FLASH
Shkruar nga Pamfleti
On Sunday, January 25, the day after the execution of Alex Pratt on a Minneapolis street by two agents of the federal Immigration and Border Protection Agency (the infamous ICE), the White House published a long post on Instagram to say that the young nurse “was armed” (with a smartphone!), that he “was dangerous” (he was filming them, in fact) and that, in short, it was his fault that he had been shot ten times in the back while lying face down on the ground.
This brazen way of distorting the facts on the part of Donald Trump is nothing new. After all, it was a key adviser to his first presidency, Kellyanne Conway, who introduced us to the concept of “alternative truths” to mask what are almost always just big lies. It happened on a precise and symbolic day. It was January 22, 2017, immediately after Donald Trump’s inauguration. Photos of the ceremony in Washington irrefutably contradicted what White House press secretary Sean Spicer had declared, who claimed that it was “the inauguration with the largest turnout in the history of inaugurations.” Interviewed on television, Kellyanne Conway downplayed her colleague’s galactic lie: “Don’t dramatize it so much, Sean Spicer didn’t lie, he just considered alternative facts.”
After nine years of “alternative truths,” we’re used to them. Sometimes they even make us smile. But the insults to the late Alex Pretti on social media seemed unacceptable to me, and so, on impulse, that day I did something I haven’t done in a long time: I commented on the “White House” post. I wrote: “They’re all lies.” A simple thing, I didn’t offend anyone. Just: “They’re all lies.” Much worse is said on social media than that; even under the most innocent posts, there’s always someone who insults, it’s the norm. Everyone knows that. And yet, within a second or a fraction of a second, Meta’s algorithm identified the comment, blocked it, and a notification appeared on my screen saying three things: the offensive language violated the platform’s rules; if I decided to publish the text as it was, it would most likely not be visible to others; and finally, if I persisted with comments of this kind, my account would be deactivated. They would kick me out. For the fact that I had said: "It's all lies."
This is the current climate on social media. After all, the “Trumpization” of Instagram is now complete. Just a few days earlier, on January 12, Dina Powell McCormick had been appointed as president and vice chairman of the board. In announcing the news, founder and CEO Mark Zuckerberg had praised her experience “at the highest levels of global finance” (particularly at Goldman Sachs) and her “deep relationships around the globe.” The most important relationship of the new president of Meta is undoubtedly that with the president of the United States, for whom she previously worked as Deputy National Security Advisor. Trump, in fact, immediately praised the appointment, calling it “a fantastic choice,” with lots of capital letters and lots of exclamation points, as always. Before her, Zuckerberg had hired Curtis Joseph Mahoney from Microsoft as head of legal affairs. He was a former deputy trade representative of the United States during Trump’s first presidency.
Meta's political transformation began a year ago, just before the new president was sworn in, with the addition to the board of directors of Dana White, head of the "Ultimate Fighting Championship". Everyone knows that Dana White has a personal friendship with Trump, dating back twenty-five years, when he was a real estate developer and organized fights at his casino in Atlantic City. Dana even adores Donald and never misses an opportunity to let the world know.
In short, it cannot be said that over the past thirteen months Mark Zuckerberg has not done everything to get in the way of the new president of the United States and make him forget the repeated threat to “put him in jail” once he returned to the White House. It cannot be denied, but you probably can no longer post on Instagram, especially if you live in the United States, unless you want to risk having your profile deleted.
At the same time, something interesting was happening on TikTok, but only in the United States. If you tried to write the word “Epstein” in a message to another user, the platform warned you that you had violated the rules and that the message had been blocked. Screenshots of these notifications multiplied rapidly; many cried out for scandal, or rather for censorship: after all, the links between Donald Trump and the pedophile financier, who died by suicide in prison under mysterious circumstances, are well-known; and the expectation for what might emerge from Epstein’s own archive, which the Department of Justice is releasing in batches and with great hesitation, is very high.
