FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Irani tha të hënën se po i mban komunikimet e hapura me SHBA-në, ndërsa Presidenti Donald Trump peshoi përgjigjet ndaj një shtypjeje vdekjeprurëse të protestave mbarëkombëtare, të cilat përbëjnë një nga sfidat më të ashpra për sundimin klerikal që nga Revolucioni Islamik i vitit 1979.
Trump tha të dielën se SHBA-të mund të takohen me zyrtarë iranianë dhe se ai ishte në kontakt me opozitën e Iranit, ndërsa ushtroi presion mbi udhëheqësit e saj, duke përfshirë kërcënimin me veprime të mundshme ushtarake për dhunë vdekjeprurëse kundër protestuesve.
Grupi i të drejtave të njeriut me seli në SHBA, HRANA, tha se kishte verifikuar vdekjen e 544 personave, 496 protestues dhe 48 personel sigurie, me 10,681 persona të arrestuar që nga fillimi i protestave më 28 dhjetor dhe përhapja e tyre në të gjithë vendin.
Reuters nuk ishte në gjendje të verifikonte në mënyrë të pavarur llogaritjet. Rrjedha e informacionit nga Republika Islamike është penguar nga një ndërprerje e internetit që nga e enjtja.
Udhëheqësit e Iranit po përballen me demonstrata të ashpra që evoluan nga ankesat për vështirësi të mëdha ekonomike në thirrje sfiduese për rënien e establishmentit klerikal të rrënjosur thellë, dhe me ndikimin rajonal të vendit shumë të reduktuar.
Por, pavarësisht shkallës masive të protestave, nuk ka shenja përçarjesh në udhëheqjen klerikale shiite, në forcat ushtarake apo të sigurisë, dhe demonstruesit nuk kanë një udhëheqje të qartë qendrore. Opozita është e fragmentuar .
Në pamjet e verifikuara, iranianët u mblodhën në Qendrën Mjekësore Ligjore Kahrizak në Teheran të dielën, duke qëndruar mbi rreshta me qese të errëta kufomash.
Irani nuk ka dhënë një numër zyrtar të viktimave, por fajëson për gjakderdhjen ndërhyrjen e SHBA-së dhe ata që i quan terroristë të mbështetur nga Izraeli dhe SHBA-ja. Mediat shtetërore e kanë përqendruar vëmendjen te vdekjet e forcave të sigurisë.
Araqchi: Kanali i komunikimit me ne, i hapur
"Kanali i komunikimit midis Ministrit tonë të Jashtëm Abbas Araqchi dhe të dërguarit të posaçëm të SHBA-së (Steve Witkoff) është i hapur dhe mesazhet shkëmbehen sa herë që është e nevojshme", tha të hënën zëdhënësi i Ministrisë së Jashtme Esmaeil Baghaei.
Kontaktet mbeten të hapura edhe përmes ndërmjetësimit tradicional të Zvicrës, tha ai.
"Ata (SHBA-të) prekën disa raste, u ngritën ide në përgjithësi. Republika Islamike është një vend që nuk e la kurrë tryezën e negociatave", tha Baghaei. Por ai shtoi se "mesazhet kontradiktore" nga SHBA-të treguan mungesë serioziteti dhe nuk ishin bindëse.
Araqchi përsëriti në një takim informues me ambasadorët e huaj në Teheran se Republika Islamike ishte e gatshme për luftë, por edhe e hapur për dialog.
Ambasadorët e Britanisë, Italisë, Gjermanisë dhe Francës në Teheran u thirrën në Ministrinë e Jashtme, raportoi të hënën agjencia gjysmëzyrtare e lajmeve Tasnim, dhe u kërkua t'u përcjellin qeverive të tyre kërkesën e Teheranit për të tërhequr mbështetjen e tyre për protestat.
Irani e konsideron çdo mbështetje politike ose mediatike për protestat "një ndërhyrje të papranueshme në sigurinë e brendshme të vendit", shtoi Tasnim.
