TAGS-AT E JAVËS

Rajoni dhe Bota12 Prill 2026, 11:07

Aventura e Trump me Iranin, 4 arsye pse Amerika doli e poshtëruar

Shkruar nga Pamfleti

Papërgjegjshmëria e Trump e ka lënë SHBA-në pranë një humbjeje strategjike poshtëruese, shkruan New York Times.

Aventura e Trump me Iranin, 4 arsye pse Amerika doli e poshtëruar
Donald Trump

Kur Presidenti Donald Trump sulmoi Iranin më 28 shkurt, ne e cilësuam vendimin e tij si të pamatur. Ai hyri në luftë pa kërkuar miratimin e Kongresit dhe pa mbështetjen e shumicës së aleatëve. Ai ofroi justifikime të dobëta dhe kontradiktore për publikun amerikan dhe nuk shpjegoi pse kjo përpjekje naive për ndryshim regjimi do të përfundonte më mirë se përpjekjet e mëparshme të Shteteve të Bashkuara në Irak, Afganistan dhe vende të tjera.

Gjatë gjashtë javëve që pasuan, natyra e pamatur e kësaj lufte është bërë edhe më e qartë. Ai shpërfilli planifikimin ushtarak të kujdesshëm dhe veproi mbi bazën e instinktit dhe dëshirave. Pasi Kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu i parashikoi Trump se sulmet do të nxisnin një kryengritje popullore në Iran, drejtori i CIA-s e quajti këtë ide “qesharake”, sipas raportimit të The New York Times.

Megjithatë, Trump vazhdoi. Ai nuk përgatiti asnjë plan për t’iu përgjigjur një kundërveprimi të parashikueshëm të Iranit: rritjes së çmimeve të naftës përmes bllokimit të Ngushticës së Hormuzit. Po ashtu, ai nuk zhvilloi një strategji të zbatueshme për sigurimin e uraniumit të pasuruar që Irani mund të përdorë për të rindërtuar programin e tij bërthamor.

Javën e kaluar, ai kaloi nga kërcënime të paligjshme dhe imorale për zhdukjen e qytetërimit iranian në një armëpushim të minutës së fundit, i cili realizon pak nga objektivat e shpallura të luftës. Irani vazhdon të sfidojë një pjesë kyçe të marrëveshjes dhe të bllokojë pjesën më të madhe të trafikut në Ngushticën e Hormuzit.

Papërgjegjshmëria e Trump e ka lënë SHBA-në pranë një humbjeje strategjike poshtëruese.

Siç është theksuar më parë, regjimi iranian nuk meriton simpati. Ai ka shtypur popullin e vet për dekada dhe ka mbështetur terrorizmin jashtë vendit. Lufta aktuale, së bashku me sulmet e qershorit nga SHBA dhe Izraeli dhe operacionet izraelite që nga viti 2023, e kanë dobësuar Iranin në disa drejtime të rëndësishme. Forcat detare, ajrore dhe mbrojtja ajrore janë dëmtuar, ndërsa programi bërthamor është frenuar. Rrjeti rajonal i aleatëve të tij  përfshirë Hamasin, Hezbollahun dhe qeverinë e rrëzuar të Sirisë  është dobësuar.

Megjithatë, këto arritje nuk mund të fshehin mënyrat se si lufta ka dobësuar Shtetet e Bashkuara. Katër pasoja kryesore për interesat kombëtare amerikane dalin si rezultat i drejtpërdrejtë i kësaj qasjeje të pakujdesshme. Këto pasoja dobësojnë gjithashtu demokracinë globale, në një kohë kur regjimet autoritare në Kinë, Rusi dhe vende të tjera po ndihen gjithnjë e më të fuqizuara.

Goditja më e prekshme është rritja e ndikimit të Iranit mbi ekonominë globale përmes kontrollit të Ngushticës së Hormuzit, nga ku kalon rreth 20 për qind e naftës dhe gazit natyror të lëngshëm në botë. Para luftës, udhëheqësit iranianë kishin frikë se bllokimi i saj do të sillte sanksione të reja dhe një sulm ushtarak. Pasi sulmi ndodhi gjithsesi, Irani e mbylli ngushticën për pothuajse të gjithë trafikun, përveç anijeve të veta. Hapja e saj me forcë do të kërkonte një operacion të madh ushtarak dhe ndoshta një okupim të zgjatur.

Mungesa e parashikimit nga ana e Trump-it në këtë pikë tregon paaftësi të theksuar. Armëpushimi dyjavor nuk rikthen situatën e mëparshme, pasi Irani vazhdon kufizimet dhe ka kërcënuar me vendosjen e tarifave. Lufta i ka treguar Teheranit se kontrolli i kësaj rruge është një mundësi reale, duke i dhënë një avantazh diplomatik që më parë ishte i paimagjinueshëm.