Nuk ishte vetëm kjo që shqetësonte përdoruesit. Senatori kalifornian Scott Ëiener kishte publikuar një video për të denoncuar një tjetër fakt të çuditshëm: postimet e tij, në të cilat fliste për mundësinë që qytetarët t’i padisnin agjentët e ICE-s, kishin grumbulluar “zero shikime”. Zero. Si ishte e mundur? Teknikisht, ai ishte “shadow-banned” (pezulluar në hije), pra i ndaluar pa dijeninë e tij: postonte rregullisht, por askush nuk i shihte postimet. Çfarë po ndodhte? Një zëdhënës i TikTokut shpjegoi se “për shkak të një defekti elektrik” kishte pasur një mosfunksionim të një qendre të dhënash dhe se vetëm për këtë arsye disa përdorues po regjistronin ngadalësim të platformës; sa i përket termit “Epstein”, nuk ishte bllokuar – larg qoftë! – dhe vërtet, në Culver City, në zonën metropolitane të Los Angeles-it ku ndodhet selia e kompanisë, nuk e kuptonin se çfarë kishte ndodhur.
Në realitet, kishte një arsye për të menduar se këto mosfunksionime nuk ishin rastësore. Dhe edhe një arsye mjaft e rëndësishme. Më 22 janar, një datë që në këtë histori përsëritet disa herë, siç do ta shohim, kompania kineze Bytedance kishte shitur shumicën e degës amerikane të TikTok-ut te një entitet i ri i kontrolluar nga një grup investitorësh të lidhur me Donald Trumpin. Lajmi është nënvlerësuar shumë. Jo vetëm dhe jo aq për incidentet banale, por simbolike, të regjistruara në orët e para të aktivitetit, por për atë që mund të nënkuptojë për rreth 200 milionë përdorues amerikanë, në pjesën më të madhe nën 30 vjeç, në një vit që do të përfundojë me zgjedhjet e nëntorit për rinovimin e të gjithë Dhomës së Përfaqësuesve dhe një të tretës së Senatit.
Për Trumpin dhe për ata që i kundërvihen kësaj presidencë, ai votim është një kalim kyç.
Ç’lidhje ka TikTok-u me zgjedhjet e ardhshme? Shumë, por aty do të arrijmë.
Duhet sqaruar se Donald Trump është i fiksuar pas fuqisë së TikTok-ut për t’i folur drejtpërdrejt popullit. Ka një episod të fundit që e dëshmon këtë. Madje një fotografi. Është bërë në Zyrën Ovale pak para Krishtlindjeve, kur Trump priti katër gazetarë të Neë York Times për një intervistë dy-orëshe (ajo në të cilën tha se nuk ka nevojë për të drejtën ndërkombëtare dhe se kufiri i vetëm që pranon është morali i tij). Në foto shihet i përqendruar duke parë një lloj flete gazete që asistentja e tij, Natalie Harp, e quajtur “AI” për aftësinë e saj për të gjetur përgjigje në internet, sapo ia ka dhënë. Titulli i gazetës është: “Trump on TikTok” dhe titulli kryesor është: “339 MILIARDË, shikime totale të #rump në TikTok”.
TikTok ka qenë në njëfarë mënyre në shënjestër të Shtëpisë së Bardhë që nga viti 2017, vetëm se atëherë presidenti u përpoq ta bllokonte platformën në Shtetet e Bashkuara duke thirrur arsye të sigurisë kombëtare (një arsyetim i tipit: kinezët kanë të dhënat tona, nuk mund ta tolerojmë).
Gjatë presidencës së Joe Bidenit tema mbeti e nxehtë dhe u bë bipartizane, duke çuar në miratimin e një ligji që do ta nxirrte TikTok-un jashtë ligjit në Shtetet e Bashkuara, përveç rastit kur aktivitetet e tij të transferoheshin te një kompani e kontrolluar nga investitorë amerikanë.
Afati maksimal i caktuar për këtë kalim ishte 22 janari i vitit 2025. Pikërisht dy ditë pas betimit të dytë të Donald Trump-it. i cili, në atë pikë, luajti me finesë: në vend që ta zbatonte ligjin dhe të hynte në histori si ai që kishte fikur rrjetin social të preferuar të miliona të rinjve amerikanë, zgjodhi të hynte në histori si “ai që e shpëtoi TikTokun”. Në muajt e fundit e ka thënë këtë shumë herë: “Unë jam shpëtimtari i TikTokut, besoj se përdoruesit duhet të më jenë mirënjohës”. Dhe kështu, sapo mbërriti në Shtëpinë e Bardhë, firmosi një urdhër ekzekutiv që e shtynte ndalimin me një vit dhe nisi një negociatë të gjatë me Kinën.
