The possibility of a provocation against NATO is interpreted by some Western sources as a sign of the difficulties Russia is facing in Ukraine. This does not mean that the Russian army is on the verge of collapse. Moscow continues to maintain a significant numerical superiority, continues bombing Ukrainian cities and still manages to advance in some sectors of the front.
In late June, Russian forces were increasing pressure on Kostiantynivka, one of the towns in the Donbass fortified belt. On July 3, the Russian Defense Ministry announced that it had taken control of the town.
The problem for Vladimir Putin is the ratio between the results achieved and the price paid. After more than four years of war, Moscow still does not fully control any of the four Ukrainian regions, Donetsk, Luhansk, Zaporizhzhia and Kherson, which the Kremlin claims to have annexed.
Overall, the Russian advance along most of the approximately 1,200-kilometer front line has slowed significantly. Even possible breakthroughs in the Donbas require long battles, large troop commitments, and the near-total destruction of captured cities.
Russia continues to expend soldiers, combat equipment and ammunition, without yet achieving the strategic victory that Putin had predicted at the beginning of the invasion. The Russian president has reiterated that he intends to continue operations until the complete occupation of Donbass and has rejected the Ukrainian proposal for a mutual suspension of long-range attacks.
The war has reached Russian cities
Ukrainian drones are now capable of striking targets located hundreds or thousands of kilometers from the border: refineries, warehouses, airports, industrial plants, railway networks, and oil terminals.
These attacks have forced Moscow to spread its air defense systems over a much wider area. Every anti-aircraft battery deployed to protect a refinery, a military base, or a Russian city is one less battery that can be used on the front line or in occupied Ukrainian territories.
Putin himself has acknowledged that attacks on oil infrastructure have caused fuel shortages in some regions and has called for the acceleration of the production of anti-aircraft systems.
Even the Central Bank of Russia has identified the decline in fuel production as a new inflation risk, indirectly acknowledging the economic impact of the Ukrainian bombing.
The consequences have also affected daily life. In some regions, gasoline prices have reached some of the highest in Europe; some bus routes have been canceled, while queues at gas stations have caused protests and clashes between drivers.
The cost of war is becoming increasingly heavy
Edhe ekonomia ruse, e cila deri tani është mbështetur nga prodhimi ushtarak dhe shpenzimet publike, po jep shenja lodhjeje në rritje.
Gjatë pesë muajve të parë të vitit 2026, deficiti i buxhetit federal rus arriti në 2,6 për qind të Prodhimit të Brendshëm Bruto, duke tejkaluar objektivin vjetor prej 1,6 për qind.
Rritja e deficitit lidhet kryesisht me shpenzimet e nevojshme për financimin e luftës dhe kontratat e industrisë ushtarake.
Banka Qendrore e Rusisë e uli normën bazë të interesit vetëm në 14,25 për qind, duke e mbajtur kështu koston e parasë në nivele shumë të larta.
Kreditë e shtrenjta po frenojnë investimet civile dhe po shtojnë vështirësitë për kompanitë që nuk punojnë për sektorin e mbrojtjes.
Provokimi si rrugëdalje
Pikërisht në këtë kontekst, një provokim kundër Polonisë ose vendeve baltike mund t'i duket i dobishëm Kremlinit. Objektivi nuk do të ishte pushtimi i një pjese të territorit të NATO-s. Një operacion i tillë do ta ekspozonte Rusinë ndaj një përgjigjeje ushtarake shumë më të fuqishme dhe do të rrezikonte ta shndërronte luftën në Ukrainë në një konflikt të drejtpërdrejtë me tridhjetë aleatë.
Qëllimi do të ishte politik: të krijonte frikë, të demonstronte se vazhdimi i ndihmës për Ukrainën sjell rreziqe të drejtpërdrejta për qytetarët evropianë dhe të bindte të paktën disa qeveri të reduktonin furnizimet me armë për Kievin.
Një inkursion i kufizuar mund të përdorej gjithashtu për të testuar gatishmërinë e Shteteve të Bashkuara për të mbrojtur realisht aleatët e tyre në krahun lindor. Moska mund të shpresojë se Uashingtoni, nga frika e një përshkallëzimi bërthamor, do ta shtynte Poloninë drejt negociatave në vend që të reagonte ushtarakisht.
Sipas skenarit të mundshëm të përshkruar nga burime polake, ushtarë rusë ose bjellorusë mund të hynin për disa kilometra në territorin e NATO-s dhe më pas të pretendonin se kishin humbur orientimin për shkak të ndërhyrjeve në sistemin GPS. Një justifikim tjetër mund të ishte nevoja për të rikuperuar një helikopter të dëmtuar.
Pas disa ditësh tensioni, Moska mund të tërhiqte trupat në këmbim të lëshimeve politike, duke e paraqitur rezultatin para opinionit publik rus si një fitore ndaj Perëndimit.
Hipoteza të tjera përfshijnë sulme me dronë ndaj centraleve elektrike, inkursione ajrore të simuluara për të detyruar aktivizimin e mbrojtjes polake ose akte sabotimi që do t'i atribuoheshin Ukrainës.
Kurthi i paqartësisë
Pika e dobët që Putini mund të përpiqet të shfrytëzojë është paqartësia e Nenit 5 të Traktatit të Atlantikut të Veriut, i cili përcakton se një sulm kundër një aleati konsiderohet sulm kundër të gjithë aleancës.
