FLASH
Shkruar nga Pamfleti
BE-ja mirëpret angazhimin e partnerëve të Ballkanit Perëndimor për të mbështetur vlerat dhe parimet evropiane, në përputhje me të drejtën ndërkombëtare, përparësinë e demokracisë, të drejtat dhe vlerat themelore dhe sundimin e ligjit, dhe pret që ata ta demonstrojnë këtë si me fjalë ashtu edhe me veprime duke marrë përgjegjësi dhe duke zbatuar reformat e nevojshme, veçanërisht në fushën e bazave
Bashkimi Europian e konsideron zgjerimin si një investim gjeostrategjik për paqe, siguri, stabilitet dhe prosperitet.
Përmes një deklarate me 20 pika, BE thekson se riafirmojmë angazhimin tonë të plotë dhe të qartë ndaj perspektivës së anëtarësimit të Ballkanit Perëndimor në Bashkimin Evropian.
Në vijim theksohet se e ardhmja e Ballkanit Perëndimor është në Bashkimin tonë. Zgjerimi është një mundësi realiste, e cila duhet të shfrytëzohet.
“Mungesa e normalizimit të marrëdhënieve midis Prishtinës dhe Beogradit vazhdon të pengojë të dy partnerët në rrugën e tyre evropiane. Të gjitha marrëveshjet e arritura në dialogun Beograd-Prishtinë të lehtësuar nga BE-ja duhet të zbatohen, në veçanti Marrëveshja mbi Rrugën drejt Normalizimit dhe Shtojca e saj. Mbështetja në kuadër të Instrumentit për Reformën dhe Rritjen e Ballkanit Perëndimor është e kushtëzuar nga angazhimi konstruktiv i partnerëve me përparim të matshëm dhe rezultate të prekshme në normalizimin e marrëdhënieve të tyre”, thuhet në deklaratë.
Deklarata është miratuar në përfundim të Samitit BE-Ballkani Perëndimor, që u zhvillua në Bruksel, ku për të katërtin vit radhazi liderët e Ballkanit Perëndimor takohen me udhëheqësit e Bashkimit Europian.
Deklarata e plotë
Ne, udhëheqësit e Bashkimit Evropian (BE) dhe të Shteteve Anëtare, në konsultim me partnerët tanë të Ballkanit Perëndimor, sot arritëm në përfundimin e mëposhtëm:
1. Samiti i sotëm tregon forcën e marrëdhënies sonë dhe përfitimet që ajo u sjell qytetarëve tanë. Lufta e agresionit e Rusisë kundër Ukrainës dhe sfidat gjeopolitike në rritje nënvizojnë nevojën për lidhje gjithnjë e më të forta midis BE-së dhe Ballkanit Perëndimor. Samiti është rasti më i rëndësishëm i vitit për të rikonfirmuar partneritetin strategjik midis Bashkimit Evropian dhe Ballkanit Perëndimor.
2. Ne riafirmojmë angazhimin tonë të plotë dhe të qartë ndaj perspektivës së anëtarësimit të Ballkanit Perëndimor në Bashkimin Evropian. E ardhmja e Ballkanit Perëndimor është në Bashkimin tonë. Zgjerimi është një mundësi realiste, e cila duhet të shfrytëzohet.
3. Ne mirëpresim dinamizmin dhe progresin e ri të bërë që nga Samiti i fundit. Përshpejtimi i procesit të pranimit, bazuar në reforma të besueshme nga partnerët, kushtëzimin e drejtë dhe rigoroz dhe parimin e meritave të veta, është në interesin tonë të ndërsjellë.
4. Zgjerimi është një investim gjeostrategjik për paqe, siguri, stabilitet dhe prosperitet, siç thuhet në Deklaratën e Granadës. Urgjencat e kohës sonë kërkojnë një vrull të qëndrueshëm. Anëtarët aspirantë duhet të përshpejtojnë përpjekjet e tyre për reforma. Paralelisht, Bashkimi duhet të përshpejtojë punën e tij të brendshme në themelet dhe reformat.
5. BE-ja mirëpret angazhimin e partnerëve të Ballkanit Perëndimor për të mbështetur vlerat dhe parimet evropiane, në përputhje me të drejtën ndërkombëtare, përparësinë e demokracisë, të drejtat dhe vlerat themelore dhe sundimin e ligjit, dhe pret që ata ta demonstrojnë këtë si me fjalë ashtu edhe me veprime duke marrë përgjegjësi dhe duke zbatuar reformat e nevojshme, veçanërisht në fushën e bazave. Liria e shprehjes, media e pavarur dhe pluraliste, barazia gjinore dhe një rol i fortë për shoqërinë civile janë thelbësore për të siguruar një demokraci funksionale. BE-ja u bën thirrje partnerëve të garantojnë të drejtat dhe trajtimin e barabartë të personave që u përkasin pakicave.