Natyrisht nuk e dimë se si kanë shkuar negociatat, por nga mënyra se si përfunduan gjërat mund ta deduktojmë me një siguri të arsyeshme. Arsyetimi, pak a shumë, duhet të ketë qenë ky: në Kinë TikToku (që atje quhet Douyin) u tregon përdoruesve atë që dëshiron qeveria; në mënyrë analoge, në Shtetet e Bashkuara këtë do ta vendosë presidenti i Shteteve të Bashkuara, madje vetë Donald Trump, edhe kur të mos jetë më president; ndërsa fitimet e kompanisë do të ndahen përgjysmë. E arsyeshme. Edhe nga këndvështrimi i kinezëve. Në fund të fundit, nëse TikToku deri tani ka qenë edhe një mjet për të cenuar shëndetin mendor dhe vlerat e të rinjve perëndimorë – siç pretendojnë disa teoricienë komploti – nëse kjo është e vërtetë, çfarë ka më mirë sesa t’u shfaqësh vetëm përmbajtje hapur trumpiane?
Me pak fjalë, nëntë muajt e parë të vitit 2025 shërbyen për të ndërtuar kornizën e marrëveshjes, të cilën më pas Donald Trump dhe presidenti i Republikës Popullore të Kinës, Xi Jinping, e miratuan në një bisedë telefonike më 19 shtator të kaluar, për të cilën vetë Trump njoftoi menjëherë publikun për t’u akredituar si “shpëtimtari i TikTok-ut”. Marrëveshja, në thelb, është kjo: dega amerikane e TikTokut kaloi nën kontrollin e një shoqërie amerikane në këmbim të 14 miliardë dollarëve, një shumë që të gjithë analistët e konsideruan qesharake krahasuar me vlerën reale të platformës (llogaritet se vetëm për përdoruesit amerikanë çmimi duhej të ishte të paktën 40 miliardë dollarë, pa përfshirë licencën e algoritmit të famshëm që vendos se çfarë sheh secili përdorues kur hap aplikacionin).
Në shoqërinë e re, ByteDance mbetet ortak me 19,9 % Shumica, 45 % , ndahet në pjesë të barabarta mes Oracle, Silver Lake dhe MGX; ndërsa 35 për qind e mbetur shpërndahet mes investitorëve të vegjël dhe zyrave si ajo e Michael Dellit, themeluesit të kompanisë së njohur të kompjuterëve. Askënd nuk e habit fakti që të gjithë investitorët amerikanë të shoqërisë së re kanë bindje të fortë trumpiane. E tillë është Oracle, kompania teknologjike e Larry Ellisonit, pionier i Silicon Valley, një nga njerëzit më të pasur në botë dhe mbështetës historik i Donald Trumpit. E tillë është Silver Lake, një nga fondet më të rëndësishme amerikane të private equity, drejtuesit e të cilit janë donatorë dhe partnerë tregtarë të shumë nismave të lidhura me Trump-in. Dhe e tillë është edhe MGX, fondi sovran i Abu Dhabit për inteligjencën artificiale dhe teknologjitë e avancuara, që ka marrë pjesë në disa operacione me Trumpin dhe familjarët e tij.
Në krye të bordit drejtues u promovua Adam Presser, i cili hyri në TikTok në vitin 2022 si zëvendëspresident dhe më pas drejtor i operacioneve dhe i sigurisë. Për të dihet shumë pak: i rritur në Los Angeles, studime në Harvard dhe Yale, më pas një periudhë e gjatë në Kinë përpara se të kthehej në SHBA. Kaq. Por kur u emërua drejtor ekzekutiv i TikTok US, në internet u publikuan disa klipe.
Ai ishte regjistruar në Kongresin e 17-të Botëror Hebraik, që u mbajt në Jerusalem në javën e tretë të majit të vitit të kaluar. Ishin ditët dhe javët dramatike të pushtimit të Gazës dhe Presser ishte ftuar për t’iu përgjigjur pyetjeve mbi rritjen e antisemitizmit online. Në klipet e rishpërndara në fund të janarit dëgjohet teksa thotë se në TikTok kishin vendosur sapo ta konsideronin termin “zionist” si një shfaqje të urrejtjes online. Në ç’kuptim? Këtu nevojitet një shpjegim i shkurtër: zionist është një term që rrjedh nga Zioni, një kodër e Jerusalemit; me kalimin e kohës u bë simbol i dëshirës së hebrenjve për t’u kthyer në tokën e tyre; dhe që nga fundi i shekullit XIX identifikon idenë e sovranitetit hebraik mbi Palestinën. Të gjithë territorin. Nga lumi në det. Jo dy shtete. Por më së fundmi është bërë edhe një mënyrë për të sulmuar politikën e kryeministrit izraelit Benjamin Netanyahu ndaj palestinezëve të Gazës dhe Bregut Perëndimor, ndonjëherë edhe me tone fyese. Antisemite.