Megjithatë, traktati nuk parashikon që çdo incident të çojë automatikisht në një luftë të përgjithshme. Natyra e sulmit dhe mënyra e reagimit vlerësohen rast pas rasti nga shtetet anëtare.
NATO ka sqaruar se edhe një sulm serioz kibernetik ose një seri operacionesh hibride mund të konsiderohen sulm i armatosur dhe të çojnë në aktivizimin e Nenit 5. Megjithatë, pragu varet nga intensiteti i sulmit, pasojat e tij dhe mundësia për t'ia atribuar me siguri një shteti të caktuar.
Një operacion i kufizuar, i kryer nga persona pa shenja dalluese ose i paraqitur si një gabim, do të kishte pikërisht këtë synim: të vononte procesin e vendimmarrjes. Ndërsa aleatët debatojnë se çfarë ka ndodhur në të vërtetë, Moska mund të përhapë versione kontradiktore, të fajësojë Ukrainën dhe të ushqejë frikën se një reagim ushtarak mund të çojë në një luftë bërthamore.
Samiti i Ankarasë dhe 70 miliardë euro për Kievin
Në këtë klimë, më 7 dhe 8 korrik do të zhvillohet në Turqi samiti i NATO-s në Ankara. Objektivi zyrtar është shndërrimi i angazhimeve të marra nga aleatët në vitin 2025 në investime më të mëdha, kapacitete të reja ushtarake, rritje të prodhimit industrial dhe mbështetje afatgjatë për Ukrainën.
Megjithatë, objektivi kryesor politik do të jetë shmangia e përçarjeve të brendshme që mund ta bëjnë Aleancën më të cenueshme pikërisht në një moment kur po shtohen shqetësimet për provokime të mundshme ruse.
Projektdeklarata përfundimtare, e miratuar nga ambasadorët e vendeve anëtare, riafirmon "angazhimin e palëkundur" për mbrojtjen kolektive dhe përsërit se një sulm kundër një aleati duhet të konsiderohet sulm kundër të gjithëve.
Ky formulim nuk konsiderohet aspak i vetëkuptueshëm. Donald Trump ka akuzuar vazhdimisht vendet evropiane se përfitojnë nga mbrojtja amerikane dhe, pas tensioneve mbi luftën me Iranin, ka vënë sërish në dyshim rëndësinë e Aleancës për Shtetet e Bashkuara.
Deklarata e përgatitur për Ankaranë synon të kapërcejë këto ndarje me formulën: "Një Evropë më e fortë në një NATO më të fortë."
Sipas këtij vizioni, aleatët evropianë dhe Kanadaja do të marrin një pjesë gjithnjë e më të madhe të përgjegjësisë për mbrojtjen konvencionale të kontinentit, ndërsa Shtetet e Bashkuara do të reduktojnë gradualisht praninë e tyre të drejtpërdrejtë në forcat e nevojshme për parandalimin ushtarak.
Uashingtoni tashmë ka tërhequr ose ka planifikuar të tërheqë nga Evropa trupa, avionë, anije dhe mjete të tjera ushtarake, ndërsa njëkohësisht ka nisur një rishikim të pranisë së tij ushtarake në kontinent.
Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, ka deklaruar se Aleanca do të mbetet transatlantike, por do të duhet të jetë më e "balancuar". Shtetet e Bashkuara do të vazhdojnë të kenë një rol të pazëvendësueshëm në parandalimin bërthamor, inteligjencën, logjistikën dhe kapacitetet strategjike.
European allies and Canada increased defense spending by about $90 billion through 2025, bringing the total to over $570 billion. At the Ankara summit, they will need to prove that the increased budgets are actually translating into more soldiers, air defense systems, ammunition, drones, and ready-to-use military equipment.
The new target, adopted at the Hague summit, foresees that member countries will invest 5 percent of their Gross Domestic Product in defense by 2035. Of this amount, 3.5 percent will be devoted to essential military capabilities, while 1.5 percent will be invested in infrastructure, cybersecurity, military mobility and increasing the resilience of states.
For this reason, the Ankara summit will not adopt a new target, as it has already been set, but will review national plans for achieving it.
The most delicate issue remains support for Ukraine.
The draft declaration calls for NATO member states to provide 70 billion euros in military assistance to Ukraine through 2026 and to maintain an "at least equal" level of support in 2027.
If this formulation remains unchanged, military aid for the two years could amount to around 140 billion euros.
The bulk of the financial burden will be covered by European countries and Canada, which will purchase priority weapons and ammunition from the United States to then transfer to Ukraine.
The southern wing that Italy is looking for
Italy will try to avoid the new NATO focusing only on the eastern border.
Rome has for years advocated a "360-degree" approach, which also includes the Mediterranean, North Africa, the Middle East, the fight against terrorism, energy security and the protection of sea routes.
For this reason, the draft declaration prepared for Ankara also contains a reference to Iran, demanding that Tehran not develop nuclear weapons and respect freedom of navigation in the Strait of Hormuz.
For Italy, this could translate into an increase in the political and operational role of the Navy, of military bases in the Mediterranean and of the national shipbuilding industry. Among the projects under consideration is the expansion of the destroyer fleet to six units, from the two currently in service, Andrea Doria and Caio Duilio. /Adapted from Today.it/
Lini një Përgjigje