6. Bashkëpunimi rajonal gjithëpërfshirës, pajtimi dhe marrëdhëniet e fqinjësisë së mirë mbeten çelësi për ndërtimin e një të ardhmeje të përbashkët, si dhe për zbatimin e marrëveshjeve ndërkombëtare me mirëbesim dhe me rezultate të prekshme, duke përfshirë Marrëveshjen e Prespës me Greqinë dhe Traktatin mbi Miqësinë, Fqinjësinë e Mirë dhe Bashkëpunimin me Bullgarinë. Nevojiten ende përpjekje të mëtejshme vendimtare për të nxitur pajtimin dhe stabilitetin rajonal, si dhe për të gjetur dhe zbatuar zgjidhje përfundimtare, gjithëpërfshirëse dhe detyruese për mosmarrëveshjet dhe çështjet rajonale dhe dypalëshe të partnerëve, të rrënjosura në trashëgiminë e së kaluarës, në përputhje me të drejtën ndërkombëtare dhe parimet e vendosura, duke përfshirë Marrëveshjen mbi Çështjet e Trashëgimisë, dhe çështjet e mbetura të personave të zhdukur dhe krimeve të luftës.
7. Ne qëndrojmë të bashkuar në mbështetjen dhe solidaritetin tonë të palëkundur për Ukrainën, ndërsa ajo mbron sovranitetin dhe integritetin e saj territorial kundër luftës së paprovokuar dhe të paligjshme të agresionit të Rusisë. Ne përsërisim mbështetjen tonë për një paqe gjithëpërfshirëse, të drejtë dhe të qëndrueshme në Ukrainë, bazuar në Kartën e OKB-së dhe të drejtën ndërkombëtare. Ne do të vazhdojmë të investojmë në multilateralizëm dhe të bashkëpunojmë me partnerët për të mbështetur të drejtën ndërkombëtare.
8. Përputhja me Politikën e Përbashkët të Jashtme dhe të Sigurisë (CFSP) të BE-së, duke përfshirë zbatimin dhe zbatimin e masave kufizuese të BE-së dhe kundërshtimin e anashkalimit, mbetet një shprehje e fortë e zgjedhjes strategjike të një partneri. Ne i përgëzojmë ata partnerë të Ballkanit Perëndimor që janë tashmë plotësisht të përputhur dhe i nxisim ata që nuk e kanë bërë ende këtë të ndjekin shembullin.
9. BE-ja mirëpret kontributet e partnerëve në misionet dhe operacionet e Politikës së Përbashkët të Sigurisë dhe Mbrojtjes të BE-së. BE-ja vazhdon të mbështesë Ballkanin Perëndimor në trajtimin e kërcënimeve kibernetike dhe kërcënimeve të tjera hibride, manipulimit dhe ndërhyrjes së informacionit të huaj, si dhe në forcimin e mëtejshëm të bashkëpunimit për të ndërtuar rezistencë, duke përfshirë edhe përmes Qendrës së Kapaciteteve Kibernetike të Ballkanit Perëndimor dhe Mburojës Evropiane të Demokracisë.
10. Ne mirëpresim Partneritetet e para të Sigurisë dhe Mbrojtjes në Ballkanin Perëndimor dhe nisjen e Dialogjeve të Sigurisë dhe Mbrojtjes. Ne mbetemi të përkushtuar për mbështetje të vazhdueshme në kuadër të Instrumentit Evropian të Paqes.
11. Ne mbetemi të përkushtuar për t'i afruar partnerët e Ballkanit Perëndimor me BE-në që gjatë procesit të zgjerimit. Integrimi gradual, i kryer në një mënyrë të kthyeshme dhe të bazuar në meritë, është duke vazhduar në disa fusha politike, duke ofruar përfitime konkrete për qytetarët dhe duke përgatitur terrenin për anëtarësim. Propozime të mëtejshme mbi integrimin gradual duhet të merren në konsideratë, në varësi të përafrimit përkatës me acquis të BE-së. Avancimi në integrimin ekonomik duhet të ruajë plotësisht integritetin e tregut të vetëm të BE-së dhe një fushë loje të barabartë.
12. Ne mirëpresim progresin në integrimin gradual të partnerëve të Ballkanit Perëndimor në Tregun e Vetëm të BE-së, duke përfshirë:
- zbatimin e iniciativave të Autostradës së Tregut të Vetëm, zgjerimin e Korsive të Gjelbra BE-Ballkan Perëndimor dhe financimin e modernizimit dhe harmonizimit të kalimeve kufitare;
- anëtarësimin e suksesshëm të disa partnerëve në Zonën e Vetme të Pagesave në Euro (SEPA) me të tjerë në rrugën e duhur për t'u bashkuar gjithashtu, duke ulur ndjeshëm kostot e transaksioneve bankare;
- bashkimin ose replikimin e iniciativave dixhitale, të tilla si Qendrat e Inovacionit Dixhital, ËiFi4ËB dhe Portofoli i Identitetit Dixhital i BE-së; uljen e kostove të roaming-ut të të dhënave midis BE-së dhe partnerëve të Ballkanit Perëndimor që nga 1 tetori 2023, duke konfirmuar angazhimin e saj për dhe procesin e zgjerimit të zonës "Roam like at Home" të BE-së në Ballkanin Perëndimor, duke u lejuar qytetarëve të telefonojnë, të dërgojnë mesazhe dhe të përdorin të dhëna mobile kudo në BE dhe rajon pa kosto shtesë.
