FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Weapons costing just thousands of euros are challenging the most advanced military systems and changing the global balance of power...
In the history of warfare, it has always been true that military superiority does not guarantee victory. When three Roman legions entered the Teutoburg Forest in 9 AD, the Germanic tribes, although vastly outnumbered, managed to avoid open battle. Instead, the Germanic leader Arminius used his knowledge of the terrain to organize deception and surprise attacks. In the end, his warriors destroyed all three legions, which made up about an eighth of the entire Roman army.
Perhaps the most famous example of asymmetric warfare occurred almost two millennia later. In Vietnam, the United States tried for 20 years to defeat the communist Viet Cong guerrillas, until in 1975 they were forced to withdraw after heavy military losses and internal political pressure. From that period also comes Henry Kissinger’s famous quote: “The guerrilla fighter wins if he doesn’t lose. The conventional army loses if he doesn’t win.”
This principle remains valid today. The United States is currently experiencing this in its conflict with Iran, while Israel is facing the same reality in its fight against Hamas and Hezbollah. However, something has changed: the economy of asymmetric warfare has undergone a radical transformation. Technological developments have significantly expanded the capabilities of weaker parties and terrorist groups.
A Strait That Keeps the World in Anxiety
This asymmetry is most clearly evident today in the Strait of Hormuz. With relatively simple means, Iran has managed to control one of the most important nodes of the world economy. To do this, Tehran does not need to systematically attack ships. It is enough to threaten attacks and occasionally back up this threat with a missile or drone. As long as the Revolutionary Guard retains the ability to carry out such attacks, it can de facto block the strait, with global consequences.
A similar situation is observed on the other side of the Persian Gulf. Even the most modern air defense systems and fighter jets of the wealthy Gulf states cannot prevent a low-cost Iranian drone from occasionally striking an oil refinery or desalination plant. This directly threatens the economic base of the oil monarchies. Despite almost unlimited financial resources for their defense, these states remain paralyzed by their vulnerability.
Edhe Izraeli po përballet me një kërcënim të ri. Prej disa javësh, Hezbollahu po sulmon rregullisht trupat izraelite me dronë të kontrolluar përmes fibrave optike – një teknologji që milicia shiite e ka marrë drejtpërdrejt nga lufta në Ukrainë. Që nga mesi i prillit, 13 ushtarë izraelitë janë vrarë në sulme të tilla. Kryeministri Benjamin Netanyahu ka deklaruar vazhdimisht se ekspertët më të mirë të vendit po punojnë për zgjidhjen e këtij problemi. Megjithatë, përveç rrjetave mbrojtëse dhe përdorimit të armëve gjahu, ende nuk është gjetur një zgjidhje përfundimtare.
Aftësia mbrojtëse e SHBA-së është dobësuar
Dronët janë pa dyshim elementi më i rëndësishëm i kësaj epoke të re të konflikteve asimetrike. Ata kanë përmbysur një paradigmë shumëvjeçare të luftës: idenë se saktësia kushton shumë. Ushtritë tradicionale shpenzojnë miliona për raketa që mund të godasin objektivin me saktësi metrike.
Dronët, nga ana tjetër, kanë demokratizuar shkatërrimin e saktë. Ngarkesa shpërthyese, të vogla ose të mëdha, mund të drejtohen nga distanca drejt objektivit me një kosto minimale. Dronët iranianë Shahed-136, të cilët Teherani i ka përdorur në numër të madh kundër shteteve të Gjirit, kushtojnë vetëm disa dhjetëra mijëra franga secili.
Asimetria bëhet veçanërisht e dukshme në mbrojtjen ajrore. SHBA-ja dhe shtetet e Gjirit janë detyruar shpesh të rrëzojnë dronët Shahed me raketa Patriot, secila prej të cilave kushton rreth 3 milionë franga. Si rezultat, konflikti me Iranin ka konsumuar ndjeshëm rezervat amerikane të raketave mbrojtëse dhe municioneve precize. Edhe pse prodhimi po rritet, do të duhet shumë kohë për të zëvendësuar municionin e përdorur.
Kjo do të thotë se kompanitë amerikane të mbrojtjes po ua dorëzojnë partnerëve të tyre, përfshirë Zvicrën, raketat e porositura me vonesa të konsiderueshme. Në të njëjtën kohë, SHBA-ja është përkohësisht më pak e përgatitur për konflikte të tjera të mundshme, si një përballje me Kinën. Ndërkohë, dronët me rreze të gjatë veprimi si Shahed prodhohen në masë dhe mund të montohen në punishte të zakonshme prodhimi.
