FLASH
Shkruar nga Pamfleti
The political phenomenon of Péter Magyar in Hungary, who openly challenged Viktor Orbán's system, has sparked debates about whether such a movement could be repeated in countries like Albania. However, for security and international affairs expert Ilir Kulla, the Albanian political reality shows that the conditions for a radical change are still far away, making an Albanian "Magyar" almost impossible.
Invited to the show "Të Pashoq" on the YouTube channel of 'Pamflet', Kulla said that the Albanian political scene suffers from a deep stagnation. He emphasized that the main leaders, such as Edi Rama or Sali Berisha, have been unchanged protagonists since 1990, unlike Hungary or other European countries where political generations have changed. The expert emphasized that this political longevity has created a closed system, where the renewal of the elites is almost non-existent.
Kulla also said that another essential element is the lack of the "Hungarian spirit." According to the expert, Hungary's history as the first country to overthrow communism and to rise up against the Soviets in 1956 has created a tradition of civic resistance. For Kulla, in Albania, this spirit of defiance against power seems dim. Kulla stressed that the absence of a figure like Magyar is not a coincidence, but a symptom of a deeper problem: the inability of the political elite to openly challenge the status quo.
Excerpt from the interview:
-What does what happened in Hungary with this election result mean for other countries that aspire to something like this, but which is impossible at the moment, in authoritarian countries, for example in Serbia for example. And also in Albania. Why not?
Ilir Kulla: And you, have you ever judged Petër Maxhari before?
-Very peripheral.
Ilir Kulla: Why have you ever judged?
-I'm talking about the leading role in international news developments.
Ilir Kulla: Do you know that everyone, since you came to Albania, all the current political leaders in Albania, Nano died, he is no longer alive, Berisha, Meta, Rama, are all from 1990 onwards?
- Yes.
Ilir Kulla: Dhe bashkëkohësit e tyre, o kanë vdekur, o kanë shkuar në pension të thellë. Tani, kur të bëjmë një krahasim, duhet të shohim dhe rrethanat. Viktor Orbani ka qenë një nga njerëzit më seriozë politikë në gjithë hapësirën e Evropës Lindore. Thashë, është që në '90-ën, pra ki parasysh që vendi i parë që ka rënë komunizmi në Evropë ka qenë Hungaria. Vendi i parë antirus në Evropë që bëri një kryengritje në '56-ën, ka qenë Hungaria. Tanket sovjetike kanë hyrë në rrugët e Budapestit dhe kanë bërë masakër. Kështu që një sinjal nga Hungaria është një sinjal që mund të perceptohet dhe të përçohet te të tjerët. Por kjo kërkon ndryshim. Nuk mund të ekzistojë ideja që të përmendësh Hungarinë dhe të mos kesh asnjë lloj identifikimi ose ngjashmërie me Hungarinë.
- S'jemi Hungari po thua se Petër Maxharin nuk e kemi.
Ilir Kulla: S'kemi Petër Maxhar sepse që të kesh Petër Maxhar duhet të kesh shpirtin e popullit hungarez. S'kemi Petër Maxhar përderisa në Shqipëri sot asnjë politikan nuk ka kurajon publike të dalë publikisht dhe t'i përmendi me emra një nga një ata që janë konsumuesit kryesorë të parave të buxhetit të shtetit. Ose të ashtuquajturit oligarkë. Asnjë. Në media jeni vetëm ju, Pamfleti, se mediat e tjera s'bëhet fjalë, janë të gjithë klientë. Në politikë e njëjta gjë. Në politikë ka edhe një njeri, ai quhet Arlind Qori, por edhe ai s'është në parlament. Nuk ndodh kështu në Hungari. Vetë Viktor Orbani, mënyra se si u kthye në pushtet, e di si ka qenë? Iku në 2002-shin dhe u kthye në 2012-ën. Sepse Gyurcsány, ish-kryeministri, Ferenc Gyurcsány, ishte socialist, ishte i qendrës së majtë e të tjera e të tjera, ishte dhëndri, thashë, i njërit nga oligarkët më të mëdhenj. Dhe pasi bënë fushatën, fituan zgjedhjet, ata u mbyllën në, 2010-ën këtu, nuk e mbaj mend saktësisht tash.