13. Plani i Rritjes do të përshpejtojë konvergjencën socio-ekonomike midis Ballkanit Perëndimor dhe BE-së, me kusht që partnerët të zbatojnë reformat që lidhen me BE-në. Plani i Rritjes ka potencialin të përshpejtojë rritjen ekonomike në rajon gjatë dekadës së ardhshme duke siguruar deri në 6 miliardë euro për reforma dhe investime. Kjo është përveç 29 miliardë eurove që do të shpërndahen përmes Planit Ekonomik dhe të Investimeve. BE bën thirrje për të shfrytëzuar sa më shumë mundësitë e papara të ofruara nga Plani i Rritjes përmes zbatimit në kohë të reformave.
14. BE-ja nënvizon se Tregu i Përbashkët Rajonal është një katalizator për integrim më të thellë dhe një trampolinë drejt Tregut të Përbashkët të BE-së. BE-ja u bën thirrje partnerëve të Ballkanit Perëndimor që të angazhohen plotësisht për bashkëpunim konstruktiv për ta bërë atë realitet dhe për të zbatuar marrëveshjet e përfunduara tashmë.
15. BE-ja mirëpret dhe do të vazhdojë të mbështesë forcimin e lidhshmërisë, duke përfshirë energjinë, transportin dhe dixhitalin brenda rajonit dhe me BE-në. BE-ja vazhdon të mbështesë përpjekjet e vazhdueshme për të diversifikuar burimet dhe rrugët e furnizimit me energji. Kjo do të rrisë sigurinë tonë energjetike dhe do të zvogëlojë varësitë. BE-ja do të vazhdojë të kontribuojë në tranzicionin energjetik në Ballkanin Perëndimor.
16. Menaxhimi i migracionit mbetet një sfidë dhe përgjegjësi e përbashkët dhe një përparësi kyçe. Ndërsa është bërë përparim, nevojiten veprime të mëtejshme nga partnerët e Ballkanit Perëndimor për të përafruar plotësisht politikën e tyre të vizave me BE-në, për të luftuar kontrabandën e migrantëve dhe trafikimin e qenieve njerëzore, dhe për të forcuar më tej menaxhimin e kufijve, sistemet e azilit dhe pritjes dhe kthimet në vendet e origjinës.
17. Përpjekjet e përbashkëta duhet të vazhdojnë gjithashtu në luftën kundër korrupsionit, trafikimit të drogës dhe të gjitha formave të krimit të rëndë dhe të organizuar, si dhe në parandalimin dhe luftimin e terrorizmit dhe ekstremizmit të dhunshëm në përputhje me Planin e ri të Përbashkët të Veprimit të nënshkruar së fundmi, dhe në dritën e nisjes së Koalicionit Evropian Kundër Drogave (ECAD) për të adresuar sfidat që lidhen me drogën.
18. Mungesa e normalizimit të marrëdhënieve midis Prishtinës dhe Beogradit vazhdon të pengojë të dy partnerët në rrugën e tyre evropiane. Të gjitha marrëveshjet e arritura në Dialogun Beograd-Prishtinë të lehtësuar nga BE-ja duhet të zbatohen, në veçanti Marrëveshja mbi Rrugën drejt Normalizimit dhe Shtojca e saj. Mbështetja në kuadër të Instrumentit për Reformën dhe Rritjen e Ballkanit Perëndimor është e kushtëzuar nga angazhimi konstruktiv i partnerëve me përparim të matshëm dhe rezultate të prekshme në normalizimin e marrëdhënieve të tyre.
19. Ne theksojmë rëndësinë e përpjekjeve të vazhdueshme të ndërsjella për komunikim strategjik, duke përfshirë përfitimet e zgjerimit dhe integrimit gradual, si dhe nevojën për të ndërtuar besim, mirëkuptim dhe konsensus ndërshoqëror. Ne mbështetemi te partnerët tanë të Ballkanit Perëndimor që t'i komunikojnë publikut të tyre se BE-ja mbetet partneri më i ngushtë i rajonit, donatori kryesor, investitori dhe partneri tregtar dhe të demonstrojnë angazhimin e tyre ndaj vlerave dhe reformave të BE-së përmes fjalëve dhe veprimeve.
20. Ne presim me padurim Samitin e ardhshëm BE-Ballkani Perëndimor në Mal të Zi në qershor 2026.
Lini një Përgjigje