E veçantë zgjedhja e Adam Presser: nëse në TikTok dikush shkruan “jam zionist” është në rregull; nëse shkruan “janë zionistë”, atëherë po shfaq urrejtje dhe duhet të bllokohet. (Provoni të bëni të njëjtin ushtrim me fjalë të tjera dhe shikoni çfarë ndjesie ju krijon. Mbyllim kllapën).
Fakti është se në rrjete sociale shumëkush ka frikë se me menaxhimin e ri TikToku mund të censurojë kauzën palestineze, e cila deri tani ka pasur një mbështetje shumë të fortë. Ky shqetësim mbështetet nga një episod i njohur dhe i padiskutueshëm. Më 26 shtator 2025, në kuadër të Asamblesë së Përgjithshme të OKB-së, në një moment jashtëzakonisht të vështirë për Izraelin, ndërsa po rritej vala e vendeve që njoftonin njohjen e shtetit palestinez, kryeministri Netanyahu u takua me një grup influencerësh të rinj amerikanë pranë Izraelit. Të cilët, natyrisht, postuan më pas momentet kryesore. Mes tyre binte në sy një moment: kur kryeministri i siguroi të rinjtë se me kalimin e TikTok-ut nën kontrollin e Trump-it askush në Amerikë nuk do të dëgjonte më për Gazën (“Rrjetet sociale janë mjeti më i rëndësishëm për të kontrolluar konsensusin tonë në Shtetet e Bashkuara… kontrolli i TikTok-ut dhe i X-it do të jetë thelbësor për të fituar luftën informative mbi Gazën”).
Tani, kjo gjë mund të arkivohej edhe si një mburrje apo një shpresë e kryeministrit izraelit, por pikërisht ditën e kalimit të TikTok-ut te një shoqëri amerikane, u fshi papritur profili i gazetares palestineze me bazë në Gaza, Bisan Owda (një milion e gjysmë ndjekës). Ajo vetë e bëri të ditur lajmin me një video në X që tronditi shumëkënd. A ishte kjo prova e kthesës pro-Izrael të platformës? Brenda pak orësh profili u rikthye, me shpjegimin se ishte nën hetim të brendshëm prej kohësh dhe se ishte fshirë gabimisht. Por ndjesia mbeti, siç dëshmohet nga kulmi i regjistrimeve të atyre ditëve në një alternativë të mundshme ndaj TikTokut: quhet UpScrolled, e ka zhvilluar një i ri palestinez me banim në Australi, Issam Hijazj, i cili pasi kishte punuar për disa kompani teknologjike amerikane, dha dorëheqjen për t’iu kushtuar kauzës së popullit të tij “si përgjigje ndaj censurës së përmbajtjeve pro-Palestinë në Meta dhe në TikTok”.
Dhe në fakt, në UpScrolled profilet për momentin janë pothuajse të gjitha palestineze. Jo vetëm për këtë arsye është praktikisht e pamundur që UpScrolled të ketë sukses. Këtë e dëshmojnë edhe eksodet e shpallura nga Facebook, Instagram dhe Twitter/X në të kaluarën e afërt: historia tregon se, pavarësisht skandaleve, nga platformat sociale largohen shumë pak, dhe të tjerët qëndrojnë. Është më komode.
Të gjithë ata që kanë mbetur në TikTok, ndërkohë, ditët e fundit në Shtetet e Bashkuara kanë pranuar, me shumë gjasa pa u menduar, termat e reja të përdorimit të platformës. Janë kushtet e shërbimit që zakonisht i klikojmë me sipërfaqësi kur na kërkohet ta bëjmë këtë. Në këtë rast, megjithatë, kanë ndryshuar disa gjëra jo të parëndësishme.
E para është se platforma tani i rezervon vetes të drejtën të nxjerrë, nga sjelljet tona, një sërë të dhënash personale si preferencat fetare, seksuale dhe shtetësinë tonë, me qëllim përmirësimin e përvojës së përdorimit (domethënë të na shfaqë video të përshtatshme për profilin tonë, thonë ata).
