FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Nga kënetat e Shëngjinit në trafikun ndërkombëtar të drogës: Dosja e harruar e vitit 2007 që akuzon Gjergj Lucën dhe institucionet që e mbrojtën
"Shteti jam unë, jo ju. Kini kujdes se ju heq kapellet dhe pastaj u jap hakun. Ju e dini kush jam unë."
Ky është vetëm një nga fragmentet tronditëse të një raporti të vitit 2007, të dërguar në Ministrinë e Drejtësisë nga një grup punonjësish policie të frikësuar për jetën e tyre. Fjalët i përkasin Gjergj Lucës, një biznesmeni që sot zotëron prona shteterore dhe fabrika peshku, por që, sipas dosjes, e ka ndërtuar pasurinë mbi dhunën, korrupsionin dhe trafikun ndërkombëtar të drogës.
Pse SPAK-u duhet të hetojë këtë dosje? Përgjigja është brenda faqeve të saj.
Kush e shkroi dosjen dhe pse mbeti anonim?
Më 8 qershor 2007, Ministria e Drejtësisë protokolloi një letër me numër A-161. Ajo vinte nga "një grup punonjësish të policisë" dhe ishte anonime. Ata kishin zgjedhur të mos firmosnin me emrat e tyre, sepse kishin parë nga afër se çfarë ndodh me ata që kundërshtojnë Gjergj Lucën.
Dosja e tyre nuk ishte një ankesë e zakonshme. Ishte një akt akuzash i detajuar, me emra, data, vende dhe krime të kryera hapur, në dritën e diellit, në prezencë të policisë.
"Ka bllokuar me banditë e tij thuajse gjithë bregdetin"
Raporti fillon me një përshkrim rrënqethës të realitetit në veri të vendit:
"Gjergj Luca ka një licencë të vjetër gjuetie dhe peshkimi. Ka bllokuar me banditë e tij thuajse gjithë bregdetin dhe lagunat e Shqipërisë. Në krye të çdo lagune ai mban kriminelë të sprovuar që ushtrojnë dhunë e terror mbi njerëzit më të thjeshtë që hedhin një rrjetë peshku sa për të kapur diçka për të jetuar."
Denoncuesit nuk flasin për një biznesmen të zakonshëm. Ata përshkruajnë një organizatë kriminale të strukturuar, që kontrollon territorin me dhunë dhe frikë.
Rrjeti i trafikut ndërkombëtar të drogës
Një nga pjesët më të rënda të dosjes lidhet me trafikun e drogës. Denoncuesit janë të qartë: biznesi i peshkut është vetëm një maskë.
"Gjatë tregtisë së peshkut jashtë vendit, Gjergj Luca ka tregtuar sasi të mëdha droge dhe duke e tregtuar në Itali e veçanërisht në Malin e Zi, Kosovë, Maqedoni e në Greqi, duke siguruar miliarda." Fakt ky i evidentuar edhe në raportin e institutit amerikan.
Rrjeti i tyre nuk njihte kufij. Sipas dosjes, trafiku shtrihej nga Ballkani në Evropë dhe më gjerë.
Në qendër të këtij rrjeti, dosja identifikon Pëllumb Gjokën, të cilin e përshkruan si "truproje dhe bashkëpunëtorin më të ngushtë të Gjergj Lucës".
"Banda e Pëllumb Gjokës është kampione e trafikut të drogës jo vetëm në vendet e Ballkanit ku e trafikojnë bashkë me Gjergj Lucën, por në Evropë e më gjerë. Sipas disa bashkëpunëtorëve të tyre, ai ka trafikuar drogë deri në Afganistan, Holandë e në shumë vende të tjera të Azisë, Evropës e Ballkanit."
Dosja zbulon edhe metodën e fshehjes së gjurmëve:
"Po të shikohen vizat e pasaportës së tij, kuptohet gjithçka, megjithëse sipas njeriut tonë që punon me të dhe ka filluar të distancohet prej tij, Pëllumbi, kur kthehet nga vendet atlantike e të dyshimta, zhduk pasaportat dhe bën të reja. Verifikoni sa ka ndërruar deri tani për të fshehur gjurmët."
