FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Numerous channels on Telegram that present themselves as the "voice of Russia in Serbia" or use Russian symbols, such as the flag, focus primarily on Kosovo.
It promotes messages that delegitimize Kosovo's institutions, deny its independence, and often incite radical rhetoric, including calls for military intervention.
Hate speech against Albanians appears in almost every post related to Kosovo.
Most of these channels were created after the Russian invasion of Ukraine in February 2022 and today have between 10,000 and over 80,000 followers, who receive and share content every day.
The posts are clearly pro-Russia, supporting the invasion of Ukraine, opposing Serbia's EU membership, and criticizing cooperation with Western countries.
In recent years, especially in the Russian environment, Telegram has become not only a messaging app, but also a network for the dissemination of political and propaganda content, thanks to encryption and user anonymity.
Ivana Stradner, a fellow at the non-governmental Foundation for Defense of Democracies in Washington, tells Radio Free Europe that official Moscow uses Telegram channels as an "information weapon."
She says these channels pose a threat that ordinary citizens cannot see, feel or touch - and therefore, at first glance, posts on this network look like conspiracy theories.
Stradner underlines that perception plays a key role, as social networks enable the shaping of people's beliefs, "in order to achieve security objectives."
Otherwise, the mass creation of Telegram channels dealing with the topic of Kosovo coincided with the increase in tensions in the north of the country, following the withdrawal of Serbs from Kosovo institutions in November 2022.
At that time, the Kosovo Government insisted on implementing decisions that mainly concerned the consolidation of power in that region, where the majority population is Serb.
Another common characteristic of pro-Russian channels on Telegram, which publish content about Kosovo, is their coordinated action, i.e. they act as a single network for the spread of a certain narrative.
Thus, on October 29, the “Bunker” channel on Telegram announced that new graffiti had appeared in North Mitrovica: “Kosovo is Serbia”, “Serbs and Russians are brothers forever Z”, “There is no surrender”.
Within minutes, this post was also shared by the channels "Srpska Sparta-Info", "Bunt je stanje duha", "Koridor" and "Code 17", which together have over 130,000 users.
Radio Free Europe was unable to confirm this information with the Kosovo Police.
Posts about Kosovo in Serbian are also published by the channels: "Hrabro za Kosmet", "Slovenski medved", "Uz svoj narod" and others.
Ka, gjithashtu, edhe kanale në gjuhën ruse që publikojnë lajme për Kosovën, si “Сербия - LIVE” (Serbia Live), “Великая Россия” (Rusia e Madhe) dhe “Сербский Вестник” (Gazeta Serbe).
Një nga narrativët kryesorë të kanaleve proruse në Telegram që publikojnë lajme rreth Kosovës, është paraqitja e pjesëtarëve të komunitetit serb si “viktima të terrorit” nga autoritetet e Kosovës.
Aty delegjitimizohen edhe institucionet e Kosovës, të cilat shpesh quhen me terma përçmues për shqiptarët.
Për shembull, kanali “Bunker” postoi më 28 tetor lajme rreth ndërtimit të një shkolle në Mitrovicën e Veriut, duke shkruar:
“Terroristët 'shiptarë' [ministri në detyrë i Punëve të Brendshme të Kosovës, Xhelal] Sveçla dhe [kryetari i Komunës së Mitrovicës së Veriut, Erden] Atiq vendosën sot gurthemelin për një shkollë tjetër 'shiptare' në pjesën veriore të Mitrovicës”.
Po atë ditë, kanali “Koridor” publikoi lajme rreth stërvitjes së Forcës së Sigurisë së Kosovës në poligonin e stërvitjes pranë Gjakovës, por me gjuhë të urrejtjes.
“Terroristët 'shiptarë' dhe terroristët e NATO-s zhvilluan stërvitje ushtarake së bashku në Gjakovë”, thuhej në postim.
Përndryshe, kanali “Koridor” është përdorur më parë edhe nga “Brigada e Veriut”, e cila së bashku me “Mbrojtjen Civile” janë shpallur organizata terroriste nga Qeveria e Kosovës në qershor të vitit 2023.
Atëkohë, në këtë kanal u bë e ditur se kjo nuk do t’i pengojë të luftojnë “për serbizmin dhe unitetin”, por se, për arsye sigurie, nuk do të informojnë më publikisht për veprimet e tyre.
Një nga narrativët në kanalet në Telegram është emërtimi i pjesëtarëve të komunitetit serb që janë të punësuar në institucionet e Kosovës, ose që, në njëfarë mënyre, promovojnë bashkëjetesën.
Në fund të qershorit, në kanalin “Koridor” u publikua një deklaratë e një punonjësi të Policisë së Kosovës nga radhët e komunitetit serb, i cili foli publikisht për presionet që përjetonte, pasi nuk pranoi të largohej nga pozita e tij gjatë largimit kolektiv të serbëve nga institucionet, në nëntor të vitit 2022.
Në postim ai u përshkrua si “spiun shqiptar, të cilit i është ofruar të punonte në ndonjë nga institucionet e Serbisë”, por se “ai zgjodhi të qëndronte dhe të punonte për institucionet shqiptare, pasi, përveç pagës, merrte edhe bonus për spiunazh”.
Në të njëjtin kanal, edhe avokati serb, Ivan Niniq, u përshkrua si “avokat i paguar nga [kryeministri në detyrë i Kosovës, Albin] Kurti”, i cili mbron serbët që janë bashkëpunëtorë të tij, përfshirë Dragan Nikolliqin nga Leposaviqi.
