After more than 1,370 days of war, we have for the first time a formal American 27-point plan on the Kremlin's table, five-hour talks between Putin and Trump's emissary, Steve Witkoff, accompanied by Jared Kushner, and a series of tense reactions from Europe: from the Norwegian warning "we will not accept a new Yalta", to the Baltic message "neither Putin nor the US can decide for Europe".
In the midst of this great game, Zelensky emerges as the one who risks being the last to learn what is really being negotiated for his country.
From what is publicly available, the Kremlin admits that it has received a "27-point plan and four other documents," that some of the American proposals "are acceptable," but that "there is no compromise on the occupied territories."
This is the gist: Russia refuses to touch the map it has drawn by force since 2014 and especially after 2022. Peskov corrects the narratives that “Putin has rejected the plan,” presenting the process as “normal compromise work”: some things are accepted, some are declared unacceptable. Between the lines, the Kremlin’s message is clear: we can negotiate formulas, deadlines, guarantees, but not the return of territories without a high political price for the West and Ukraine.
On the other hand, American diplomacy, now personalized by Trump, Rubio, Witkoff and Kushner, tries to sell the public the idea that “some progress has been made”, that a combination of security for Ukraine and a model where Kiev can “rebuild the economy and prosper” is being sought. This sounds more like preparing the public for a frozen peace, where Ukraine retains its statehood and receives guarantees, but not necessarily the 1991 borders. This is precisely the variant that the outspoken Europeans fear: the Norwegian Eide says “we do not accept a new Yalta”, Estonia declares that “neither Putin nor the US can decide for Europe”, while the Baltics and Nordics underline that they are the ones who are bearing the largest share of the military and political cost of supporting Kiev. This is not just rhetoric: it is diplomatic code to say that a bilateral Washington-Moscow agreement, over the heads of Europe and Ukraine, will not be accepted easily.
Against this backdrop, the fact that the planned Witkoff-Kushner meeting with Zelensky in Brussels "falls apart" and that the American envoys return directly to the US, without sitting down with the Ukrainian president, is a bad signal for Kiev.
Vetë Zelensky, sipas rrjedhjeve mediatike, po shqetësohet seriozisht se Shtëpia e Bardhë dhe Washingtoni në tërësi po lodhen nga lufta dhe po kalojnë gradualisht nga logjika “fitorja e Ukrainës” te formulat “të mbyllet konflikti”. Kur Ukraina e mëson nga mediat se planet diskutohen në Moskë në bazë dokumentesh që ajo nuk i ka parë ende të plota, kjo tregon qartë pabarazinë reale të fuqisë në këtë “proces paqeje”.
Ndërkohë, europianët përpiqen të tregojnë se nuk janë spektatorë. Vendimi për ndalimin total të importeve të gazit rus deri në vjeshtën e 2027-ës është hapi më i rëndë strukturor që BE ndërmerr kundër Kremlinit që nga sanksionet e para. De-faktorisht, Europa po i pret tubat e gazit që e mbanin të lidhur energjetikisht me Rusinë për dekada; Ursula von der Leyen flet për hyrje në “epokën e pavarësisë energjetike nga Rusia”, Metsola e quan “moment historik”, Dan Jørgensen thotë “përfundimisht po e mbyllim rubinetin”. Kjo është një lëvizje që nuk ndryshon vetëm bilancet ekonomike: i heq Putinit një nga levat kryesore të shantazhit ndaj BE-së për 20 vitet e fundit.
Por edhe brenda BE-së nuk ka unitet të plotë.
Belgjika kundërshton fort idenë që të përdoren si kolateral të ashtuquajturat “riparime” nga asetet e ngrira ruse për një hua 140 miliardëshe, e quan “opsionin më të keq, të paprovuar dhe të rrezikshëm”.
Suedia, përkundrazi, thotë se përdorimi i këtyre aseteve mund të jetë “pika e kthesës”, por pranon se Belgjika duhet të ndihet e sigurt, duke qenë se një pjesë e madhe e këtyre fondeve janë të parkuara në Bruksel. Pra, edhe në frontin ekonomik, për të financuar luftën dhe rindërtimin e Ukrainës, Perëndimi po hyn në një terren juridik dhe politik të paeksploruar.
Përtej Europës dhe SHBA-së, tabloja zgjerohet në një diplomaci shumë-polare: Macron shkon në Pekin për të bindur Xi që të ushtrojë presion mbi Putinin për një armëpushim, edhe pse përvojat e 2023-it dhe 2024-ës tregojnë se Kina nuk ka asnjë interes të prishë raportin strategjik me Rusinë.
Pekini flet për “respekt të integritetit territorial” dhe “bisedime paqeje”, por nuk e ka dënuar kurrë agresionin rus; ndërkohë fiton ekonomikisht nga një Moskë gjithnjë e më e varur nga eksportet drejt Lindjes.