Rasti i grabitjes së tokës në Shëngjin: një skemë që përfshiu gjykatat, kadastrën dhe policinë
Dosja nuk kufizohet vetëm në akuzat e përgjithshme. Ajo përshkruan një rast konkret, që ndodhi në lagjen "Sahe" të Shëngjinit.
Viktima ishte një fshatar tjetër me të njëjtin emër, Gjergj Luka, i cili kishte tapitë e vjetra dhe i kishte saktësuar kufijtë me vendim gjykate. Por kjo nuk e ndaloi dot rrjetin.
Skenari i grabitjes, sipas dosjes, ishte ky:
"Në vitin 1995, mafiozët në fjalë paguajnë një fshatar, të quajtur Fatmir Cakaj, nga fshati Mali Kolaj, komunë Velipojë, i cili ishte larguar për arsye gjakmarrjeje. Pas verifikimit, ai nuk përputhet me listën e banorëve që ka gjetur në vitin 1991 në komunën Shëngjin, arbitrarisht i japin afro 20 dynym. Këto rregullohen shpejt e shpejt nga komuna, kadastra e hipoteka, të cilat ja faturojnë kënetën tokë buke dhe Fatmiri e shet gjoja 18 milionë lekë, por Gjergj Luca e ka në aktin e shitblerjes në pronësi kënetë."
Kur familjarët e pronarit të vërtetë dolën për të kundërshtuar, Gjergj Luca reagoi me dhunë:
"Kur fillon mbushjen e kënetës, familjarët e pronarit i dalin para Gjergj Lucës, i cili i kërcënon, duke i dërguar kriminelë."
Dhe pikërisht këtu del roli i Pëllumb Gjokës, i cili, sipas dosjes, është një nga ekzekutorët që zbaton terrorin në terren.
"Bashkë me Gjergj Lucën punojnë në kazino dhe po përhapin kazino në të gjithë Shqipërinë"
Dosja nuk lë pa përmendur as mënyrën se si pastrohen paratë e përfituara nga krimi:
"Bashkë me Gjergj Lucën punojnë në kazinonë Rozafa Palace në Tiranë dhe po përhapin kazino në të gjithë Shqipërinë. Ata kanë ndërtuar një të tillë edhe në lagunën e Vilunit në Velipojë pa leje në mes të lagunës."
Po ashtu, denoncuesit tregojnë për grabitje të tjera toke në zona të mbrojtura:
"Kanë grabitur me forcë rreth 50 dynym tokë në brigjet e lagunës, pranë kazinosë, dhe tani, së fundmi, kanë edhe rreth 300 dynym në bregdetin e rezervatit të gjuetisë në Velipojë, të cilën e kanë rrethuar me shtylla betoni deri në brigjet e Bunës dhe Ishullin 'Ada' e kanë grabitur me gjykime e dokumente të falsifikuara, duke u mbivendosur mbi tokat e fisit të Luigj Markut."
"Shteti jam unë, jo ju"; Pse asnjë institucion nuk veproi?
Pyetja më e madhe që ngre dosja është: si është e mundur që një rrjet i tillë të veprojë hapur për kaq shumë vite? Përgjigjja e denoncuesve është e qartë: korrupsioni ka depërtuar në çdo institucion.
"Para rreth 1 muaji e gjysmë, Gjergj hyn në lidhje me komunën e Shëngjinit, me punonjësit e hipotekës, kadastrës, komisionit të kthimit të pronave, të gjykatave, prokurorive e të drejtorisë policore të Qarkut Lezhë e më sipër."
Denoncuesit tregojnë se as kallëzimet në prokurori nuk kanë sjellë rezultat:
"Pronari i kënetës, Gjergj Luca, bën kallëzime në prokurori dhe në krimin ekonomik të Lezhës e më gjerë. Kur shkon te rajoni i policisë, Gjergj Luca u drejtohet shokëve tanë kështu: 'Çohuni në këmbë, shteti jam unë, jo ju. Kini kujdes se ju heq kapelet dhe pastaj u jap hakun. Ju e dini kush jam unë.'"
Dhe më tej:
"Kjo, ngaqë ka mbi dy muaj dhe askush nuk vepron. Ai është mik i prokurorit Sollaku."
