FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Një debat mbi një hartë të luftës në Ukrainë, por jo vetëm po përcakton fatin e qindra mijëra dollarëve në baste online. Në platformën Polymarket, përdorues anonimë vendosin shuma të mëdha parash mbi zhvillimet e konfliktit, duke u mbështetur edhe në analiza të institucioneve ndërkombëtare.
Pakënaqësitë e përdoruesve zakonisht lidhen me Institutin për Studimin e Luftës, një think tank amerikan që publikon çdo ditë një hartë të vijës së frontit në Ukrainë.
Për bastvënës anonimë, kjo hartë ishte “e copëzuar, pa koherencë … si një vizatim i një fëmije pesëvjeçar”. Prandaj nuk u shërbente për qëllimin e tyre: zgjidhjen e një basti në tregun online të parashikimeve Polymarket.
Harta për të cilën ankoheshin paraqiste qytetin Kostyantynivka, të cilin trupat ukrainase e mbajnë prej pesë muajsh mes bombardimeve dhe sulmeve me dronë. Mijëra civilë jetojnë ende aty.
Aktualisht janë vendosur mbi 500 mijë dollarë baste për pyetjen nëse Rusia do ta marrë Kostyantynivka këtë vit. Këto baste do të zgjidhen nëse Instituti publikon një hartë ku tregohet se Rusia kontrollon stacionin hekurudhor të qytetit.
Në një ekonomi online në rritje, mijëra njerëz diskutojnë si të përfitojnë nga lufta. Ata vendosin baste për Ukrainën. Vendosin baste për armëpushimin SHBA-Iran, me rreth 280 milionë dollarë në lojë. Vendosin baste nëse SHBA do të pushtojë Iranin, me 7.5 milionë dollarë të vendosura.
Në grupe në aplikacionin Discord, ata debatojnë për atë që mund të ndodhë.
“Gjërat mund të shkojnë shumë keq. Mund të ndodhë Lufta e Tretë Botërore”, shkroi një përdorues këtë javë, i cili kishte vendosur para për një sulm të mundshëm amerikan ndaj terminalit të naftës në ishullin Kharg në Iran.
“Për sa kohë Amerika merr uraniumin e Iranit, mund të shoh që të gjitha këto të çojnë në paqe”, shkroi një tjetër, që dukej se kishte bast mbi armëpushimin.
Në disa raste, përdoruesit duket se bashkëpunojnë për të ndikuar rrjedhën e ngjarjeve, ose të paktën mënyrën si ato raportohen. Kritikët e quajnë këtë imorale, ndërsa senatorë amerikanë kanë kërkuar rregullimin e Polymarket.
Polymarket, megjithatë, e sheh veten si një burim të së vërtetës.
Disa javë më parë, mes raportimeve se platforma mund të kishte pritur baste me informacion të brendshëm mbi sulmet amerikane ndaj Iranit, ajo publikoi një shënim mbi tregjet e Lindjes së Mesme.
“Pas diskutimeve me ata që u prekën drejtpërdrejt nga sulmet, kuptuam se tregjet e parashikimit mund t’u japin përgjigje në mënyra që televizioni dhe rrjetet sociale nuk munden”, thuhej në deklaratë.
Rritja e Polymarket ka qenë e shpejtë. Në korrik 2024, pak para rizgjedhjes së Donald Trump në SHBA, platforma kishte raportuar rreth 400 milionë dollarë tregtim gjatë atij viti. Tani, kjo shumë mund të arrihet brenda një dite. Ajo e përshkruan veten si një “treg parashikimi”, një mënyrë për të mbledhur të dhëna mbi të ardhmen duke i lejuar publikut të vendosë baste.
Por përdorues afatgjatë thonë se ajo po i ngjan gjithnjë e më shumë një kazinoje, ku çdo gjë mund të monetizohet, nga reagimet e Trump deri te rikthimi i Jezu Krishtit. Për këtë arsye, disa lojtarë përpiqen të ndikojnë realitetin për të siguruar fitime.
Së fundmi, bastvënës në Polymarket kërcënuan një gazetar izraelit që të ndryshonte artikullin e tij, në mënyrë që të fitonin një bast për një sulm të Iranit ndaj Izraelit. Ekspertët paralajmërojnë se përdoruesit mund të manipulojnë edhe tregje më të gjera financiare.
Sa i përket frontit në Ukrainë, pas ankesave në Discord, Horekunden vendosi të ndërhyjë. Ai iu drejtua një përdoruesi tjetër, @tsybka, i cili në profilin e tij në rrjetin X e përshkruan veten si një nga tregtarët më të suksesshëm në platformë.
“Ti ke arritur t’i kontaktosh më parë, do të të isha mirënjohës nëse mund ta përcillje këtë”, shkroi ai.“Është e kotë, nuk do të dëgjojnë askënd”, u përgjigj @tsybka. Më pas shtoi se harta ishte jashtëzakonisht e dobët dhe vendosi të telefononte vetë institutin.
Instituti deklaroi se nuk ndërvepron me përdorues të tillë dhe dënoi përdorimin e produkteve të tij për baste mbi luftën.
Një nga përdoruesit, Joseph Francia, tha se i pëlqen të vendosë baste kur mendon se ka avantazh. Ai ka studiuar ekonominë dhe ka përdorur strategji arbitrazhi, duke shfrytëzuar diferencat në kuotat mes platformave për të siguruar fitim.
Në vitin 2025, pasi humbi punën, ai krijoi një komunitet në Discord ku mijëra përdorues ndajnë ide për të fituar para në Polymarket.
Në këtë komunitet analizohen bastet e përdoruesve të suksesshëm, identifikohen burime të mundshme informacioni të brendshëm dhe shfrytëzohen mundësi arbitrazhi. Një shembull ishte basti mbi nëse Mojtaba Khamenei do të bëhej lideri i ardhshëm i Iranit, ku diferencat e kuotave garantonin fitim.
Megjithatë, edhe vetë përdoruesit pranojnë aspektin problematik. “Askush nuk dëshiron të fitojë para nga lufta apo nga vdekja e njerëzve”, tha Francia, duke theksuar kompleksitetin moral të këtyre basteve.
Platforma ka tërhequr interes edhe nga figura të njohura si analisti Nate Silver, i cili e ka cilësuar atë si një mjet të rëndësishëm për të kuptuar dhe planifikuar të ardhmen.
Institucione financiare kanë filluar ta përdorin si burim informacioni. Megjithatë, ekspertët paralajmërojnë se tregje të vogla mund të manipulohen lehtësisht, duke ndikuar perceptimin më të gjerë.
Një çështje tjetër është përcaktimi i rezultatit të basteve. Aktualisht, kjo bëhet nga një grup anonim përdoruesish që zotërojnë tokenin UMA, ku fuqia e votës varet nga sasia e zotëruar. Nuk dihet kush janë zotëruesit kryesorë dhe nëse kanë interesa financiare në rezultat.
Kjo ka çuar në mosmarrëveshje për interpretimin e ngjarjeve, si për shembull nëse një raketë e kapur konsiderohet sulm apo nëse një deklaratë në rrjetet sociale përbën vendim zyrtar.
Nëse Polymarket bëhet një tregues i rëndësishëm i së vërtetës, atëherë vendimmarrja mbi këtë të vërtetë mund të mbetet në duart e një grupi anonim investitorësh me interesa financiare.
Megjithatë, disa argumentojnë se kjo nuk ndryshon shumë nga tregjet tradicionale, ku transparenca mbi vendimmarrjen është gjithashtu e kufizuar./ The Guardian
Lini një Përgjigje