Erdogan telefonon Macron dhe i ofron sërish Stambollin si skenë negociatash, duke e pozicionuar veten si ndërmjetës i përhershëm mes Moskës, Kievit dhe Perëndimit. India pret Putinin në vizitë shtetërore, ruan “neutralitetin” e vet, por bashkëpunon gjerësisht ekonomikisht me Rusinë, në energji dhe mbrojtje, ndërsa irritohet kur ambasadorë francezë, gjermanë e britanikë i mbushin faqet e gazetave indiane me akuza ndaj Kremlinit.
Në këtë realitet, deklaratat e shefave të diplomacisë perëndimore nuk janë vetëm fjalë: ato përcaktojnë vijat e kuqe. Britanikja Cooper thotë hapur: “Trump dhe Zelensky kërkojnë paqe, por Putini vetëm intensifikon luftën”.
Norvegjezi paralajmëron se nuk do të pranohet një paqe e tipit “Yalta”, ku fuqitë e mëdha ndajnë sferat e ndikimit mbi kokat e vendeve më të vogla. Letonia e kujton se NATO nuk është palë negociuese; janë Ukraina dhe Rusia, me SHBA si lehtësues. Lituania kërkon që pesha e mbështetjes të shpërndahet më gjerësisht: nuk mund të jetë gjithmonë “fronti lindor” ai që paguan çmimin më të lartë.
Nga ana tjetër, gjermanët vendosin edhe një herë portofolin mbi tavolinë: 200 milionë dollarë të tjerë armë për Kievin dhe 25 milionë euro për pajisje dimërore dhe asistencë mjekësore.
Suedia, e sapo futur në NATO, deklaron synimin për të shkuar në 3.5% të PBB për mbrojtjen deri në 2030, mbi pragun klasik 2%. Këto shifra tregojnë të vërtetën e hidhur: pavarësisht bisedave të gjata në Moskë, lufta nuk po shuhet, por po hyn në një fazë ku të gjithë po përgatiten për një konflikt të gjatë, me kosto të mëdha financiare dhe ushtarake.
Nga fusha, lufta vazhdon me të njëjtën logjikë shkatërrimi: Rusia pretendon pushtimin e një fshati tjetër në Zaporizhia, njofton rrëzimin e 102 dronëve ukrainas në një natë, ndërsa një depo nafte digjet nga një sulm në Tambov. Ukraina numëron të vrarë në Dnipropetrovsk pas një tjetër sulmi rus. Këto janë kujtesa brutale se, ndërsa diplomatët shkëmbejnë dokumente 27-pikëshe, realiteti i vërtetë në terren matet me trupa të vrarë, depo karburanti të djegura dhe qytete të rrënuara.
Për Shqipërinë dhe rajonin, ky konfigurim i ri do të thotë dy gjëra të thjeshta: së pari, lufta në Ukrainë nuk është “larg”, ajo formëson politikat e sigurisë, buxhetet e mbrojtjes, marrëdhëniet me BE-në dhe SHBA-në, energjinë dhe ekonominë.
Së dyti, mënyra se si përfundon kjo luftë do të jetë model për çdo krizë të ardhshme në periferinë e Europës: nëse pranohet një zgjidhje e tipit “Yalta e re”, ku territorët merren me forcë dhe më pas legalizohen me marrëveshje, kjo do të jetë një ftesë e hapur për skenarë të rrezikshëm në zona të tjera, përfshirë Ballkanin. Prandaj, kur vendet tona deklarojnë mbështetjen për “paqe të drejtë dhe të qëndrueshme”, nuk është thjesht frazë protokolli: është interes i drejtpërdrejtë kombëtar.
Në Moskë, Putini vazhdon lojën e tij të dyfishtë: nga njëra anë flet për “gatishmëri për të punuar me planin amerikan”, nga ana tjetër nuk lëshon asnjë milimetër për territoret dhe akuzon Europën për “veprime destruktive”.
Në Washington, Trump kërkon ta shesë veten si “arkitekti i paqes” pa sakrifikuar imazhin e “fortë” përballë Rusisë.
Në Europë, udhëheqësit lëkunden mes frikës nga një luftë e gjatë dhe frikës nga një paqe e keqe. Ukraina, ndërkohë, lufton për të mbijetuar dhe rrezikon të shndërrohet në shesh eksperimentesh për kompromiset e të tjerëve.
In the meantime, the real question is not just “will there be an agreement,” but “what kind of peace is brewing behind closed doors.” Because a peace that legalizes aggression, that rewards the conquest of territories, and that is signed between the great powers over the head of the victim, is not the end of war; it is only the entrance into a new, more dangerous era, where the law of force finally replaces the force of law./ Pamphlet
Lini një Përgjigje