Roli i policisë pyjore dhe mosveprimi i institucioneve
Dosja ngre një pikë tjetër të rëndësishme: edhe aty ku ligji parashikon ndërhyrje, ajo nuk ndodh, sepse vetë punonjësit janë pjesë e skemës.
"Si rregull, ata duhet t'i procedojë policia pyjore, por, sipas një tekniku të pushuar para disa kohësh nga puna, i vëllai i policit pyjor, është pjesëtar i kësaj bande dhe ai merr para prej tyre e hesht."
Pse duhet të hetojë SPAK-u tani, pas 19 vitesh?
Ka disa arsye pse kjo dosje kërkon vëmendjen e menjëhershme të SPAK, edhe pse ka kaluar gati dy dekada nga hartimi i saj:
1. Niveli i krimit të organizuar
Dosja nuk përshkruan thjesht një biznesmen të korruptuar, por një organizatë kriminale të strukturuar, me trafik ndërkombëtar droge dhe me pastrim parash përmes kazinove dhe pronave. Në qendër të saj, përmenden emra si Pëllumb Gjoka, i identifikuar si bashkëpunëtori më i ngushtë dhe pjesë kyçe e rrjetit të trafikut.
Pse të hetohet tani? Sepse organizatat kriminale të kësaj natyre nuk zhduken me kalimin e kohës. Ato transformohen, zgjerohen dhe depërtojnë më thellë në ekonomi dhe politikë. Hetimi i tyre nuk ka afat.
2. Përfshirja e institucioneve
Sipas dosjes, në skemë janë përfshirë komuna, kadastra, hipoteka, gjykatat, prokuroritë dhe policia e Qarkut Lezhë. Kjo do të thotë se çdo hetim vendor do të ishte i pamundur, sepse vetë hetuesit janë pjesë e rrjetit. Vetëm një strukturë e pavarur si SPAK-u mund të garantojë paanshmëri.
Pse të hetohet tani? Sepse SPAK-u është institucioni i parë në historinë e Shqipërisë me pavarësi të vërtetë dhe mandatin për të hetuar kriminelët e mëdhenj dhe gjyqtarët e korruptuar. Para vitit 2019, një hetim i tillë ishte i pamundur pikërisht sepse të pandehurit ishin mbrojtur nga ata që duhet t'i gjykonin.
3. Dëshmitë e brendshme
Denoncuesit janë vetë punonjës policie. Ata kanë rrezikuar duke folur. Kanë dhënë emra, data, vende dhe rrethana që mund të verifikohen. Ky nuk është një denoncim anonim i paargumentuar, por një akt akuzash i detajuar nga brenda sistemit.
Pse të hetohet tani? Sepse dëshmitë nuk humbasin vlerën me kalimin e kohës. Përkundrazi, dokumentet zyrtare, aktet e kadastrës, vendimet e gjykatave dhe lëvizjet e pasaportave mund të verifikohen edhe sot. Disa nga personat e përmendur në dosje mund të jenë ende gjallë dhe mund të dëshmojnë. Disa të tjerë, të cilët mund të kenë frikë të flasin, mund të ndihen më të sigurt tani që ekziston një strukturë e pavarur që mund t'i mbrojë.
4. Vazhdimësia e veprimtarisë kriminale
Denoncimi është i vitit 2007, por personat e përmendur vazhdojnë të jenë aktivë sot. Gjergj Luca prona shteterore dhe biznese peshku. Modeli i përshkruar në dosje; përdorimi i kompanive të peshkut për trafik është konfirmuar edhe nga hetime të mëvonshme nderkombetare.
Pse të hetohet tani? Sepse krimi nuk ka pushuar. Nëse akuzat e vitit 2007 janë të vërteta, atëherë e njëjta organizatë ka vazhduar të veprojë për 19 vjet, duke grumbulluar pasuri, duke zgjeruar rrjetin dhe duke futur më shumë para të pista në ekonomi. Sa më shumë të vonohet hetimi, aq më shumë thellohet dëmi.
5. Interesi publik
Bëhet fjalë për qindra dynym tokë shtetërore dhe private të grabitura, për jetë njerëzish të kërcënuar dhe për një rrjet droge që ka shkatërruar komunitete të tëra. Drejtësia nuk është bërë kurrë.
