FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Kosovo continues to remain the only country in the Western Balkans not included in projects that expand the energy influence of the United States of America in the region.
On the eve of the early parliamentary elections, which are being held on June 7 in Kosovo, the issue of the possible supply of liquefied natural gas (LNG) from the US has received increased attention.
Observers of developments in Kosovo consider that the country has lagged behind in this regard, and that the eventual supply of American liquefied gas creates energy security for the country, which also strengthens national security.
According to them, to become part of the US LNG supply chain, political will is required in Kosovo.
While the ruling Vetevendosje Movement (LVV) places more emphasis on its interest in "domestic coal gasification", the previous opposition parties clearly say "yes" to American liquefied gas.
In 2021, the Kosovo Government, led by LVV, rejected a US-backed project, through the Millennium Challenge Corporation (MCC), to connect to the regional natural gas network, through North Macedonia.
At the time, government authorities reasoned that “Kosovo needs more information to be sure that building gas infrastructure is the best option” for the country's energy transition.
In the period 2018-2019, the Government of Kosovo, led by Ramush Haradinaj, promoted the project of building a Skopje-Pristina gas pipeline, which would connect Kosovo to the regional gas network. However, it was not realized.
LVV: Gasification of local coal and co-investment in the Vlora terminal
In February 2026, at the Trans-Atlantic Gas Security Summit, Kosovo's Minister of Economy, Artane Rizvanolli, now in office, expressed the country's willingness to be supplied with liquefied natural gas from the US.
But Rizvanolli, from the ranks of the LVV, the party that has governed the country for the last five years, did not answer Radio Free Europe's question about whether her party has a concrete commitment to making Kosovo part of the US LNG supply chain.
The acting Prime Minister, also the leader of the LVV, Albin Kurti, said in an interview with local television Kanal10 that the Government is "interested in the gasification of our coal that is on the surface."
Coal gasification refers to the industrial process where coal is converted into a combustible gas, called syngas, which can then be used to produce electricity.
"We can do coal gasification with an American company, for example," Kurti said.
“E, në anën tjetër, jemi të interesuar që të bashkinvestojmë me Shqipërinë në terminalin në Vlorë”, theksoi Kurti, ndërsa nuk saktësoi se cili do të ishte përfitimi i Kosovës nga një bashkinvestim i tillë dhe nëse Kosova do ta marrë gazin e lëngshëm amerikan.
Në maj të këtij viti, kryeministri i Shqipërisë, Edi Rama, deklaroi se ka nënshkruar një marrëveshje strategjike bashkëpunimi për zhvillimin e Qendrës energjetike të Vlorës, dhe për furnizimin e Shqipërisë me gaz të lëngshëm natyror, në partneritet të ngushtë me SHBA-në.
Sipas tij, Shqipëria do të furnizohet me gazin e lëngshëm amerikan në 20 vjetët e ardhshëm.
PDK: Gazi amerikan, projekt me rëndësi ekonomike dhe strategjike
Partia Demokratike e Kosovës (PDK) ka nënvizuar se në rast se do të qeverisë pas zgjedhjeve të këtij muaji, do ta “lidhë Kosovën me gazin amerikan” dhe do t’i japë “fund varësisë nga importet e shtrenjta të energjisë”.
Kandidati i PDK-së për deputet në Kuvendin e Kosovës, Arben Mustafa, thotë për Radion Evropa e Lirë se partia e tij zotohet t’i qaset menjëherë dhe me prioritet projektit që sjell gazin e lëngshëm amerikan në Kosovë.
“Kosova ka nevojë që urgjentisht të ndërtojë kapacitete të reja energjetike. Një prej opsioneve më të mundshme sigurisht që është gazi amerikan. Për ne, ky projekt nuk ka vetëm rëndësi ekonomike, por ka edhe rëndësi strategjike”, shprehet Mustafa.
Ai shton se futja e Kosovës në zinxhirin e furnizimit me LNG nga SHBA-ja i siguron vendit qëndrueshmëri dhe pavarësi energjetike, por edhe e rreshton atë në linjën e interesave të aleatëve të saj.
Mustafa pret që projekti për marrjen e gazit të lëngshëm amerikan të hartohet me partnerët e Kosovës, në radhë të parë me SHBA-në.
LDK: Gazi amerikan zgjidh problemin e furnizimit me energji
Në rast se Lidhja Demokratike e Kosovës (LDK) fiton zgjedhjet më 7 qershor, projekti i gazit të lëngshëm nga SHBA-ja do të realizohet pa asnjë dyshim nga qeveria e ardhshme, thonë nga kjo parti.
Kandidati i LDK-së për deputet, Avdullah Hoti, konsideron që është bërë dëm i madh për vendin që ky projekt nuk është realizuar deri më tani.
