FLASH
Shkruar nga PamfletiA company with ties to figures close to the Trump administration is getting involved in a giant gas pipeline project in Bosnia and Herzegovina, without competitive bidding and with strong support from some local and American officials. The EU and international organizations are warning of risks of corruption and new political dependence in the region's energy sector.
On a graffiti-covered alley in Sarajevo, a path winds past a neglected garden and leads to a white door. Behind it lies the registered office of a company that is on the verge of winning contracts worth more than $1 billion.
AAFS Infrastructure and Energy is close to securing a concession to build and operate a gas pipeline that will run through the Balkans, enabling the replacement of Russian supplies with natural gas imported from the United States.
“This could be the most important infrastructure project ever in Bosnia and Herzegovina,” says one of the country’s top officials, who, like others involved in the negotiations, asked to remain anonymous due to the sensitivity of the issue.
The company has no history of delivering projects of this magnitude. What it does have, however, are personal ties to Donald Trump.
One of the AAFS representatives is a Washington lawyer who has represented the Trump family in political trials. The other is the brother of the US president's former national security adviser. Both have been part of the effort to challenge Trump's loss in the 2020 presidential election.
An investigation by the British newspaper The Guardian, based on interviews with current and former Bosnian and American officials, leaked documents and corporate records, has examined this little-known company that has found itself at the center of a global race for energy influence. The investigation offers insight into how international relations are changing under a presidency that critics say is blurring the lines between state politics and the interests of those close to power.
“There is a logic, in today’s world, that people connected to the administration get involved in big economic projects or investments,” says a former senior American official in the region. “It’s not nice, but a lot of my country’s politics has become like that these days.”
Në hapësirën e ish-Jugosllavisë, çështja nuk ka të bëjë vetëm me atë se kush do të përfitojë financiarisht. Ndërhyrja amerikane mund të ndikojë edhe në marrëveshjen e paqes të vitit 1995, e cila i dha fund luftës që mori rreth 100 mijë jetë njerëzish, shumë prej tyre civilë boshnjakë myslimanë të vrarë nga formacione paraushtarake serbe.
Sipas burimeve të Guardian, zyrtarët amerikanë ua kanë bërë të qartë liderëve boshnjakë se administrata Trump dëshiron miratimin e projektit të gazsjellësit të AAFS.
Lidhjet “MAGA” të AAFS
Kur gazetarët e Guardian trokitën në adresën e AAFS në Sarajevë, një grua nga kati i sipërm u tha se përfaqësuesi lokal do të kthehej së shpejti. Disa minuta më vonë mbërriti Amer Bekan.
Bekan, një burrë në moshë të mesme, deklaroi se zyra e kompanisë do të transferohej së shpejti në një godinë të madhe me rreth 100 punonjës.
Në biografinë e tij online ai prezantohet si “investitor dhe sipërmarrës me përvojë të gjerë”. Ai ka provuar edhe politikën. Në vitin 2016 kandidoi për kryetar bashkie në Sarajevën qendrore, ku mori vetëm 116 vota. Një fushatë tjetër në vitin 2020 çoi në akuza se kishte shfrytëzuar procesin zgjedhor për përfitime personale, pretendime që ai i mohoi.
Bekan regjistroi kompaninë AAFS në Bosnje në vitin 2021. Vetëm pasi përfshiu partnerët amerikanë vitin e kaluar, kompania filloi të fitonte rëndësi. As ai dhe as partnerët e tij nuk tregojnë se si u njohën.
AAFS në Bosnje tani zotërohet nga një kompani amerikane me të njëjtin emër, e regjistruar në nëntor. Adresa e saj në Uashington ndodhet në një zonë turistike pranë lumit Potomac, mes një restoranti libanez dhe një pub-i irlandez. Një tabelë identifikon ambientet si zyrat e grupit ligjor Binnall Law Group.
Jesse Binnall është një nga avokatët më të njohur të lëvizjes “Make America Great Again” (MAGA). Ai ka punuar për fushatën presidenciale të Trump në vitin 2016 dhe në vitin 2020 ishte ndër zërat më aktivë që vinin në dyshim fitoren e Joe Biden.
“Donald Trump fitoi ... pasi të llogariten mashtrimet dhe parregullsitë që ndodhën”, deklaronte atëherë Binnall.
