FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Me Trumpin që kërcënon gjithashtu me veprime ushtarake kundër Kolumbisë dhe Meksikës dhe pasi ka vërejtur se regjimi komunist i Kubës "duket sikur është gati të bjerë" vetë, vendet e Amerikës Latine që nënshkruan Iniciativën e Sigurisë Globale të Presidentit kinez Xi Jinping tani mund të pyesin veten se si do t'i mbrojë pakti nëse vihet në provë.
Diplomati më i lartë i Kinës akuzoi SHBA-në se po vepron si një "gjyqtar botëror" duke arrestuar udhëheqësin e Venezuelës, Nicolas Maduro, për ta nxjerrë atë në gjyq në Nju Jork, me Pekinin që më vonë u përball me Uashingtonin në Kombet e Bashkuara për ligjshmërinë e këtij veprimi.
Kina ndjek një politikë të mosndërhyrjes dhe kritikon rregullisht aktivitetin ushtarak të kryer pa miratimin e Këshillit të Sigurimit të OKB-së.
Arrestimi nga ushtria amerikane i udhëheqësit të njërit prej partnerëve strategjikë “të gatshëm për të gjitha motet” të Kinës në mes të natës do të jetë një provë për pohimin e Pekinit se mund të luajë një rol në zgjidhjen e problemeve globale të nxehta pa ndjekur Uashingtonin në rrugën ushtarake.
“Ne kurrë nuk kemi besuar se ndonjë vend mund të veprojë si policia e botës, as nuk pranojmë që ndonjë komb mund të pretendojë të jetë gjykatësi i botës”, i tha ministri i Jashtëm kinez Ëang Yi, homologut të tij pakistanez gjatë një takimi në Pekin të dielën, duke iu referuar “zhvillimeve të papritura në Venezuelë”, pa përmendur drejtpërdrejt Shtetet e Bashkuara.
"Sovraniteti dhe siguria e të gjitha vendeve duhet të mbrohen plotësisht sipas ligjit ndërkombëtar", shtoi Ëang, në fjalimin e tij të parë që kur imazhet e 63-vjeçarit Maduro me sy të lidhur dhe pranga të shtunën tronditën botën.
Maduro u vetëdeklarua i pafajshëm për akuzat për narkotikë në një gjykatë të Nju Jorkut të hënën. Vetëm disa blloqe më tutje, Këshilli i Sigurimit i OKB-së u mblodh me kërkesë të Kolumbisë, e mbështetur nga Kina dhe Rusia, për të debatuar vendimin e Presidentit të SHBA-së Donald Trump për ta arrestuar atë, një veprim që Sekretari i Përgjithshëm i OKB-së Antonio Guterres ka paralajmëruar se mund të vendosë "një precedent të rrezikshëm".
Duke iu drejtuar takimit, Kina shprehu tronditjen dhe dënimin e saj ndaj veprimeve të SHBA-së, e cila, ashtu si Kina, është një nga pesë anëtarët e përhershëm të këshillit.
"Mësimet e historisë ofrojnë një paralajmërim të fortë", tha Sun Lei, i ngarkuari me punë i Misionit të Përhershëm të Kinës në Kombet e Bashkuara, duke shtuar se "mjetet ushtarake nuk janë zgjidhja e problemeve dhe përdorimi pa dallim i forcës do të çojë vetëm në kriza më të mëdha."
Analistët thanë se Kina, ekonomia e dytë më e madhe në botë dhe një partner kryesor tregtar global, do të ishte vendimtare në grumbullimin e kritikave ndaj veprimeve të Uashingtonit.
“Nuk ka shumë mbështetje materiale që Kina mund t’i ofrojë Venezuelës në këtë kohë, por retorikisht, Pekini do të jetë shumë i rëndësishëm kur të udhëheqë përpjekjet në OKB dhe me vendet e tjera në zhvillim për të mbledhur opinionin kundër SHBA-së”, tha Eric Olander, bashkëthemelues i Projektit Kinë-Global Jug.
"Ajo që kemi parë në rastet e Zimbabvesë dhe Iranit, të dyja të sanksionuara nga Perëndimi, është se Kina demonstron angazhimin e saj ndaj këtyre marrëdhënieve përmes tregtisë dhe investimeve, madje edhe në rrethana të vështira", shtoi ai.
Një goditje e madhe për Pekinin
Me Trumpin që kërcënon gjithashtu me veprime ushtarake kundër Kolumbisë dhe Meksikës dhe pasi ka vërejtur se regjimi komunist i Kubës "duket sikur është gati të bjerë" vetë, vendet e Amerikës Latine që nënshkruan Iniciativën e Sigurisë Globale të Presidentit kinez Xi Jinping tani mund të pyesin veten se si do t'i mbrojë pakti nëse vihet në provë.
Të hënën, Xi u bëri thirrje të gjitha vendeve të respektojnë ligjin ndërkombëtar dhe parimet e OKB-së. Ai tha se fuqitë e mëdha duhet të japin shembull, duke mos përmendur SHBA-në ose Venezuelën.
Pekini ka pasur sukses të konsiderueshëm në bindjen e shteteve të Amerikës Latine që të ndryshojnë njohjen diplomatike nga Tajvani në Kinë, me Kosta Rikën, Panamanë, Republikën Dominikane, El Salvadorin, Nikaraguanë dhe Hondurasin që të gjitha mbështesin bisedat për partneritet strategjik të ekonomisë prej 19 trilionë dollarësh gjatë 20 viteve të fundit.
Venezuela e ndryshoi njohjen në vitin 1974, një marrëdhënie që u thellua nën Hugo Chavez, ish-ushtarakun socialist që mori pushtetin në vitin 1998 dhe u bë aleati më i ngushtë i Pekinit në Amerikën Latine, duke e distancuar vendin e tij nga Uashingtoni, ndërkohë që lavdëroi modelin e qeverisjes së Partisë Komuniste Kineze dhe duke kryesuar një rënie demokratike në vend.
Marrëdhënia e ngushtë vazhdoi edhe pas vdekjes së Chavezit në vitin 2013 dhe kalimit të udhëheqjes së vendit te Maduro, duke e regjistruar madje të birin në Universitetin e Pekinit.
Në këmbim, Pekini investoi para në rafineritë dhe infrastrukturën e naftës të Venezuelës, duke siguruar një litar shpëtimi ekonomik, ndërsa SHBA-të dhe aleatët e tyre shtrënguan sanksionet që nga viti 2017. Kina bleu mallra me vlerë rreth 1.6 miliardë dollarë në vitin 2024, sipas të dhënave të doganave kineze, shifrat e fundit të disponueshme për të gjithë vitin. Nafta përbënte rreth gjysmën e totalit.
"Ishte një goditje e madhe për Kinën, ne donim të dukeshim si një mik i besueshëm për Venezuelën", tha një zyrtar i qeverisë kineze i informuar për një takim midis Maduros dhe përfaqësuesit special të Kinës për çështjet e Amerikës Latine dhe Karaibeve, Qiu Xiaoqi, disa orë para se presidenti venezuelian të kapej. /Përshtatur nga Reuters/
Lini një Përgjigje