“Do t’i mundësonte Kosovës që, në afat të mesëm, të zgjidhte në mënyrë të qëndrueshme problemin e furnizimit me energji. Parësore është ndërtimi i centralit energjetik me gaz, për të përmbushur kërkesën vendore për energji elektrike, ndërsa në fazën pasuese do të mundësohej zgjerimi i rrjetit të gazit për nevojat e industrisë dhe të ekonomisë në përgjithësi”, shprehet Hoti.
Sipas tij, projekti i gazit nuk është alternativë ndaj energjisë së ripërtërishme, por plotësues i saj, duke krijuar stabilitet në sistemin energjetik dhe duke e bërë më të lehtë integrimin e kapaciteteve të reja nga burimet e ripërtërishme.
Hoti pohon se modelet e financimit të projektit për sjelljen e gazit amerikan në Kosovë mbeten për t’u diskutuar, por duke pasur parasysh rëndësinë strategjike të sektorit të energjisë, ai shpreh bindjen se “financimi mund të sigurohet përmes një kombinimi të investimeve private, partneriteteve publiko-private dhe huamarrjes shtetërore me kushte të favorshme”.
Aleanca: Gazi amerikan, kusht për çdo bashkëqeverisje
Nga Aleanca, parti që së voni shkurtoi emrin nga Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës (AAK), thonë se e kanë dëshmuar qysh herët vullnetin politik për të sjellë gazin amerikan në Kosovë, duke iu referuar nismës së ish-kryetarit Ramush Haradinaj, tetë vjet më parë.
Nënkryetari i Aleancës dhe kandidati i saj për deputet, Besnik Tahiri, thotë për Radion Evropa e Lirë se në programin e partisë është përfshirja e këtij projekti strategjik, i cili, thekson ai, Kosovës i ofron siguri energjetike, kombëtare, si dhe forcon lidhjet me aleatin strategjik, SHBA-në.
“Aleanca nuk do të hyjë në asnjë marrëveshje për të qeverisur, në asnjë rrethanë, në qoftë se nuk përfshihet taksativisht në programin qeveritar ndërtimi i centralit të gazit në Ferizaj dhe kyçja e Kosovës në gypat e LNG-së, të cilat janë tanimë në shumicën e vendeve të rajonit”, shprehet Tahiri.
Ai shton se investimet për projektin do të jenë publike dhe amerikane.
Siguria energjetike, siguri kombëtare
Njohësit e zhvillimeve që ndërlidhen me energjetikën në Kosovë vlerësojnë se SHBA-ja po bën përpjekje që t’i mos i lërë vendet e Ballkanit Perëndimor të cenueshme përballë ndikimit rus dhe ndikimeve tjera në sektorin e energjisë.
Ish-ministri i Energjetikës i Kosovës, Ethem Çeku, konsideron se gazi i lëngshëm amerikan është një nga alternativat që mund t’i sigurojë vendit sigurinë energjetike.
“Zgjidhjen më të mirë e kemi duke përdorur gazin amerikan, të cilin qeveria e presidentit Trump po e ofron për ta larguar Ballkanin nga ndikimi i Gazprom-it rus”, thotë Çeku për Radion Evropa e Lirë.
Ai thekson se nga furnizimi me gaz amerikan, Kosova do të kishte përfitime të dyanshme: përmes gazit prodhon energji elektrike, si dhe e kursen rrymën duke e përdorur gazin për industri, prodhim dhe amvisëri.
Siguri energjetike, sipas Çekut, do të krijojë edhe sigurinë ekonomike, e cila drejtpërdrejt ndikon edhe në sigurinë kombëtare.
Inkuadrimi në zinxhirin e furnizimit me gaz të lëngshëm nga SHBA-ja është vlerësuar të jetë me rëndësi për sigurinë kombëtare edhe nga drejtori i Odës Ekonomike Amerikane në Kosovë, Arian Zeka.
Në një intervistë për REL ditë të parë, ai tha se “siguria energjetike sot është siguri kombëtare” dhe se “këtë Kosova po dështon që ta kuptojë”.
Kosova deri më tash ka mbetur jashtë sistemit të ndërlidhjes në rrjetin që sjellë gazin amerikan në rajon, por këtë mund ta bëjë duke u ndërlidhur me Shqipërinë ose Maqedoninë e Veriut, thotë Çeku.
"I would suggest the connection through Albania, not for political reasons, but it is one of the safest regions for a possible connection, so that Kosovo can be supplied with gas. We also need to have a gas-fired power plant built, which makes the electricity supply stable ," he emphasizes.
Çeku adds that the infrastructure to bring American liquefied gas to Kosovo will be costly, because it must be built from scratch. But, according to him, any delay in realizing such a thing will have an even higher cost.
"Not only are we late, but for every day we are late for the American liquefied natural gas project, we will lose hundreds of millions of euros in the purchase of electricity, just as we have purchased over 1 billion euros of electricity ," he said./ REL
Lini një Përgjigje