Ai gjithashtu mbrojti Donald Trump dhe djalin e tij të madh, Donald Trump Jr., në një proces gjyqësor që synonte t’i mbante përgjegjës për ngjarjet e 6 janarit 2021, kur protestues sulmuan Kapitolin amerikan.
Pas rikthimit të Trump në pushtet vitin e kaluar, Binnall siguroi një marrëveshje kompensimi prej 1.25 milionë dollarësh nga Departamenti i Drejtësisë për Michael Flynn, ish-këshilltarin e Sigurisë Kombëtare në mandatin e parë të Trump.
Pikërisht përmes këtyre angazhimeve Binnall njohu Joe Flynn, vëllain e Michael Flynn, sipërmarrës në sektorin e shëndetësisë. Të dy ishin aktivë në përpjekjet për të diskredituar rezultatin e zgjedhjeve të vitit 2020.
“Gazsjellësi Southern Interconnection, i cili ka qenë prioritet i qeverisë amerikane gjatë tre administratave të fundit, do të zgjerojë dhe diversifikojë sektorin energjetik të Bosnje dhe Hercegovinës, duke i dhënë vendit kontroll më të madh mbi furnizimin me energji përmes aksesit në gaz natyror të bazuar në treg dhe duke reduktuar varësinë nga një burim i vetëm dhe jo i besueshëm.”, deklaroi Departamenti Amerikan i Shtetit për The Guardian.
Megjithatë, përvoja e Binnall dhe Flynn në projekte infrastrukturore në Ballkan mbetet e paqartë. Pavarësisht kësaj, që prej përfshirjes së tyre, projekti ka marrë mbështetje të fortë nga administrata Trump.
Projekti pa garë konkurruese
Diskutimet e para të Binnall, Flynn dhe Bekan me autoritetet boshnjake kishin të bënin me rinovimin e dy aeroporteve me vlerë rreth 300 milionë dollarë.
Më pas, sipas Guardian, zyrtarët boshnjakë u sugjeruan të merrnin përsipër një projekt shumë më të rëndësishëm: gazsjellësin Southern Interconnection.
Shtetet e Bashkuara e kanë mbështetur prej kohësh këtë projekt, i cili do ta lidhte Bosnjën me terminalin e gazit në bregdetin kroat, duke reduktuar ndikimin e Rusisë në Evropën Juglindore.
Gjatë administratës Biden, plani ishte që projekti të drejtohej nga kompania shtetërore boshnjake e gazit. Por interesat konkurruese të grupeve etnike në Bosnje sollën vonesa të vazhdueshme.
Ndërsa disa zyrtarë kundërshtonin dorëzimin e projektit tek investitorë privatë të huaj, të tjerë panë në lidhjet e kompanisë me Trump një mundësi për të zhbllokuar procesin.
Koha po shteronte. Bosnja është vend kandidat për anëtarësim në Bashkimin Evropian dhe Brukseli ka vendosur shtatorin e vitit 2027 si afat për ndërprerjen e blerjeve të gazit rus.
Disa figura të larta boshnjake arsyetonin se përfshirja e një kompanie amerikane mund të forconte jo vetëm sigurinë energjetike, por edhe atë politike në një rajon ku kujtimet e luftës mbeten ende të freskëta.
“Qeveria amerikane i mbron investimet e saj”, thotë Bekan.
Megjithatë, analistë të ndryshëm paralajmërojnë se Bosnja mund të rrezikojë të zëvendësojë një varësi me një tjetër. Sipas tyre, askush nuk dëshiron të rrezikojë përplasjen me Trump, edhe nëse kjo nënkupton besimin e një projekti strategjik një kompanie pa përvojë të provuar.
Kur u pyet për aksionarët e AAFS, Bekan deklaroi se mes tyre janë Jesse Binnall dhe Joe Flynn, si dhe persona të tjerë që nuk pranoi t’i identifikojë.
Ai shtoi se financimi mund të vijë nga “fonde investimi në Shtetet e Bashkuara”, por nuk dha detaje të mëtejshme.
Binnall mbrojti projektin duke deklaruar se “Ne jemi ekipi i duhur për këtë. Asnjë grup tjetër nuk kombinon praninë në terren në Bosnje me mbështetje të fortë në Amerikë. Jemi të entuziazmuar të ndërmarrim këtë hap sepse besojmë se Bosnje dhe Hercegovina është e ardhmja.”
