FLASH
Shkruar nga Pamfleti
A project that started with much fanfare is looking increasingly insignificant.
When Donald Trump established the Peace Board in January, it was presented as the solution to the violence and suffering in Gaza, but also as a model for resolving other conflicts.
The initial mandate to oversee a fragile ceasefire and rebuild the devastated enclave was later expanded into a broader mission. Trump suggested that the Board could replace the UN and become “one of the most influential institutions ever created.”
The realization of this ambition seems more distant than ever. Conflicts across the Middle East have escalated rather than ended since the Board's creation.
Israeli strikes have killed more than 900 Palestinians in Gaza since the October ceasefire, including a series of deadly attacks this week, according to local health authorities. Israel recently announced the expansion of its control from 53 to 60 percent of the territory of the Gaza Strip.
Violence is also escalating in the occupied West Bank, where Israeli forces killed a 7-month-old baby and Israeli settlers attacked a Palestinian village this week. On Sunday, a Palestinian citizen of Israel killed an Israeli in a shooting attack.
The war still continues between Israel and Hezbollah in Lebanon, where thousands of Lebanese and dozens of Israeli soldiers have been killed since another ceasefire collapsed in March.
A ceasefire with Iran, reached in April, has been followed by a diplomatic stalemate and escalating gunfire in the Strait of Hormuz area. With promised funds yet to materialize and the president’s attention seemingly elsewhere, the Board has had little impact and faces an uncertain future.
Lack of funds
The board was announced in January with much publicity and significant financial promises.
Trump pledged $10 billion in funding from the United States, while other founding members, including Gulf Arab states, pledged another $7 billion to support the Board's mission for humanitarian assistance and reconstruction in Gaza.
These commitments have not been fulfilled. A person involved in the project told the Financial Times that “zero dollars had been deposited” into the fund set up by the World Bank by the end of May.
This is despite the fact that 27 countries have become full members of the Board, at a reported cost of $1 billion each. Professor HA Hellyer, a Middle East specialist at the Royal United Services Institute (RUSI), told The i Paper that a lack of transparency has discouraged members from contributing funds.
“Trump e ka bërë të qartë se ai është aktori kryesor në bord dhe se, pasi anëtarët të kenë dhuruar para, ata nuk kanë kontroll mbi mënyrën se si përdoren ato. Prandaj askush nuk i ka depozituar ende fondet,” tha ai. Analistët kanë ngritur gjithashtu shqetësime për mundësinë e korrupsionit.
“Përzierja e fondeve private të investimeve me fuqinë amerikane dhe gjeopolitikën, e kombinuar me vendimmarrje dhe shpenzime financiare që ka të ngjarë të jenë jo transparente, është një recetë për një oligarki kleptokratike,” shkroi Hugh Lovatt nga Këshilli Evropian për Marrëdhëniet me Jashtë.
Një zëdhënës i Bordit pretendoi se disa donacione janë bërë përmes një llogarie të JPMorgan.
Ndërsa Banka Botërore është e detyruar të raportojë mbi gjendjen financiare të fondit të Gazës te kontribuuesit dhe anëtarët e bordit, llogaria e JPMorgan nuk i nënshtrohet kërkesave të pavarura për transparencë.
Donacionet e raportuara prej 3 milionë dollarësh nga Maroku dhe 20 milionë dollarësh nga Emiratet e Bashkuara Arabe kanë ndihmuar në financimin e zyrës së Nickolay Mladenov, diplomat bullgar, që shërben si Drejtor i Përgjithshëm i Bordit me një pagë prej 400 mijë dollarësh në vit. Një shumë shtesë prej 100 milionë dollarësh është dhënë së fundmi nga Emiratet e Bashkuara Arabe për trajnimin e një force të re policore në Gaza, por programi ende nuk ka filluar dhe fondet mbeten të ngrira, sipas burimeve të Financial Times.
Bordit i mungon gjithashtu fuqia vepruese. Teknikët palestinezë të emëruar në komitet thonë se nuk kanë mundur të sigurojnë zyra në Gaza, madje as të hyjnë në territor, pasi Izraeli po bllokon hyrjen. Pajisjet e rënda të nevojshme për nisjen e rindërtimit vazhdojnë të mbeten të bllokuara në kufi.
Vizioni i Trump për një “Rivierë të Gazës”, të pasur dhe të transformuar, me rrokaqiej dhe resorte bregdetare, vazhdon të ekzistojë vetëm në video të krijuara me inteligjencë artificiale.
Pengesat përpara
Mladenov i tha Këshillit të Sigurimit të OKB-së në maj se refuzimi i Hamasit për t’u çarmatosur është “pengesa kryesore” për përparimin.
Fraksioni militant, i cili mbetet qeveria de facto e Gazës jashtë zonave të pushtuara nga Izraeli, “ka refuzuar të pranojë çarmatimin e verifikuar, të heqë dorë nga kontrolli me forcë dhe të lejojë një tranzicion të vërtetë civil”, tha ai.
