FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Qeveria britanike shqyrton heqjen e tij nga lista e trashëgimtarëve, por procedura kërkon miratim parlamentar dhe dakordësi të vendeve të Commonwealth-it...
“Kam nevojë të qëndroj i qetë dhe në këtë moment nuk jam”, pranoi princi William gjatë ceremonisë EE Bafta Film Awards më 22 shkurt, kur e pyetën nëse e kishte parë filmin “Hamnet”. Mendja e tij nuk mund të mos dominohet nga ngjarjet e ditëve të fundit dhe nga ndikimi që ato do të kenë mbi fatin e Kurorës.
Princat e Uellsit dolën para publikut pikërisht në fazën më delikate për familjen mbretërore, pas arrestimit dhe lirimit të Andrew Mountbatten-Windsor. Sipas Mirror, dikush nga turma e mbledhur për Bafta i thirri William-it dhe Kate-it: “a është monarkia në rrezik?”. Kjo është pyetja që shumëkush po shtron. Skandali Epstein mund të ndryshojë përgjithmonë fytyrën e Kurorës britanike përmes një tronditjeje të mundshme të radhës së trashëgimisë.
Përjashtim dhe abdikim
Në këtë moment, e ardhmja e Kurorës lidhet me dy fjalë kyçe që janë dëgjuar shpesh kohët e fundit: përjashtim dhe abdikim. E para i referohet mundësisë së heqjes së ish-princit Andrew nga radha e trashëgimisë në fronin britanik. Djalit të preferuar të Elizabeth II i janë hequr gjithçka, nga titujt te rezidenca, por jo vendi i tetë në listën e trashëgimtarëve të mundshëm të Mbretërisë së Bashkuar. Të paktën jo ende. Qeveria britanike do të nisë procedurat për heqjen përfundimtare të emrit të ish-dukës.
Kryeministri Starmer “është i hapur ndaj miratimit të një ligji”, shkruan The Times, pasi të përfundojnë hetimet e policisë. Megjithatë, kjo mund të mos mjaftojë për të qetësuar qytetarët e indinjuar: korrupsioni ka arritur deri në zemër të Kurorës dhe shtypi britanik pyet nëse zgjidhja më e mirë për të garantuar të ardhmen e monarkisë nuk do të ishte abdikimi i Charles III dhe ngjitja në fron e William-it dhe Kate-it.
Një procedurë e ndërlikuar
Përjashtimi i Andrew nga radha e trashëgimisë është një hipotezë gjithnjë e më konkrete. Problemi është se nuk është aq i thjeshtë sa mund të duket. Siç shpjegon Cbc, vendimi për ta përjashtuar ish-dukën nuk mund të merret vetëm nga Mbreti. Parlamenti britanik dhe qeveritë e 15 Mbretërive të Commonwealth-it (vendet që njohin Charles III si Kryetar Shteti) duhet të veprojnë në një mendje. Konkretisht, akti i Parlamentit duhet të miratohet nga Dhoma e Lordëve dhe Dhoma e Komunave dhe, në fund, kërkohet miratimi i Madhërisë së Tij.
“Një barrierë”
Akti i përjashtimit do të ishte i detyrueshëm jo vetëm për shkak të seriozitetit të akuzave, por edhe sepse do të përfaqësonte një qëndrim të qartë nga familja mbretërore. Ose më saktë, një distancim të domosdoshëm nga ish-princi dhe lidhja e tij më shumë se e dyshimtë me Epstein. “Ekziston një dëshirë e fortë, brenda qeverisë dhe Pallatit, për të vendosur një barrierë, mes kësaj krize dhe monarkisë”, deklaroi historiani David Olusoga për Bbc Newsnight.
E pamundur, por jo e përjashtuar
Nuk ka shumë rëndësi që ngjitja në fron e Andrew Mountbatten-Windsor është një ngjarje shumë e pamundur: “Andrew është poshtë në radhën e trashëgimisë. Para tij ka të tjerë më të rinj dhe në gjendje të mirë shëndetësore. Të jemi realistë: praktikisht ka zero mundësi që ai të bëhet Mbret”, theksoi për Cbc Robert Finch, president i Monarchist League of Canada. Megjithatë, e pamundur nuk do të thotë e përjashtuar. Sir Ed Davey, lider i Liberal Demokratëve, deklaroi për BBC se “është një çështje që Parlamenti do ta shqyrtojë në momentin e duhur… monarkia do të dëshirojë të sigurohet që Andrew të mos bëhet kurrë Mbret”. Në fund të fundit, kujdesi nuk është kurrë i tepërt.
Ligji i vitit 2013
Nga pikëpamja teknike, ndryshimi i radhës së trashëgimisë nuk është i paprecedentë. Kjo ka ndodhur së fundmi në vitin 2013, siç kujtojnë faqja zyrtare e familjes mbretërore dhe Bbc, kur Succession to the Crown Act ndryshoi dispozitat e Bill of Rights (1689) dhe Act of Settlement (1701). U hoq përparësia e primogjeniturës mashkullore dhe u vendos primogjenitura absolute (pra, sot gjinia e trashëgimtarit nuk është më diskriminuese: princesha Charlotte nuk mund të kalohet më nga vëllai i saj më i vogël Louis në radhën e trashëgimisë). Gjithashtu u shfuqizua norma që përjashtonte nga radha trashëgimtarët që martoheshin me një katolik. Ligji i ri zbatohet për të lindurit pas 28 tetorit 2011.