Një propozim konfidencial i AAFS, i siguruar nga Guardian, parashikon një kosto prej 300 milionë eurosh për gazsjellësin dhe 900 milionë euro shtesë për tre centrale energjetike. Financimi do të vinte nga kapital privat dhe borxh, jo nga shteti boshnjak.
Në mars, legjislacioni i ri boshnjak përcaktoi AAFS si kontraktorin e projektit. Nuk u zhvillua asnjë procedurë konkurruese tenderimi.
Edhe Transparency International reagoi për projektin.
“Krijimi i një praktike të tillë në një vend me një nga nivelet më të larta të korrupsionit në Evropë do të sillte pasoja katastrofike në zbatimin e projekteve strategjike si gazsjellësi Southern Interconnection.”
Pak ditë më vonë, ambasadori i Bashkimit Evropian në Bosnje paralajmëroi privatisht liderët e vendit se duhej të konsultoheshin me Brukselin për çdo ndryshim në politikën energjetike.
Megjithatë, Shtetet e Bashkuara vazhdojnë ta mbështesin projektin.
“Kjo partneritet forcon pavarësinë energjetike dhe i jep fund varësisë nga gazi rus”, shkroi Ambasada Amerikane në Sarajevë në platformën X. “Ka nisur një epokë e re për sigurinë energjetike në Ballkanin Perëndimor.”
Dodik dhe dimensioni politik
Megjithatë, projekti nuk mund të realizohet pa mbështetjen e Milorad Dodik, liderit ultranacionalist të serbëve të Bosnjës.
Administrata Biden e kishte akuzuar Dodik për korrupsion dhe kishte zgjeruar sanksionet ndaj tij dhe familjes së tij.
“Ai ka abuzuar me detyrën publike për të grumbulluar pasuri personale përmes ryshfetit dhe formave të tjera të korrupsionit”, thuhej në një deklaratë të Departamentit Amerikan të Thesarit.
Dodik i quajti këto akuza “gënjeshtra”.
Pas rikthimit të Trump në pushtet, Dodik nisi një fushatë intensive lobimi me qëllim heqjen e sanksioneve dhe afrimin me administratën e re republikane.
Një nga lobistët e përfshirë ishte Michael Flynn, i cili përfitoi 100 mijë dollarë për një muaj punë.Në tetor, administrata Trump hoqi sanksionet ndaj Dodik pa dhënë shpjegime publike.
Më 7 prill, Donald Trump Jr. vizitoi Banja Lukën, qytetin kryesor të entitetit serb në Bosnje.
Igor Dodik, djali i liderit serb, e priti ngrohtësisht.
“Prania juaj thotë shumë”, deklaroi ai. “Ne varemi nga ju dhe mbështetemi tek ju. Në këmbim, ju, Amerika dhe administrata republikane e udhëhequr nga babai juaj do të keni një aleat të besueshëm, të sinqertë dhe të krishterë në këtë pjesë të botës.”
Michael Murphy, ish-ambasador amerikan në Bosnje, paralajmëron se Dodik po kërkon mbështetje në rrethet e Trump ndërsa synon të sfidojë marrëveshjen e paqes së vitit 1995 dhe të avancojë idenë e pavarësisë së entitetit serb.
“He wants them to embrace his broader agenda. To achieve that, he can’t block the pipeline,” Murphy said. “Those who are embracing it are playing with fire.”
According to the power-sharing agreement in Bosnia, Serbian representatives can block the project.
However, a senior Bosnian Serb politician stated that the Americans here have a number one priority, and that is the gas pipeline.
"I've seen it myself: the Americans here have a number one priority and that is the gas pipeline. They are extremely interested in this. Dodik, like everyone else, has been warned: don't play with the project."
Donald Trump Jr. did not directly mention the project during his visit, but spoke in favor of American gas.
“This is a clear choice,” he said. “You can solve a lot of problems, both in terms of business and geopolitical. I think it’s a great opportunity.”
On April 21, shortly after Trump Jr.'s visit, Dodik signaled that he would not obstruct the plan supported by Binnall and Flynn.
This brings the process that could give Trump's allies control over one of the most important energy projects in Southeast Europe even closer to completion.
Lini një Përgjigje