FLASH
Shkruar nga PamfletiKryeqytetet evropiane janë të irrituara nga sugjerimi i Mark Rutte se do t'i bashkohen armatës amerikane në Ngushticën e Hormuzit
Shefi i NATO-s ka irrituar kryeqytetet europiane me mbështetjen e tij për luftën e Donald Trump kundër Iranit, ndërsa kontinenti përballet me një tronditje energjetike të shkaktuar nga konflikti, duke shtuar më tej tensionet në aleancën transatlantike.
Sugjerimi i Mark Rutte se aleatët europianë do të “bashkohen” për t’iu përgjigjur thirrjes së presidentit amerikan për të dislokuar mjete detare në Ngushticën e Hormuzit ka irrituar zyrtarë në disa kryeqytete europiane, thanë diplomatë të aleancës për Financial Times, duke përkeqësuar përçarjet brenda NATO-s mbi masën e mbështetjes ndaj anëtarit të saj më të madh.
“Kjo na vendos në një situatë shumë të vështirë dhe të pakëndshme,” tha një diplomat i BE-së. “Ne duam të tregojmë gatishmëri, por është gjithashtu e vërtetë që nuk jemi në pozicion për t’u përfshirë [në konflikt] në asnjë mënyrë.”
Pasiguria në shumë kryeqytete europiane për konfliktin, i cili ka shkaktuar pasoja të rënda në Lindjen e Mesme dhe ka rritur ndjeshëm çmimet e naftës dhe gazit, bie në kontrast të fortë me deklaratat e Rutte, i cili ka kërkuar vazhdimisht të qetësojë dhe të lavdërojë Trump për të mbajtur SHBA-në të angazhuar në aleancën ushtarake.
“Ai po e bën këtë për ta bërë të gjithë botën më të sigurt,” tha Rutte të dielën për vendimin e Trump për të bombarduar Iranin. “Është krejt logjike që vendet europiane të marrin disa javë për t’u bashkuar,” shtoi ai, duke iu referuar kërkesës së liderit amerikan që aleatët e NATO-s t’i bashkohen një flote për të shoqëruar anijet në Ngushticën e Hormuzit, të cilën Irani e ka bllokuar.
Trump kritikoi aleatët e NATO-s për mosreagimin e menjëhershëm ndaj thirrjes së tij, duke i përshkruar si “FRIKACAKË” dhe duke paralajmëruar se pa SHBA-në NATO do të ishte “NJË TIGËR PREJ LETRE!”. Që nga rikthimi në detyrë vitin e kaluar, presidenti amerikan ka testuar shpesh unitetin transatlantik në çështje si tregtia, shpenzimet e mbrojtjes dhe madje duke kërcënuar pushtimin e Groenlandës.
Vendet e BE-së, nga të cilat të gjitha përveç tre janë edhe anëtare të NATO-s, javën e kaluar refuzuan kolektivisht thirrjen e Trump për Hormuzin. Kryediplomatja e BE-së, Kaja Kallas, tha për konfliktin: “Kjo nuk është lufta jonë”, një qëndrim i mbështetur edhe nga ministra nga Gjermania, Italia dhe Spanja.
Tre diplomatë europianë nga vende anëtare të NATO-s thanë se ishin të shqetësuar nga mospërputhja midis deklaratave të Rutte dhe qëndrimit të shumicës së kryeqyteteve europiane. Ata theksuan se nuk shihnin arsye për të kritikuar drejtpërdrejt Trump, por gjithashtu nuk pajtoheshin me mbështetjen e vendimit për të hyrë në luftë.
“Kjo luftë është, për më tepër, një gabim politikisht katastrofik për ata që janë të përfshirë,” tha presidenti gjerman Frank-Walter Steinmeier të martën. “Dhe kjo është ajo që më frustron më shumë: një luftë vërtet e shmangshme, e panevojshme.”
Shefi i shtabit të mbrojtjes së Francës, Fabien Mandon, tha të martën se SHBA “po bëhet gjithnjë e më e paparashikueshme dhe nuk shqetësohet as të na informojë kur vendos të nisë operacione ushtarake”.
“Kjo ka ndikim në sigurinë tonë. Ka ndikim në interesat tona,” shtoi Mandon.
Një zyrtar i NATO-s tha për Financial Times: “NATO nuk është e përfshirë në luftën në Iran, por po e monitoron nga afër situatën për të mbajtur të sigurt aleatët. Sekretari i përgjithshëm është në kontakt të vazhdueshëm me liderët e aleancës.”
Disa kryeqytete europiane, të udhëhequra nga Parisi, kanë sinjalizuar gatishmëri për t’u përfshirë potencialisht në patrullime detare në ngushticë pas përfundimit të luftës, për të mbrojtur rreth një të pestën e dërgesave globale të naftës dhe gazit që kalojnë përmes kësaj rruge kyçe që lidh Gjirin me tregjet ndërkombëtare.
Në të njëjtën kohë, disa zyrtarë europianë kanë kundërshtuar në mënyrë jozyrtare etiketimin e konfliktit si “jo lufta jonë”, duke pasur parasysh ndikimin e madh që ai ka në çmimet e energjisë dhe kostot për familjet dhe bizneset në Europë.
“Pasojat janë tonat, prandaj edhe konflikti është i yni,” tha një zyrtar, duke shtuar se disa kryeqytete janë në kontakt me vendet e Lindjes së Mesme të prekura nga lufta për të gjetur një zgjidhje diplomatike.
Tensionet mbi mënyrën e trajtimit të konfliktit dhe qëndrimin e Trump vijnë ndërsa sekretari amerikan i shtetit, Marco Rubio, udhëton drejt Francës për bisedime me homologët e G7 të premten, për të “diskutuar shqetësimet e përbashkëta të sigurisë dhe mundësitë për bashkëpunim”, sipas Departamentit të Shtetit.
Lini një Përgjigje