Hamasi ka deklaruar se çdo lëvizje drejt çarmatimit duhet të lidhet me përfundimin e pushtimit izraelit të territoreve palestineze. Organizatat për të drejtat e njeriut kanë argumentuar se kushtëzimi i rindërtimit të Gazës dhe lehtësimit të krizës humanitare me çarmatimin e Hamasit përbën një formë të “ndëshkimit kolektiv”.
Më shumë ndihma janë lejuar të hyjnë në territor që nga shpallja e armëpushimit, por organizatat humanitare dhe banorët thonë se ato mbeten të pamjaftueshme.
“Një në pesë familje po ushqehet vetëm një herë në ditë,” raportoi OKB-ja muajin e kaluar, duke theksuar se “nënat po heqin dorë nga vaktet që fëmijët e tyre të mund të hanë.”
Hellyer vuri në dukje se mbështetja e Izraelit për milicitë kundër Hamasit brenda Gazës është “një arsye kryesore pse Hamasi refuzon të çarmatoset”.
“Nuk mund të presësh që një grup i tillë të dorëzojë armët kur nga njëra anë ka izraelitët dhe nga ana tjetër milicitë që ata kanë armatosur në terren,” tha ai.
Me diplomacinë në ngërç, rreziku i rifillimit të luftimeve në shkallë të gjerë po rritet. Drejtues të lartë të ushtrisë izraelite po bëjnë presion për një ofensivë të re.
Zyrtarët izraelitë vazhdojnë gjithashtu të deklarojnë se planet për largimin e popullsisë palestineze mbeten në fuqi. Ministri i Mbrojtjes, Israel Katz, tha muajin e kaluar se ajo që ai e quajti “migrim vullnetar” do të zbatohet “në kohën dhe mënyrën e duhur”.
Angazhimi i lëkundur i Trump
Pas një vale fillestare promovimi, Trump ka folur shumë pak për Bordin muajt e fundit, duke bërë që analistët të sugjerojnë se ai mund të ketë humbur interesin për projektin.
Duke folur për The i Paper, Dr. Maria Ryan, profesoreshë e asociuar e Historisë Amerikane në Universitetin e Nottinghamit, tha se “është e vështirë të mos e shohësh këtë si një projekt personal të Trumpit.
“Bordi i Paqes u krijua në një kohë kur Trump fliste për dëshirën e tij për të fituar Çmimin Nobel për Paqen, por tani vëmendja e tij është diku tjetër, dhe kjo është pjesërisht arsyeja pse bordi po dështon”, tha Ryan.
Hellyer shprehet se kompleksiteti i çështjes së Gazës mund ta ketë dekurajuar presidentin. “Trump e ka zhvendosur vëmendjen nga Bordi i Paqes. Ai kërkon fitore të shpejta”, tha ai, duke shtuar se “qëllimi i tij është të arrijë një normalizim më të gjerë të marrëdhënieve të Izraelit në rajon, por kjo nuk do të ndodhë". Duke iu referuar përpjekjeve të fundit të presidentit për të zgjeruar Marrëveshjet e Abrahamit, Hellyer shprehet “keni një qeveri jashtëzakonisht të djathtë në Izrael, e cila ka kryer gjenocid në Gaza dhe ka aneksuar praktikisht Bregun Perëndimor. Nuk ka asnjë mënyrë për ta pajtuar këtë realitet.”
Dr. Dafydd Townley, studiues i lartë në fushën e Sigurisë Ndërkombëtare në Universitetin e Portsmouthit, tha se Bordi ka nxjerrë në pah dobësitë e qasjes afatshkurtër të Trumpit ndaj diplomacisë.
“Ai nuk ka strategji afatgjata dhe kjo tregon se, edhe pse ndodhet në mandatin e tij të dytë presidencial, ende nuk i kupton kompleksitetet e diplomacisë ndërkombëtare,” tha ai.
A mund të ringjallet modeli?
Megjithëse Bordi ka pak ndikim në konfliktet aktuale, mund të ketë ende hapësirë për një ndërmjetësues të ri dhe jokonvencional të paqes.
The UN Security Council is often paralyzed by the competing interests of its permanent members, with the US, Russia and China able to block resolutions that conflict with their interests.
Cooperation between Trump and Saudi Arabia at least led to the first direct Russia-Ukraine talks in years, while Saudi mediation has played a key role in ongoing prisoner exchanges, one of the few diplomatic successes of the war.
The US-brokered ceasefire in Gaza has not stopped the killings, but at least reduced them, Hellyer notes.
However, Townley argues that one of the Board's main weaknesses has been the failure to include more countries around the world.
" The fact that countries like France, Germany, the United Kingdom and other major European states do not support the initiative undermines its legitimacy, " he said.
Townley added that Trump's credibility as a mediator has been damaged by his failure to resolve existing conflicts and that he has become more of an obstacle than a help to peace agreements.
" Trump has damaged the US's reputation around the world, so the fact that he remains at the helm of the board seriously undermines it."
"Lasting solutions to conflicts like those in Lebanon, Iran or Ukraine will not come through an organization controlled by Trump ," Townley says. /Adapted from The iPaper/
Po kendojne ate kengen 'We are the World, we are the children.'
Pas Trampit, cmimj Nobel do ti jepet edhe Rames per kontributin ne bordin e Oaqes!