Një sinjal për organizatat terroriste
Zhvillimi potencialisht më i rëndësishëm në epokën e dronëve është disponueshmëria e tyre për aktorët jo-shtetërorë dhe grupet terroriste. Për dronët e tij, Hezbollahu nuk varet më nga furnizimet dhe ekspertiza iraniane. Dronët e vegjël me helika mund të blihen në dyqane elektronike ose në internet. Pjesë të tjera mund të prodhohen me printerë 3D, ndërsa udhëzimet për ndërtimin e tyre gjenden lehtësisht online. Sa i përket eksplozivëve, milicia shiite nuk ka mungesë të tyre. Kështu, një produkt komercial mund të shndërrohet shpejt në një armë vdekjeprurëse me precizion të lartë për vetëm disa qindra franga.
Kartelët e drogës dhe bandat kriminale në Amerikën Latine tashmë përdorin dronë për të luftuar forcat e sigurisë. Në fund të prillit, edhe luftëtarët xhihadistë dhe rebelët tuaregë në Mali përdorën dronë me helika për të sulmuar baza ushtarake, në sulmet më të rënda të viteve të fundit.
Nga perspektiva evropiane, këto zhvillime mund të duken të largëta. Megjithatë, ato duhet të nxisin reflektim edhe në Evropë. Nëse grupet terroriste duan të sulmojnë një ngjarje të madhe ose një vizitë shtetërore, nuk kanë më nevojë të rekrutojnë atentatorë vetëvrasës ose të kontrabandojnë eksplozivë përmes kontrolleve të sigurisë. Sot, një sulm i tillë mund të kryhet nga distanca me dronë.
Edhe strategjia iraniane në Ngushticën e Hormuzit mund të shërbejë si model. Trafiku detar në ngushtica edhe më të rëndësishme për tregtinë botërore, si Ngushtica e Malakës, Kanali i Panamasë ose Kanali i Suezit, mund të pengohet teorikisht me përpjekje minimale – mjaftojnë disa dronë.
Diversifikimi i kapaciteteve ushtarake
Perëndimi duhet të gjejë një përgjigje ndaj këtyre zhvillimeve dhe kërcënimeve, si në aspektin ofensiv ashtu edhe në atë mbrojtës. Aftësia për të neutralizuar dronët është po aq e rëndësishme sa aftësia për t’i përdorur ata.
Veçanërisht në blerjen e sistemeve të armëve nevojitet një ndryshim paradigme. Përballë përparimeve të shpejta teknologjike në fushën e dronëve, nuk ka më kuptim të prodhohen dhjetëra mijëra njësi për rezerva dhe më pas të shpresohet se ato do të mbeten moderne në rast konflikti. Prioritet duhet të jetë sigurimi i zinxhirëve të furnizimit dhe krijimi i kapaciteteve për të rritur prodhimin sipas nevojës dhe për ta përshtatur atë me kushtet e momentit.
Mbi të gjitha, kërcënimeve të lira duhet t’u përgjigjesh me masa mbrojtëse të lira.
Kjo nuk nënkupton heqjen dorë nga armët dhe sistemet tradicionale të mbrojtjes, të cilat mbeten të rëndësishme kundër kundërshtarëve konvencionalë. Përkundrazi, dronët duhet të përdoren në mënyrë plotësuese me këto sisteme për të diversifikuar aftësitë ushtarake.
Ukraina mund të ndihmojë
Lajmi i mirë është se Perëndimi ka një partner që mund ta ndihmojë në këtë transformim: Ukrainën. Ky vend po zhvillon prej më shumë se katër vitesh një luftë kryesisht asimetrike kundër “Goliathit” rus. Në luftën me dronë, Ukraina ndodhet në vijën e parë dhe vazhdon të surprizojë me inovacione.
Ukrainasit kanë zhvilluar dronë interceptues që përbëjnë një përgjigje efektive dhe me kosto të ulët ndaj dronëve rusë me rreze të gjatë veprimi. Shtetet e Gjirit kanë porositur tashmë mijëra njësi të tilla, ndërsa Kievi ka dërguar këshilltarë për përdorimin e tyre.
Edhe në Evropë po ndodhin zhvillime të ngjashme. Së fundmi, disa kompani gjermane të dronëve kanë krijuar sipërmarrje të përbashkëta me kompani ukrainase për të përshpejtuar zhvillimin e sistemeve pa pilot.
Drones, however, are just one element of the new era of asymmetry. Another factor is the rise of artificial intelligence, which could transform drones into largely autonomous weapons. It also facilitates hybrid warfare through disinformation and propaganda.
Ukraine has turned necessity into advantage, because after the Russian invasion there was no other alternative. Europe, meanwhile, has the opportunity and the obligation to prepare for this asymmetric transformation in a period of relative peace. Its opponents are already acting in this direction, while the West is losing precious time. /Adapted from Pamphlet by NZZ/
Lini një Përgjigje