FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Pse ky vend i veçantë i Amerikës Latine konsiderohet kaq i rëndësishëm?
Kriza politike në Venezuelë po hyn në një fazë të re, pas arrestimit të Nicolas Maduros nga Shtetet e Bashkuara dhe marrjes së presidencës nga ish-nënpresidentja, Delcy Rodriguez.
Zhvillimet kanë provokuar reagime të forta ndërkombëtare, me Uashingtonin që mbron fuqishëm ndërhyrjen e tij.
Në një vend me rëndësi të madhe strategjike për shkak të rezervave të tij energjetike, skena politike mbetet jashtëzakonisht fluide, ndërsa e ardhmja e qeverisjes mbetet e pasigurt.
Ndërsa Nicolas Maduro u paraqit në një gjykatë amerikane duke deklaruar se ai mbetet presidenti legjitim i vendit, Delcy Rodriguez, e cila shumë besojnë se ka miratimin e Donald Trump, u betua si presidente e vendit.
BBC krijoi 5 harta që shpjegojnë shkurt pse Venezuela konsiderohet kaq e rëndësishme gjeopolitikisht, duke nxitur një ndërhyrje të tillë nga SHBA-të.
Vendndodhja
Venezuela ndodhet në bregdetin verior të Amerikës së Jugut dhe ka një vijë bregdetare të gjerë përgjatë Detit të Karaibeve. Kufizohet me Kolumbinë në perëndim, Brazilin në jug dhe Gujanën në lindje.
Popullsia
Venezuela ka një popullsi prej afërsisht 28 milionë banorësh, ku shumica jetojnë në pjesën veriore të vendit.
Përafërsisht 5 milionë njerëz jetojnë në kryeqytet, Karakas, ose në zonën e tij më të gjerë metropolitane.
Morfologjia e tokës
Vargu malor i Andeve shtrihet nga kufiri perëndimor i Venezuelës me Kolumbinë deri në bregdetin e saj verior.
Pjesa jugore e vendit dominohet nga pylli tropikal i Amazonës, i cili shtrihet në veri nga Brazili.
Burimet natyrore
Venezuela ka rezervat më të mëdha të provuara të naftës në botë, si dhe sasi të konsiderueshme qymyri, xeherori, boksiti dhe ari. Depozitat më të mëdha të naftës ndodhen në liqenin Maracaibo, në veriperëndim, dhe në pellgun e Orinokos.
Politika
Zëvendëspresidentja Delcy Rodriguez mori detyrën pas arrestimit të Presidentit Nicolas Maduro nga SHBA-të më 3 janar.
Maduro kishte qenë në pushtet që nga viti 2013, por zgjedhjet e fundit u denoncuan si të manipuluara.
Delcy Rodriguez u betua si presidente e përkohshme e Venezuelës, në një seancë të Asamblesë Kombëtare që filloi me kërkesat për lirimin nga paraburgimi amerikan të presidentit të rrëzuar Nicolas Maduro.
Rodriguez, 56 vjeç, nënkryetare e vendit që nga viti 2018, tha se ishte e tronditur nga ajo që e quajti "rrëmbim" i Maduros dhe gruas së tij, Celia Flores, të cilët u arrestuan nga forcat amerikane në një operacion natën të shtunën.
"Unë jam ende president i Venezuelës"
Disa orë më parë, në një skenë dramatike në një gjykatë në Nju Jork, Maduro këmbënguli se mbetej president i Venezuelës, duke u deklaruar i pafajshëm për katër akuza që lidhen me trafikun e drogës dhe terrorizmin.
Ndërkohë, Shtetet e Bashkuara janë kritikuar ashpër në Kombet e Bashkuara. Ambasadori amerikan u përgjigj se rezervat më të mëdha të energjisë në botë nuk mund të mbeten në duart e një "udhëheqësi të paligjshëm" dhe "të arratisur".
Përpara se Maduro të paraqitej në gjykatë, Këshilli i Sigurimit i OKB-së mbajti një takim urgjent mbi situatën në Venezuelë.
Ambasadori i vendit në OKB, Samuel Moncada, denoncoi se Venezuela kishte qenë shënjestër e një "sulmi të armatosur të paligjshëm pa asnjë justifikim ligjor".
Nga ana e tij, ambasadori i SHBA-së në OKB, Mike Walz, e përshkroi Maduron si një "president të vetëshpallur të paligjshëm", duke pretenduar se SHBA-të kryen një "operacion kirurgjikal të zbatimit të ligjit" për ta arrestuar atë, të cilin ai e quajti përsëri një "të arratisur".