Në vitin 2023, REL-i shkroi për rastin e Dragan Nikolliqit, i cili u arrestua nga organet serbe të sigurisë për “bashkim kundër rendit kushtetues të Serbisë” dhe “thirrje për ndryshim të dhunshëm të rendit kushtetues të Serbisë”.
Nikolliq u lirua përfundimisht nga akuzat, për shkak të mungesës së provave për akuzat kundër tij.
Për shkak të linçimit publik në grupin “Ariu Sllav” në Telegram, në maj të vitit 2023, Mlladen Peroviq nga Zveçani, në veri të Kosovës, u frikësua gjithashtu për sigurinë e tij.
Peroviq ndihmoi gazetarët nga komuniteti shqiptar të arrinin tek automjetet e tyre dhe ua hapi edhe dyert e kafenesë së tij, për t’i mbrojtur nga përleshjet që po ndodhnin mes një grupi serbësh dhe misionit paqeruajtës, KFOR.
Termat fyes ndaj shqiptarëve të Kosovës përdoren shpesh edhe nga politikanët serbë, gjatë paraqitjeve të tyre publike, edhe pse një vendim gjykate në Serbi e ka shpallur termin “shiptar” si politikisht jokorrekt dhe ofendues.
Për shembull, në mars të këtij viti, gjatë një debati me opozitën në Kuvend, kryeparlamentarja serbe, Ana Bërnabiq, iu referua mediave të Kosovës si “shiptare”, teksa foli për incidentet në Kuvendin e Serbisë, të raportuara prej tyre.
Gjithashtu, institucionet zyrtare serbe, siç është Zyra për Kosovën në Qeverinë e Serbisë, shpesh përdorin narrativë si “autoritetet e Kosovës duan t’i persekutojnë serbët”, se “ata po terrorizohen” e të ngjashme.
Për shembull, përfaqësuesi i kësaj zyre, Igor Popoviq, u arrestua në korrik të këtij viti, pasi, gjatë qëndrimit në Rahovec, e quajti Ushtrinë Çlirimtare të Kosovës “organizatë terroriste”.
Gjithashtu, shumica e mediave në Serbi ndjekin politikën zyrtare ndaj Kosovës, duke e quajtur shpesh “të ashtuquajtur”, ose duke u thirrur në “institucionet e përkohshme të Prishtinës”.
Këto gjetje u konfirmuan edhe nga Qendra Kosovare për Studime të Sigurisë në hulumtimin e saj me titull: “Si dezinformatat nxisin radikalizimin etno-politik në Kosovë”.
Sipas këtij hulumtimi - i publikuar në shtator të këtij viti - Telegrami është platformë “e përshtatshme për përhapjen e narrativëve prorusë dhe proserbë”, me fokus të veçantë në Kosovë.
“Këto kanale kanë mijëra anëtarë dhe brenda pak minutash i shndërrojnë incidentet lokale në Kosovë, veçanërisht në veri, në thirrje nacionaliste për mobilizim”, thuhet ndër të tjera në të.
Ndërkohë, është formuar edhe i ashtuquajturi “Rrjeti Serb Info”, që grupon disa kanale në Telegram në gjuhën serbe, të cilat e përshkruajnë veten si “të pavarura nga censura” dhe ofrojnë “burimet më të besueshme të informacionit, analiza dhe komente nga fusha të ndryshme”.
Në këtë rrjet përfshihen edhe kanale që publikojnë lajme për Kosovën.
Stradner shpjegon se qëllimi i këtyre kanaleve në Telegram është “të ngjallin” emocione te njerëzit - përmes zemërimit, frikës apo apatisë - në mënyrë që ata të jenë “të paralizuar” dhe të mos mund të nxjerrin përfundime vetë.
“Rusia e kupton shumë mirë se në Ballkan ka ende tensione etnike dhe fetare dhe, përmes mesazheve sensacionale në Telegram, njerëzit ‘ndizen’, teoritë e konspiracionit ushqehen dhe dezinformatat përhapen”.
“Një person që i ndjek këto kanale... nuk është e nevojshme të besojë menjëherë në ata narrativë. Por, kur bombardohesh gjithë ditën me propagandë, ajo shndërrohet në bindje”, thekson Stradner.
She explains that for Moscow, even if it only awakens apathy in people and makes them feel powerless to change anything, this is considered a success.
"Russia tries different narratives, some more successful and some less, but the key is to flood the information space with different points of view, so that people don't know what to believe," says Stradner.
Stradner says that the consequences of the radical pro-Russian narrative on Telegram channels are already visible in the Western Balkan countries, because, for years, anti-Western propaganda has been spreading that polarizes societies.
As an example, she cites the fact that a large number of Serbian citizens are against the EU, even though the EU provides significant assistance to their country.
"This is precisely because propaganda spreads narratives and shapes opinions. Russia does not need to send tanks and planes to the region, because it can achieve its goals in the information space," says Stradner.
She adds that it is very difficult to wage information warfare as a democracy, because "there are clear rules and laws that prohibit the spread of propaganda."
"That's precisely why Russia and China are so successful, because they've put the West on the defensive," Stradner says.
According to her, the EU should send hybrid warfare teams to Balkan countries so that societies can learn to defend themselves against information operations./ REL
Lini një Përgjigje