FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Operacion për shoqërimin e anijeve mes tensioneve në rritje, shtohen shqetësimet për krizën energjetike dhe përshkallëzim në Gjirin Persik
Kriza në Ngushticën e Hormuzit po hyn në një fazë të re tensioni, ndërsa presidenti i SHBA-së, Donald Trump, njoftoi për goditje ndaj mjeteve iraniane dhe Emiratet e Bashkuara Arabe raportuan sulme ndaj anijeve dhe infrastrukturës energjetike. Situata po shton shqetësimet për sigurinë e lundrimit dhe ndikimin në tregun global të energjisë.
Presidenti amerikan deklaroi se forcat e SHBA-së shkatërruan 7 mjete të vogla iraniane (“skafe të shpejta”) në Ngushticën e Hormuzit, në kuadër të operacionit “Project Freedom”, i cili synon shoqërimin dhe largimin e anijeve tregtare të bllokuara në zonë.
“Shkatërruam 7 mjete të vogla, ose siç i quajnë ata, ‘të shpejta’. Kjo është gjithçka që u ka mbetur”, u shpreh Trump, duke shtuar se në operacion u përdorën helikopterë. Irani i mohoi këto pretendime.
Ministri i Jashtëm i Iranit, Abbas Araghchi, deklaroi përmes platformës X se zhvillimet në Hormuz tregojnë se “nuk ka zgjidhje ushtarake për një krizë politike”. Ai theksoi gjithashtu progres në bisedime dhe rolin pozitiv të Pakistanit në këtë proces.
Araghchi paralajmëroi Shtetet e Bashkuara për rrezikun e përfshirjes në një situatë të vështirë për shkak të veprimeve të aktorëve të tretë dhe bëri një thirrje të ngjashme edhe ndaj Emirateve të Bashkuara Arabe. Ai shtoi se “Project Freedom” po rrezikon të kthehet në një “projekt pa rrugëdalje”.
Uashingtoni deklaroi se anije luftarake dhe tregtare nën flamurin amerikan kaluan Ngushticën të hënën. Teherani i cilësoi këto pretendime “plotësisht të rreme”, ndërsa forcat iraniane deklaruan se kanë kryer vetëm të shtëna paralajmëruese ndaj një anijeje luftarake amerikane, një pretendim që SHBA e mohoi.
Kompania detare Maersk njoftoi se anija e saj me flamur amerikan, “Alliance Fairfax”, arriti të largohej nga Gjiri Persik nën shoqërimin e forcave ushtarake amerikane, pa incidente dhe me ekuipazhin të sigurt.
Kompania sqaroi se iu ofrua mundësia për largimin e anijes nën mbrojtje ushtarake, në kuadër të operacionit të udhëhequr nga SHBA.
Sulme ndaj anijeve dhe infrastrukturës energjetike
Emiratet e Bashkuara Arabe dhe Koreja e Jugut raportuan sulme ndaj anijeve në Ngushticën e Hormuzit. Autoritetet e Emirateve njoftuan se një cisternë e lidhur me kompaninë shtetërore Adnoc u godit.
Gjithashtu, një shpërthim dhe zjarr ndodhën në portin naftësjellës të Fujairah, duke shkaktuar tre të plagosur. Sipas autoriteteve, sistemet e mbrojtjes ajrore interceptuan 12 raketa balistike, tre raketa “cruise” dhe katër dronë.
Abu Dhabi i cilësoi sulmet si “përshkallëzim të rrezikshëm” dhe deklaroi se ruan të drejtën për t’u përgjigjur. Nga ana tjetër, mediat shtetërore iraniane raportuan se Teherani “nuk planifikon të godasë Emiratet”.
Reagime ndërkombëtare dhe ndikimi në energji
Liderët ndërkombëtarë dënuan sulmet. Presidenti francez Emmanuel Macron i cilësoi ato “të pajustifikuara dhe të papranueshme”, ndërsa kryeministri britanik Keir Starmer deklaroi se Mbretëria e Bashkuar do të vazhdojë të mbështesë mbrojtjen e partnerëve në rajon.
Çmimi i naftës Brent tejkaloi 115 dollarë për fuçi, duke u rritur me më shumë se 5%, për shkak të shqetësimeve mbi furnizimin global me energji.
Ngushtica e Hormuzit mbetet kryesisht e mbyllur që nga shkurti, kur SHBA dhe Izraeli ndërmorën sulme ajrore ndaj Iranit, ndërsa Teherani u përgjigj duke bllokuar këtë rrugë strategjike detare, përmes së cilës kalon rreth 20% e naftës dhe gazit në nivel global.
Pavarësisht shpalljes së armëpushimit në fillim të prillit, lundrimi mbetet i kufizuar. Rreth 20 mijë marinarë në afërsisht 2 mijë anije vijojnë të mbeten të bllokuar në rajon.
Trump deklaroi se SHBA ka marrë kërkesa nga shumë vende për lirimin e anijeve të bllokuara dhe paralajmëroi përdorimin e forcës në rast se operacioni pengohet.
Në Oman, dy persona u plagosën pasi një banesë u godit në zonën Bukha përgjatë vijës bregdetare të Ngushticës së Hormuzit, sipas mediave shtetërore. Katari dënoi sulmin ndaj cisternës së lidhur me Adnoc dhe kërkoi “rihapjen pa kushte” të ngushticës. /Pamfleti/
Lini një Përgjigje