E dyta është se në Shtetet e Bashkuara, TikTok tani shton të drejtën për të lokalizuar çdo përdorues të vetëm edhe kur bën një postim të vetëm. Duhet thënë se pozicioni mund të nxirret përafërsisht edhe nga adresa me të cilën lidhemi në rrjet, por tani në SHBA TikTok e di saktësisht se ku je. “Saktësisht” do të thotë se nuk dinë vetëm rrugën ku banon, por edhe katin ku ndodhet apartamenti yt. Ky konfigurim ekziston edhe te Facebook dhe Instagram, por në TikTok u adoptua vetëm me ndryshimin e pronësisë. Ja pse disa në rrjet thonë: më mirë ishim kur komandonin kinezët. Më parë kjo nuk ekzistonte.
Duke parë drejtimin që po merr demokracia amerikane, kjo çështje mund të jetë vërtet delikate. Mendoni për përplasjet e ditëve të fundit në Minneapolis. Ose edhe thjesht për një emigrant pa dokumente. A do të mund të përdorin ende rrjetet sociale?
Duke pasur parasysh se të dhënat e përdoruesve amerikanë tani ndodhen në qendrat e të dhënave të Oracle, pra të njëjtat që strehojnë softuerët e inteligjencës artificiale të Palantirit, kompanisë së Peter Thielit që për njëzet vjet ka ndërtuar dhe menaxhon infrastrukturën teknologjike të agjencive federale të spiunazhit, kontrollit të rendit publik dhe represionit. Ndër këta softuerë është, për shembull, Palantir Foundry, një mjet i aftë të bashkojë të dhëna nga burime shumë të ndryshme dhe të krijojë profile të sakta të individëve të veçantë.
ICE në Minneapolis ka përdorur gjerësisht këtë softuer dhe të të tjerëve të ngjashëm, të zhvilluar nga startup-e që, duke u nisur nga të dhënat e mbledhura në rrjetet sociale, janë në gjendje të zbulojnë, pa dijeninë tonë, informacione të ndjeshme. Duke parafrazuar një thënie të disa viteve më parë: “Gjëja e madhe e radhës në autokraci është teknologjia”.
Nëse vërtet të dhënat e përdoruesve amerikanë të TikTokut do të shërbejnë për të ndërtuar një sistem survejimi masiv si ai që ekziston në Kinë, do ta shohim. Nuk përjashtohet, por as nuk është e sigurt. Ose edhe: nuk është e sigurt, por nuk përjashtohet. Ajo që është e sigurt, përkundrazi, është se njerëzit e afërt të presidentit do të mund të vendosin çfarë t’u tregojnë dyqind milionë përdoruesve, në pjesën më të madhe votues ,dhe çfarë jo përpara zgjedhjeve të mesmandatit. Çështja nuk është t’u shfaqësh përmbajtje pro-Trump atyre që janë hapur kundër: kjo do të ishte një zgjedhje dritëshkurtër dhe kundërproduktive.
The point is, on the contrary, to slightly reduce the volume of opponents (slightly, without being noticeable) and to aim to convince those in the middle, the undecided, the disappointed. They are the target that always wins elections. Those who overturn the fate of a district. The same thing happened in 2016, when Cambridge Analytica analysts, for example, targeted Hillary Clinton's disappointed voters to convince them not to vote; and Obama's second presidential victory was also achieved by convincing the undecided, but with much more artisanal means. Today, TikTok and Instagram users are profiled by artificial intelligence and the possibility of manipulating their vote should not be underestimated.
Whether that will happen, we will find out at the end of the year. In a curious coincidence, the final volume of William Gibson's new trilogy, "Jackpot," is finally expected to be released at that time. The second volume, "Agency," was postponed several times after Trump's electoral victory in 2016.
In an interview with the New Yorker, the legendary science fiction writer revealed that reality, what was happening, had surpassed his visions (“At one point Trump started acting crazy and I said to myself: how scary can my script be? I had to ask the publisher for a delay”). The “jackpot” that William Gibson’s trilogy talks about is not a win at bingo, but “an apocalypse in slow motion,” which you get used to day after day until it’s too late. Does it sound familiar? According to the man who invented the concept of cyberspace and inspired The Matrix, “things can change so suddenly, so violently, so profoundly, that futures have an insufficient ‘now’ on which to base themselves. We have no future because our present is so unstable. We only have the ability to manage risk./ CorrieredellaSera
Lini një Përgjigje