FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Plakja e popullsisë jashtë kontrollit, auditimi i KLSH nxjerr dështimet e politikave qeveritare
Kontrolli i Lartë i Shtetit ka konstatuar se Shqipëria po përballet me fenomenin e plakjes së popullsisë pa një qasje të qartë, të koordinuar dhe të mbështetur financiarisht, duke evidentuar probleme të thella në hartimin dhe zbatimin e politikave publike në këtë drejtim.
Auditimi, që përfshin periudhën 2020–2025 dhe disa institucione kyçe, tregon se ndërhyrjet e qeverisë mbeten të fragmentuara dhe shpesh të shkëputura nga realiteti demografik dhe ekonomik.
Një nga problemet më të theksuara lidhet me përdorimin e fondeve. Edhe pse për Planin e Moshimit 2020–2024 janë parashikuar fonde për aktivitete konkrete, në praktikë është realizuar vetëm rreth 41% e buxhetit të planifikuar, ndërsa pjesa tjetër ka mbetur e paekzekutuar . Auditimi evidenton se raportimi financiar është bërë në mënyrë të përgjithshme dhe nuk lejon të kuptohet qartë se cilat aktivitete janë financuar realisht dhe cilat jo, duke e bërë të vështirë vlerësimin e efektivitetit të politikave.
Në të njëjtën linjë, problemet shfaqen edhe në menaxhimin e fondeve sociale. Sipas raportit, burimet financiare të Fondit Social rezultojnë të pamjaftueshme për të përballuar kërkesën në rritje për shërbime, ndërkohë që mungojnë të dhëna të qarta mbi përdorimin e fondeve dhe realizimin e objektivave . Kjo situatë përforcohet nga mungesa e kapaciteteve në nivel lokal për planifikim dhe monitorim, duke krijuar një zinxhir dobësish në zbatimin e politikave sociale.
Auditimi vë në dukje gjithashtu se një pjesë e konsiderueshme e strategjive kombëtare nuk janë të matshme. Në rastin e Strategjisë së Punësimit dhe Aftësive, ndonëse plakja e popullsisë identifikohet si sfidë, mungojnë tregues konkretë për grupmoshat mbi 55 vjeç, duke e bërë të pamundur vlerësimin e ndikimit real të politikave në këtë kategori . Po ashtu, raportet e monitorimit janë kryesisht përshkruese dhe nuk japin analiza të thelluara apo ndarje të të dhënave sipas kategorive, çka kufizon përdorimin e tyre për vendimmarrje.
Një tjetër problem i rëndësishëm lidhet me mungesën e të dhënave. Auditimi evidenton se institucionet nuk disponojnë informacion të plotë mbi strukturën sipas moshës të emigrantëve, duke e bërë të vështirë analizën e ndikimit të emigracionit në plakjen e popullsisë dhe në tregun e punës. Pa këto të dhëna, politikat mbeten të përgjithshme dhe nuk arrijnë të targetojnë grupet më të prekura.
Në planin socio-ekonomik, raporti evidenton një lidhje të fortë mes papunësisë, varfërisë dhe emigracionit, sidomos në zonat veriore të vendit. Në qarkun e Kukësit, për shembull, një pjesë e konsiderueshme e popullsisë e sheh emigrimin si zgjidhjen e vetme, ndërsa treguesit ekonomikë qëndrojnë ndjeshëm nën mesataren kombëtare . Kjo situatë reflekton mungesën e politikave të diferencuara territoriale dhe dështimin për të adresuar shkaqet strukturore të emigracionit.
Raporti thekson gjithashtu se papunësia e të rinjve mbetet në nivele të larta, duke e renditur Shqipërinë ndër vendet me tregues më problematikë në Europë dhe duke nxitur më tej largimin e popullsisë së re . Kjo, sipas auditimit, ka pasoja të drejtpërdrejta në përshpejtimin e plakjes së popullsisë dhe tkurrjen e forcës së punës.
Në tërësi, KLSH konkludon se megjithëse ekzistojnë strategji dhe plane, ato nuk janë të integruara, nuk mbështeten në të dhëna të plota dhe nuk shoqërohen me mekanizma efektivë monitorimi dhe financimi. Si rezultat, politikat për përballimin e plakjes së popullsisë mbeten kryesisht në nivel formal dhe nuk prodhojnë rezultatet e pritshme në praktikë. /Pamfleti
Lini një Përgjigje