U mbyllën në një mbledhje dhe Gyurcsány filloi t'iu ulëriste atyre në mbledhje kryesie duke thënë mjaft i mashtruam njerëzit, duhet të themi të vërtetën, borxhi publik, kjo, kjo, ajo. Doli dikush e regjistroi, e nxori publik dhe njerëzit dolën në rrugë. Dhe u kthye Viktor Orbani, i cili u kthye me premtimet që do riforcojë florinën, ekonominë, dhe i bëri të gjitha këto gjëra, pastaj shumë vite në pushtet do të sillnin këtë gjë, por kalkulimin e luftës s'e kishte pasur asnjë njeri. Pikërisht mes fushatës. Që të ndodhi kjo gjë, këtu tek ne duhen përgatitur disa parakushte. Dhe përderisa janë të gjithë klientë të atyre të cilët janë realisht klientët e parave publike, ne jemi tek mekanizmi që me pushtet bëhen para, me para mbahet pushteti. Nëse këtu nuk del dikush që ta thyejë këtë mekanizëm, askush nuk mund ta bëjë këtë. Këta që janë jo jo njëherë. Ditën që unë do të dëgjoj në kuvend, me kurajo, me letra, pra me me fakte, pra, fakte, jo me propagandë, që do të çohet dikush nga krerët e politikës dhe do t'i përmendë me emra, nga i pari tek i fundit, jo histori që çohet te lista e Spiropalit, i flet atij me kode, kjo lista që e quante Skënderbe e të tjera, domethënë, janë histori që, qesharake, nuk, nuk e mundin dot këta Edi Ramën pa bërë këtë, atë që të bënte Edi Rama kundër Fatos Nanos.
Edi Rama kur fliste, kur sfidonte, kur nisi të rrëzojë Fatos Nanon, në fakt ai kishte Fatos Nanon dhe Ilir Metën thotë, Ilir Metën e përdori kundër Fatos Nanos, nëse të kujtohet, ju keni qenë e re atëherë, po Edi Rama mori sëpatën dhe priste drurët e rrugës për të thënë që do presim politikën e vjetër. E kështu me radhë e të tjera. Këta janë, të thashë, janë klientë të atyre që janë klientë të parave publike. Pa u thyer ky mekanizëm, nuk ndryshon dot gjë Shqipëria. Që të shkosh të nxjerrësh rininë në zgjedhje, duhet t'i japësh rinisë atë që rinia nuk ka. Shpresën. Kush do ja japë shpresën? Një 82 vjeçar që flet për tetë vitet e ardhshme? Hajde mo, të bëhemi seriozë. Kjo është dhe arsyeja, shiko, ndodhi një ngjarje këto ditët e tjera, një incident i madh. U dogj një pallat, fatkeqësi e madhe, njerëzit aty, zjarrfikësit aty, policia aty, ushtria, gjithë gjërat e tjera. Mediat e gjithë të tjerat. Po ore si nuk doli një njeri, një, por një një shkrim tjetër nga pikëpamja informative, një media, se kemi media kombëtare në këtë vend, këtu bëhet Big Brother-i shkon gjithë dynjaja aty, sheh gjithë budalliqet e e gjithë gomarëve të këtij vendi atje, domethënë. Si nuk doli një njeri t'i përmendi emrin atij ndërtuesit, mo? Një, një i vetëm. Të bëjë një bio, të thotë ky ndërtuesi është ky zotëria, ka kështu.
No one dares to put it. For one thing in the middle of Tirana, in the middle of the day. And meanwhile the rest of us were blowing the diaspora summit, but there was only one poor person who said, oh, he said, here he said, did you hold the summit for us or did you hold it for you? Because we live abroad, we are the diaspora, he said, but why did you invite us? That poor person just wanted to catch something on YouTube, because no media had published it at all. So here without returning this thing, how will it happen? Because here the only person who can oppose Rama's system today is Edi.
Lini një Përgjigje