Pretendimet për frikë nga një komplot kundër Putinit duken më shumë si operacion informativ sesa analizë reale...
Sado që liderët perëndimorë ankohen për dezinformimin rus (që, po, është një problem real), nuk duhet të pretendojmë kurrë se kjo nuk është një rrugë me dy drejtime. Vala e papritur e lajmeve që raportojnë se një “agjenci evropiane e inteligjencës” anonime pretendon se Kremlini ka frikë nga një grusht shteti duket më shumë si një operacion psikologjik për të krijuar paranojë në elitën ruse sesa një vlerësim serioz.
Pretendimi është se siguria personale e Putinit është rritur ndjeshëm, jo thjesht për ta mbrojtur nga sulmet gjithnjë e më të shpeshta dhe me rreze të gjatë të dronëve ukrainas, por veçanërisht sepse që nga fillimi i marsit, Kremlini dhe vetë Vladimir Putin janë të shqetësuar për rrezikun e një komploti apo tentative për grusht shteti që synon presidentin rus.
Në mënyrë specifike, pretendohet se Sergei Shoigu, ministër i mbrojtjes deri në vitin 2024 dhe tani sekretar i Këshillit të Sigurisë të vendit, “lidhet me rrezikun e një grushti shteti, pasi ruan ndikim të konsiderueshëm brenda komandës së lartë ushtarake”.
Është plotësisht e besueshme që siguria rreth presidentit të jetë shtuar, pavarësisht nëse ata e konsiderojnë kërcënimin të besueshëm apo të mundshëm.
Putini në moshë mund të ketë vërtet frikë nga një sulm i drejtpërdrejtë ukrainas, dhe gardianët e tij të FSO-së, Shërbimit Federal të Mbrojtjes, janë, si çdo shërbim sigurie, profesionalisht paranojakë dhe reagojnë ndaj shqetësimeve të drejtuesit të tyre. Është plotësisht e besueshme që siguria rreth Presidentit të jetë shtuar, pavarësisht nëse ata e konsiderojnë kërcënimin të besueshëm apo të mundshëm. Zvogëlimi i paradës së së shtunës për Ditën e Fitores në Moskë duket se synon të shmangë krijimin e një objektivi tepër të dukshëm për sulm ukrainas.
Por një sulm ndaj Putinit? Ndërsa Moska u përpoq të godiste Volodymyr Zelenskyn në fillim të luftës, që atëherë ka ekzistuar një moratorium i pashprehur dypalësh për sulme ndaj drejtuesve të lartë të palës kundërshtare. Pavarësisht pretendimeve ruse për një sulm të tentuar ndaj një prej rezidencave të Putinit në dhjetor, kjo marrëveshje mbetet në fuqi. Nëse Kievi do të synonte Putinin, e aq më tepër ta vriste atë, mund të priste një hakmarrje të ashpër.
Megjithatë, janë pikërisht pretendimet për një grusht shteti ato që kanë tërhequr më shumë vëmendje dhe që duken më pak të besueshme. Sistemi i sigurisë në Rusi është i organizuar me kujdes për të minimizuar rrezikun e një grushti shteti. Forca të ndryshme ushtarake dhe paramilitare balancojnë njëra-tjetrën, dhe FSO është e mbushur me besnikë dhe ka kompetenca për të monitoruar këdo që e konsideron të nevojshme.
Ndërsa Yevgeny Prigozhin dhe mercenarët e tij të Wagner-it u rebeluan në vitin 2023, kjo ishte një kryengritje, jo një grusht shteti: qëllimi nuk ishte rrëzimi i Presidentit, por bindja e tij për të hequr dorë nga mbështetja për Shoigun. Në çdo rast, rreth 2,000 njerëzit që iu afruan Moskës nuk do të kishin asnjë shans për të marrë qytetin, e aq më pak për të rrëzuar Putinin.
Paraqitja e Shoigut si një organizator i mundshëm i një grushti shteti është veçanërisht qesharake. Me të drejtë ose jo, ai ka përballuar pjesën më të madhe të kritikave brenda ushtrisë për dështimin e pushtimit fillestar dhe për mangësitë në udhëheqje, strategji dhe furnizim. Ka pasur një fushatë të gjerë për të shkarkuar, ndjekur penalisht ose larguar bashkëpunëtorët e tij në ministri. Ata oficerë me të cilët ai lidhej, përfshirë shefin e Shtabit të Përgjithshëm Gerasimov, të cilin ai e emëroi, janë distancuar qartë prej tij.
Është e vështirë, deri në e pamundur, të imagjinohet që ai të ketë autoritetin dhe besueshmërinë brenda komandës së lartë për të organizuar një grusht shteti, e aq më pak lirinë e veprimit për ta bërë këtë pa rënë në sy të informatorëve, përgjimeve dhe ndërhyrjeve në komunikime të DVKR-së, Departamentit të Kundërzbulimit Ushtarak të Shërbimit Federal të Sigurisë. Pavarësisht emrit, ai është më shumë për të mbikëqyrur ushtarët sesa për t’i mbrojtur ata nga spiunët e huaj.
Për më tepër, pretendimet për sigurinë e Putinit që mund të verifikohen nga jashtë duken mjaft të dyshimta. Në kundërshtim me këto pretendime, për shembull, Putini, i cili prej vitesh ka reduktuar udhëtimet dhe angazhimet publike në vend, ka vazhduar një program aktivitetesh publike, përfshirë takimin e tij të fundit me ministrin e Jashtëm iranian në Shën Petersburg.
Kjo mund të jetë thjesht një inteligjencë e pasaktë, duke ardhur pas një raporti suedez që e ekzagjeroi ndjeshëm presionin mbi ekonominë ruse. Ekziston një dëshirë e madhe në Evropë për një zgjidhje të papritur, një fund të mrekullueshëm të luftës në Ukrainë. Ideja që Putini mund të rrëzohet nga një grusht shteti ose që vendi të shembet përputhet me këtë dëshirë. Nuk do të ishte hera e parë që agjencitë e inteligjencës bien pre e tundimit për t’u dhënë drejtuesve të tyre atë që duan të dëgjojnë, jo atë që duhet të dëgjojnë.
Megjithatë, me lajmet se NATO ka zhvilluar takime me producentë filmash dhe televizioni për të ndikuar në përmbajtjen e tyre, vlen të merret parasysh edhe mundësia që kjo të jetë një mashtrim i qëllimshëm. Ndoshta synimi është të mbillen ide në mendjet e njerëzve. Ndoshta është për ta shtyrë Putinin të kthehet kundër Shoigut, i cili është mik personal, dhe për t’i bërë pjesën tjetër të elitës të pyesë nëse mund të jenë të radhës. Kjo nuk do të ishte hera e parë që shohim një devijim të tillë në luftërat e fshehta të zhvilluara nga shërbimet sekrete. /Përshtatur nga The Spectator/
Grusht shteti eshte "zevendesimi i diktatorit me diktatore te tjere. Vetem revolucioni pa njerez te blere permbys sistemin sundues. Nuk behet stan me lepuj