FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Antonio Costa's tour of the Western Balkans and the EU-Western Balkans Summit in Tivat confirm that the region is once again coming to the forefront of Europe's strategic agenda...
The United States and the European Union seem to have one goal: to maintain stability in the Western Balkans, but also for the region to have prosperity. Everything seems to be related to geopolitical developments, where the US is more direct as it highlights the Russian and Chinese threat in the Balkans.
Through a document that represents a re-dimensioning of the American role in the region, Washington shifts the focus from political interventions and institution-building towards concrete strategic, economic and security interests. The US places the Western Balkans at the center of geopolitical competition between the West, Russia and China, while the US administration considers the region a key area for European stability, transatlantic security and the expansion of American economic interests.
The new American approach is straightforward: the US no longer aims to be the region's main political guarantor, but a strategic partner that supports stability, security, and the economy, in the service of mutual interests.
The document clearly states that the "era of state-building" is over and that the US administration no longer seeks to maintain an oversight role over internal political developments in the Balkans.
On the other hand, Brussels is in motion, as the President of the European Council, Antonio Costa, embarks on a tour of the Western Balkans from June 1 to 5. Through this tour, which will conclude with the EU-Western Balkans Summit to be held in Tivat, the aim will be to revive the Region's accession prospects amid growing international and domestic challenges.
The European Council President's tour comes at a time of broader international interest in the region. The United States is seeking closer coordination with the European Union on issues related to stability, infrastructure, and the region's strategic integration into Western structures.
Serbian President Aleksandar Vučić successfully concluded a visit to Beijing, where he also signed a series of agreements, while all of this was described as a space being given to China to increase its "tentacles" towards the Balkans.
In Serbian public discourse, Vučić's visit was seen as a signal that China considers Serbia a strategic partner in the Balkans and an important point for expanding Chinese presence in Europe.
And after these developments, Brussels seems to have launched a diplomatic mission, putting one of the European Union's highest-ranking officials into action.
Antonio Costa do të vizitojë Bosnjën dhe Hercegovinën, Shqipërinë, Maqedoninë e Veriut, Kosovën, Serbinë dhe Malin e Zi përpara se të bashkëkryesojë Samitin BE-Ballkani Perëndimor në Tivat, i cili do të përqendrohet në "prosperitetin dhe stabilitetin e përbashkët të Bashkimit Evropian dhe Ballkanit Perëndimor".
Zgjerimi i BE-së, integrimi gradual i vendeve kandidate, bashkëpunimi rajonal, si dhe siguria dhe stabiliteti politik pritet të dominojnë axhendën e takimeve.
Vizita vjen ndërsa Brukseli përpiqet të ruajë besueshmërinë e perspektivës evropiane për Ballkanin Perëndimor, duke pranuar ndërkohë se vonesat në procesin e pranimit kanë kontribuar në rritjen e pasigurisë politike dhe lodhjes nga reformat në të gjithë rajonin. Mesazhi i Antonio Costas se "angazhimi i BE-së ndaj rajonit është real, po aq real sa edhe mundësia për zgjerim" pasqyron përpjekjen e institucioneve evropiane për të përforcuar besimin në strategjinë e BE-së për Ballkanin.
Turi i Costa-s nis në Sarajevë të hënën (1 qershor), ku ai do të takohet me anëtarët e Presidencës së Bosnjë-Hercegovinës, Denis Beqiroviq, Zheljka Cvijanoviq, Zheljko Komshiq dhe kryetaren e Këshillit të Ministrave, Borjana Kristo.
Të martën, më 2 qershor, Costa do të jetë në Tiranë, ku do të takohet me Kryeministrin Edi Rama, Presidentin e Republikës Bajram Begaj dhe studentët e Kampusit të Kolegjit të Evropës në Tiranë. Më pas ai do të vizitojë Shkupin, për t'u takuar me Kryeministrin Mickoski.
Të nesërmen, të mërkurën, më 3 qershor, Costa do të shkojë në Prishtinë, për t'u takuar me Presidenten në detyrë Albulena Haxhiu, Kryeministrin në largim Albin Kurti dhe kryetarët e partive opozitare.
Vëmendje e veçantë i kushtohet vizitës së António Costas në Beograd më 4 qershor, ku ai pritet të takohet me Presidentin Aleksandar Vuçiç, Kryetaren e Parlamentit Ana Brnabiç dhe përfaqësues të shoqërisë civile.
Zyrtarët evropianë kanë treguar tashmë se diskutimet do të përfshijnë reformat, çështjet e sundimit të ligjit dhe përafrimin me politikën e jashtme të BE-së, duke nënvizuar se progresi në procesin e pranimit mbetet i lidhur me kritere specifike politike dhe institucionale.
Turneu i Costa-s përkon gjithashtu me një debat në rritje brenda Bashkimit Evropian mbi të ardhmen e zgjerimit dhe modelet e reja të mundshme për integrimin e vendeve kandidate. Në qendër të diskutimit është propozimi i Kancelarit gjerman Friedrich Merz për "zgjidhje inovative" në lidhje me integrimin evropian të Ukrainës, Moldavisë dhe Ballkanit Perëndimor.
Friedrich Merz argumentoi se, megjithëse anëtarësimi i plotë në BE mbetet objektivi strategjik, procesi i zgjerimit po përparon shumë ngadalë, duke propozuar modele të ndërmjetme si qasja e privilegjuar në tregun e vetëm, pjesëmarrja graduale në institucionet evropiane dhe integrimi me faza i vendeve kandidate në politikat e BE-së përpara pranimit të plotë.
A similar message came from EU Enlargement Commissioner Marta Kos, who argued that the European Union should consider more flexible models of integration in order to respond to new geopolitical realities, especially after Ukraine's application for membership. In an interview with the Financial Times, Marta Kos stressed that the EU "must be innovative", while making it clear that there can be no compromise on the rule of law, judicial independence and the fight against corruption.
The Enlargement Commissioner expressed support for the debate sparked by Merz's proposal on the gradual participation of candidate countries in European processes before full membership, noting that some European leaders are now seeking a balance between merit-based progress and gradual integration. As she warned, enlargement is no longer simply an institutional process, but an issue directly linked to the strategic future and cohesion of the European Union itself.
These proposals have already generated mixed reactions both within the EU and among candidate countries. Some see gradual integration as a practical mechanism to accelerate the European path of candidate states, while others fear that such models could create a prolonged "intermediate status" without a clear timeline for full accession.
The Tivat Summit is therefore expected to serve as an important moment for the future direction of EU policy in the Western Balkans. The presence of European Commission President Ursula von der Leyen and EU High Representative for Foreign Affairs and Security Policy Kaja Kallas is expected to reinforce Brussels' message of political engagement towards the region.
Despite the different approaches within the European Union, the debate on enlargement is moving back to the center of the EU's geopolitical agenda, with the Western Balkans increasingly seen as a key factor for Europe's stability and strategic cohesion. / Pamphlet /
Lini një Përgjigje