Duke iu drejtuar një turme të madhe në sheshin Enqelab të Teheranit të hënën, Kryetari i Parlamentit Mohammad Baqer Qalibaf tha se iranianët po luftojnë një luftë në katër fronte, "luftë ekonomike, luftë psikologjike, luftë ushtarake kundër SHBA-së dhe Izraelit dhe sot një luftë kundër terrorizmit".
Araqchi tha të hënën se që nga shpërthimi i protestave, gjithsej 53 xhami dhe 180 ambulanca janë djegur, duke shtuar se "asnjë iranian nuk do të sulmonte një xhami".
Pamjet e kamerave të sigurisë nga brenda Xhamisë Abuzar të Teheranit treguan një duzinë njerëzish, shumica me maska në fytyrë, duke plaçkitur strukturën, duke hedhur libra në tokë dhe duke shkatërruar mobilje javën e kaluar. Reuters verifikoi kohën dhe vendndodhjen. Media shtetërore raportoi se xhamisë iu vu flaka më 9 janar.
Trump: Mund të takojmë iranianët
Trump tha të dielën se Irani kishte bërë thirrje për negociata mbi programin e tij bërthamor të kontestuar. Izraeli dhe SHBA-të bombarduan vendet bërthamore iraniane në një luftë 12-ditore në qershor.
"Irani dëshiron të negociojë, po. Ne mund të takohemi me ta. Po caktohet një takim, por mund të na duhet të veprojmë për shkak të asaj që po ndodh para takimit, por një takim po caktohet. Irani telefonoi, ata duan të negociojnë", u tha ai gazetarëve në Air Force One.
Trump do të takohej me këshilltarë të lartë të martën për të diskutuar opsionet për Iranin, tha një zyrtar amerikan për Reuters.
Wall Street Journal raportoi se opsionet përfshinin sulme ushtarake, përdorimin e armëve sekrete kibernetike, zgjerimin e sanksioneve dhe ofrimin e ndihmës online për burime antiqeveritare.
Goditja e instalimeve ushtarake mund të jetë shumë e rrezikshme. Disa baza të forcave elitare ushtarake dhe të sigurisë mund të jenë të vendosura në zona me popullsi të dendur, kështu që çdo sulm i urdhëruar nga Trump mund të shkaktojë viktima të mëdha civile.
Kryetari i Parlamentit Qalibaf e paralajmëroi Uashingtonin kundër "një llogaritjeje të gabuar".
“Le të jemi të qartë: në rast të një sulmi ndaj Iranit, territoret e pushtuara (Izraeli), si dhe të gjitha bazat dhe anijet amerikane do të jenë objektivi ynë legjitim”, tha Qalibaf, një ish-komandant në Gardën Revolucionare të elitës së Iranit.
Megjithatë, Teherani është ende duke u rikuperuar nga lufta e vitit të kaluar dhe ndikimi i tij rajonal është dobësuar shumë nga goditjet ndaj aleatëve të tillë si Hezbollahu i Libanit që nga sulmi i 7 tetorit 2023 ndaj Izraelit. Izraeli gjithashtu vrau komandantë të lartë ushtarakë iranianë në luftën e qershorit.
Araqchi: Situata në kontroll të plotë
Protestat filluan në përgjigje të çmimeve në rritje që kanë përkeqësuar vështirësitë e përditshme, përpara se të ktheheshin kundër sundimtarëve klerikë që kanë qeverisur për më shumë se 45 vjet.
Iranianët janë bërë gjithnjë e më të pakënaqur ndaj Gardës së fuqishme Revolucionare, interesat e biznesit të së cilës, duke përfshirë naftën dhe gazin, ndërtimin dhe telekomunikacionin, vlejnë miliarda dollarë.
Araqchi tha të hënën se situata ishte "nën kontroll të plotë", pasi dhuna e lidhur me protestat u rrit gjatë fundjavës. Ai tha se paralajmërimi i Trump kishte motivuar ata që ai i quajti terroristë të synonin protestuesit dhe forcat e sigurisë me qëllim që të ftonin ndërhyrjen e huaj.
Ai tha se shërbimi i internetit do të rifillojë në koordinim me autoritetet e sigurisë. /Përshtatur nga Reuters/
Lini një Përgjigje