Pse të hetohet tani? Sepse asnjë viktimë nuk pushon së qeni viktimë vetëm sepse ka kaluar koha. Familjarët e atyre që u grabitën tokat vazhdojnë të jetojnë aty. Fëmijët e tyre shohin çdo ditë si ata që i dhunuan prindërit e tyre jetojnë në sarajet dhe vilat që ndërtuan mbi tokën e tyre. Dhe mbi të gjitha, sepse një shtet që nuk ndëshkon krimin e djeshëm, po legalizon krimin e sotëm.
6. Ndryshimi i kuadrit ligjor dhe institucional
Në vitin 2007, kur u shkrua kjo dosje, Shqipëria nuk kishte SPAK. Nuk kishte struktura të specializuara antikorrupsion. Gjyqësori ishte i dobët dhe i ndikuar. Prokurorët që përmenden në dosje si "miq" të të pandehurve ishin ende në detyrë.
Sot, situata është ndryshe. Reforma në Drejtësi krijoi mekanizmat për të hetuar pikërisht këto lloj krimesh. Vetting-u pastroi pjesërisht gjyqësorin. SPAK-u ka treguar se mund të hetojë figura të larta dhe raste komplekse.
Pse të hetohet tani? Sepse tani është hera e parë që mund të hetohet vërtet.
Çfarë duhet të hetojë SPAK-u?
Bazuar në dosjen, SPAK-u duhet të hetojë:
Trafikun ndërkombëtar të drogës - verifikimin e lëvizjeve të personave të përmendur, veçanërisht të Pëllumb Gjokës, pasaportat e tij të ndryshuara, kontaktet ndërkombëtare dhe paralelet me dosjet e agjencive të huaja.
Grabitjen e tokave në Shëngjin dhe Velipojë - verifikimin e akteve të shitblerjes, vendimeve të kadastrës dhe gjykatave, identifikimin e zyrtarëve që firmosën falsifikimet.
Veprimtarinë e bandave - hetimin e kërcënimeve, të dhunës dhe të terrorit të ushtruar ndaj qytetarëve të thjeshtë.
Pastrimin e parave - gjurmimin e burimit të fondeve për ndërtimin e kazinove dhe blerjen e pronave, duke përfshirë dhe kompanitë e peshkut që janë përdorur si "hije".
Mosveprimin e institucioneve - hetimin e prokurorëve, gjyqtarëve dhe punonjësve të policisë që, sipas dosjes, kanë mbuluar këto krime për dekada.
Denoncuesit e vitit 2007 e mbyllnin raportin e tyre me një shpresë të thyer: se dikush do t'i dëgjonte. 19 vjet më vonë, ajo shpresë qëndron tek SPAK-u.
Nëse akuzat e kësaj dosjeje janë të vërteta dhe detajet e shumta tregojnë se ato nuk janë trillim; atëherë përballë kemi një nga format më të rrezikshme të krimit: kapjen e shtetit nga krimi i organizuar. Një rrjet që kontrollon territore, institucione dhe tregje, duke terrorizuar qytetarët dhe duke grabitur pasurinë e përbashkët.
"Kini kujdes se ju heq kapellet dhe pastaj u jap hakun" – i thoshte Gjergj Luca punonjësve të policisë.
Sot, fjala është te drejtësia. A do t'ia heqë SPAK-u kapelën Gjergj Lucës? Apo do të vazhdojë të sundojë frika?
Ky artikull është hartuar në bazë të dokumenteve të siguruara: raportit anonim të punonjësve të policisë (2007) dhe konfirmimit të Ministrisë së Drejtësisë për përcjelljen e tij në Policinë e Shtetit. Të gjitha citimet janë marrë direkt nga ky dokument.
Ky eshte i biri i te jatit, nje ndyresire i poshter, komplet i shpifur si i jati qe vetem rrole negative luajti se pse luante vehten. Ah po, nenen e ka pasur grua zonje.Nuk me lejohet te them me.
Kur iku ne Greqi, ky krimb u deklarua voriolesh. Dhe atje i thane shko ne Shqipëri, atje na duhesh si voriolesh, kryen me shume pune atje brenda.