Pasojë e dytë është dobësimi i pozitës ushtarake të SHBA-së. Lufta ka konsumuar një pjesë të konsiderueshme të rezervave të armëve, si raketat Tomahawk dhe sistemet Patriot. Rikthimi i këtyre rezervave do të kërkojë vite dhe do të detyrojë Uashingtonin të bëjë zgjedhje të vështira për shpërndarjen e fuqisë ushtarake. Ndërkohë, konflikti tregoi edhe dobësinë ndaj formave të reja të luftës, ku dronët e lirë mund të sfidojnë teknologjitë e shtrenjta.

Pasojë e tretë lidhet me aleancat. Japonia, Koreja e Jugut, Australia, Kanadaja dhe shumica e Evropës Perëndimore refuzuan të mbështesin SHBA-në. Këto vende po forcojnë bashkëpunimin mes tyre për të balancuar ndikimin amerikan, duke e parë Uashingtonin si më pak të besueshëm.

Pasojë e katërt është dëmtimi i autoritetit moral të SHBA-së. Kërcënimet për zhdukjen e qytetërimit iranian dhe deklaratat agresive nga zyrtarët amerikanë bien ndesh me parimet që SHBA ka promovuar historikisht pas Luftës së Dytë Botërore. Kjo qasje minon pretendimin e saj për të udhëhequr një rend global të bazuar në liri dhe dinjitet njerëzor.

Lufta ka sjellë viktima dhe shkatërrim në disa vende, përfshirë Iranin, Izraelin dhe shtetet e Gjirit, si dhe humbje për ushtrinë amerikane. Dobësimi i SHBA-së, sipas analizës, përfiton drejtpërdrejt regjimet autoritare.

Sipas përfundimit të analizës, shpresa më e mirë mbetet që Presidenti Trump të njohë dështimet e qasjes së tij të njëanshme dhe të përfshijë Kongresin dhe aleatët për të minimizuar dëmet e shkaktuara nga lufta./ Përshtatur nga New York Times

*Aventura e Trumpit me Iranin, 4 arsye pse Amerika doli e poshtëruar, titull redaksional

aventura e trumpit me iranin

3 Komente

  1. A
    Arben

    Mendja e madhe e zeza e te zot eshte nje shprehje e urte popullore.Pervojen e kishe,pasi 4 vjet ishte president i SHBA. Kete Trumpin kjo gje e gjeti.Fillimisht sulmoi europianet aleatet me te mire dhe te besueshem, i poshteroi dhe u tall me ta,edhe pse ato te perulur vazhdimisht,me turli lloj injorantesh te tipit Hegsel,etj. Tani lufto me xhunglen,do te te shkoj mandati lufte, e kunderta e asaj per te cilen te votoi populli amerikan . Putin po tall lesht, I nxiri edhe te palarat e Epsteinit.

    1. E
      Erdhi pranvera

      100 here e kam hedhur dyfekun dhe asnjehere su fëlliqa,thoshte njeri dikur

      1. H
        Hassan zHuseni

        Qe Te gjykohen veprimet e presidents Trump duhet Te njohesh mire kushtetuten Amerikane , ligjishmerine Amerikane , competent e presidents per cdo rast Te activities te tij qe Kane lidhje me aktivitetin e tij kur ka Te beje me sigurini kombetare , nstitucionet kombetare qe editions dhe competent e Tyre ne vendimmarje per taste Te tilla Kompetencat e longest dhe senatit per taste Te tilla . Amerikane nuk eshte Shqiperia ku i teket. Kryeministrit dhe shet Shqiperine , nxjerr ligji me shpuren e tij per Te shitur Shqiperine dhe per tha dhene porter detare tradicionale qe Kane egsistu qe nga Kona e perandorise romake dhe qe eshte i vermin port qe NATO dhe BE e quaint strategjik per interest e Tyre , etj etj aktetradhetie kombetare , pa pyetur opoziten , pa pyetur Këshilltarët e sigurise kombetare , pa pyetur institutions studimore e grupet e interesit dhe shoqerine civile , po vepron me mendjen e tij e tij qe fatkeqesisht per popullin e Shqiperine eshte I semure psiqik me rapport mjeksor Ne America gjithe revolts e armatosura I organizing e financon terroristi nderkombetare Soros per Te demtu pushtetin e republicans Trump Amerikane nuk ja ka lene qe per fatin e Amerikes Te vendors vetem nje njeri qofte ky dhe president i Amerikes .

        Lini një Përgjigje