Dy precedentë
Duke u kthyer më pas në histori, gjejmë dy raste përjashtimi nga linja dinastike. I pari është mbreti katolik James II. Gjatë Revolucionit të Lavdishëm (1688–1689), sovrani u arratis në Paris. Parlamenti vendosi t’ia besojë fronin vajzës së tij, Mary II Stuart, bashkëshortes së William of Orange (William III). Të dy ishin protestantë. Sundimi i tyre shënoi fillimin e monarkisë kushtetuese, ku roli i sovranit rregullohej dhe kufizohej nga Parlamenti përmes Bill of Rights dhe Act of Settlement. Rasti i dytë është Edward VIII, në vitin 1936. Pas abdikimit, ish-mbreti (dhe pasardhësit e tij të mundshëm) u përjashtuan nga radha e trashëgimisë. Megjithatë, siç thekson Robert Jobson për Hello, “askush nuk është përjashtuar ndonjëherë me forcë nga trashëgimia britanike”. Edward VIII hoqi dorë “vullnetarisht” nga froni për t’u martuar me Wallis Simpson. Në rastin e James II ishte Parlamenti që deklaroi abdikimin, por monarku nuk e pranoi kurrë.
Si do të ndryshojë radha e trashëgimisë?
Nëse qeveria miraton përjashtimin e ish-dukës së York-ut dhe Shtëpia Mbretërore “nuk kundërshton”, siç theksoi një burim për Tatler, radha e trashëgimisë mund të ndryshojë. Natyrisht, princi William dhe fëmijët e tij nuk do të preken. E njëjta gjë vlen për princin Harry dhe fëmijët e tij Archie dhe Lilibet Diana, përkatësisht në vendin e pestë, të gjashtë dhe të shtatë. Çështja prek trashëgimtarët pas Andrew: menjëherë pas tij renditen princesha Beatrice (e nënta), vajzat e saj Sienna dhe Athena Mapelli Mozzi (e dhjeta dhe e njëmbëdhjeta), princesha Eugenie (e dymbëdhjeta) dhe fëmijët e saj Jack dhe August (në vendin e trembëdhjetë dhe të katërmbëdhjetë). Nëse masa e Parlamentit prek vetëm Andrew, vajzat dhe nipërit e tij do të ngjiten një vend më lart. Nëse përjashtohen të gjithë pasardhësit e tij, vendin e tyre do ta zërë Duka i Edinburgut, princi Edward (aktualisht i pesëmbëdhjeti), dhe fëmijët e tij, James Mountbatten-Windsor (i gjashtëmbëdhjeti) dhe Lady Louise Mountbatten-Windsor (e shtatëmbëdhjeta).
A do të abdikojë Charles?
Sipas Tatler, është e pamundur që Mbreti të dëshirojë të përjashtojë Beatrice dhe Eugenie nga radha e trashëgimisë. Ai është i lidhur me to dhe nuk do që ato të paguajnë për gabimet e prindërve. Gjithsesi, nuk është e sigurt nëse përjashtimi i ish-dukës së York-ut do të mjaftojë për të shpëtuar monarkinë, edhe pse sipas një sondazhi të fundit të YouGov, 82% e britanikëve do ta mbështesnin këtë vendim.
Prej ditësh, mediat pyesin nëse do të ishte më e drejtë që Charles të tërhiqej. Sipas burimeve pranë Pallatit, megjithatë, Madhëria e Tij nuk e ka marrë kurrë në konsideratë këtë ide. Ai ka pritur gjatë për të realizuar mbretërimin e tij dhe nuk do të lejojë që Andrew të shkatërrojë atë që ka ndërtuar. “Mbreti do të qëndrojë. Pikë”, deklaroi një burim për gazetarin Rob Shuter.
“Kjo është kriza e Andrew, jo e Kurorës. Charles e ka shkëputur tashmë lidhjen. Ai kapitull është mbyllur”.
Një burim tjetër shtoi: “nuk shkatërrohet monarkia sepse një nga anëtarët e saj shembet”. Një i tretë përfundoi: “monarkia i ka mbijetuar luftërave, abdikimeve dhe skandaleve. Nuk do të përkulet tani”. /Pershtatur nga Pamfleti/
Nuk e kuptoj se cfare kuptimi ka ky artikull!? Monarkia eshte e vendosur me ligj qe eshte ne vullnetin e Britanikeve e nuk i hyn fije gjembi ne kembe nga prockat e nje personi. Ore gomere injorante Monarkia Britanike eshte me e pasura ne bote, lere se cfare llapin tallagjeret per nomadet e shkretetirave te reres Arabeve. Britania rri urte si leopardi e kur gjen momentin te hidhet ne shpine. Pse iku nga Europa, sepse e pa qe Europa e Bashkuar eshte ide e mbrapshte e budallaqe qe nuk punon sepse ka armiqesira te vjetra mes tyre qe nuk shuhen kurre. Mos harroni se ish kolonite shtete te formuara nga Britaniket Australi, Canada qe jane superfuqi kane kryeminister por kane monarkun e Britanise te pare. Shihni monedhat e tyre qe kane monarkun Britanik ne krye te vendit. A e pate si ia dhjene Trapit e u bene bashke kunder mufkave te tij? Mesoni historine e botes e pastaj zhgarravisni neper gazeta e portale o mjerane. C'them dhe une, ju te shitur barkthate per para i sherbeni serbit, turkut, grekut e kujtdo per te mbijetuar. Mos harroni se keto shtete kane teknologji super te perparuar qe e kethejne boten ne sensin e tyre.