Akuzat dhe tensioni në gjykatë
Maduro akuzohet për komplot për të kryer narkoterrorizëm, komplot për të importuar kokainë, posedim të mitralozëve dhe pajisjeve shpërthyese, si dhe komplot për të poseduar armë të tilla.
Gjatë seancës dëgjimore të pasdites të hënën, një anëtar i audiencës filloi të bërtiste në spanjisht se Maduro do të “paguante” për atë që kishte bërë. Ai u kthye nga ai dhe u përgjigj se ai ishte një “president i rrëmbyer” dhe një “i burgosur lufte”, përpara se të largohej nga salla e gjyqit me pranga, pas gruas së tij, përmes daljes së pasme të sallës së gjyqit.
"Unë jam një njeri i mirë. Unë jam ende president i vendit tim", tha ai më herët në seancën dëgjimore 30-minutëshe. Gjykatësi Alvin Hellerstein, 92 vjeç, e ndërpreu, duke thënë "do të ketë një kohë dhe një vend për të diskutuar të gjitha këto".
Reagimet në SHBA dhe deklaratat e Trump
Duke folur disa orë pas sulmit të së shtunës, ku përfshiheshin më shumë se 150 avionë dhe 200 personel ushtarak amerikan që hynë në Venezuelë, Donald Trump tha se SHBA-të do ta “drejtonin” vendin derisa të ishte i mundur “një tranzicion i sigurt, i rregullt dhe i kujdesshëm”.
Më vonë të hënën, pas një takimi informues me dyer të mbyllura që zgjati dy orë e gjysmë në Capitol Hill, udhëheqësi i pakicës në Senat, Chuck Schumer, e quajti planin e SHBA-së për Venezuelën "të paqartë, të dëshiruar dhe të pakënaqshëm".
"Nuk kam marrë asnjë siguri se nuk do të përpiqemi të bëjmë të njëjtën gjë në vende të tjera", tha ai, duke shtuar se "kur Shtetet e Bashkuara angazhohen në këtë lloj ndryshimi regjimi dhe në të ashtuquajturin ndërtim shteti, në fund kjo gjithmonë dëmton vetë vendin".
Kryetari i Dhomës së Përfaqësuesve, Mike Johnson, mohoi se SHBA-të po kërkonin ndryshim regjimi, duke thënë se kjo ishte "një kërkesë për një ndryshim në sjellje nga një regjim". Ai e quajti operacionin "vendimtar dhe të justifikuar", duke theksuar se SHBA-të "gjithmonë rezervojnë të drejtën për të përdorur forcën për të mbrojtur interesat e tyre kombëtare".
"Ne gjithashtu kemi mjete bindjeje", shtoi ai, duke iu referuar sekuestrimit të eksporteve të naftës së vendit, duke vlerësuar se kjo do të çojë në "një qeveri të re në një periudhë shumë të shkurtër kohore".
Trump është zotuar gjithashtu se kompanitë amerikane të naftës do të hyjnë në Venezuelë për të rivendosur infrastrukturën dhe "të fillojnë të gjenerojnë të ardhura për vendin".
Mbështetje për Rodriguez dhe hapat e mëtejshëm
Pavarësisht deklaratave të presidentit amerikan, aleatët e Maduros mbeten në pushtet. Në një intervistë me revistën The Atlantic , Trump paralajmëroi se Rodriguez mund të "paguajë një çmim shumë të madh, ndoshta më shumë se Maduro" nëse "nuk bën gjënë e duhur" .
Megjithatë, ajo la të hapur mundësinë e një bashkëpunimi të kufizuar me SHBA-në, duke deklaruar: "Ne i bëjmë thirrje qeverisë amerikane të punojë me ne në një axhendë bashkëpunimi të orientuar drejt zhvillimit të përbashkët, brenda kornizës së së drejtës ndërkombëtare".
Mijëra mbështetës u mblodhën jashtë Pallatit Federal Legjislativ, duke shprehur mbështetjen e tyre për Maduron, gruan e tij dhe Presidentin e përkohshëm Rodríguez. Pas inaugurimit të saj, Rodríguez tha se mori detyrën "me dhimbje" për shkak të vuajtjeve të shkaktuara nga "ofensiva e paligjshme ushtarake", duke u zotuar të sigurojë paqen dhe stabilitetin shoqëror dhe ekonomik të vendit.
Djali i Maduros foli gjithashtu në Asamblenë Kombëtare, duke shprehur "mbështetjen e tij të pakushtëzuar" për Rodriguezin dhe duke deklaruar se prindërit e tij "do të kthehen" në Venezuelë.
Seanca e radhës dëgjimore në rastin Maduro është planifikuar për 17 mars. /Përshtatur nga BBC/
Lini një Përgjigje