FLASH
Shkruar nga PamfletiAs the war with Iran approaches its hundredth day, the Trump administration seeks a deal with Tehran, while Benjamin Netanyahu faces the risk that open fronts in Iran, Lebanon and Gaza will remain unresolved.
What Donald Trump once called a “little excursion” into Iran is dangerously prolonged. The war is approaching its 100th day, and the White House continues to seek a protocol agreement with the Iranian regime, which has meanwhile gained new leverage, including control of the Strait of Hormuz.
Progress towards an agreement, repeatedly announced as imminent, remains blocked by several key issues. One of them is the continuation of Israeli operations in Lebanon. Trump seeks to separate the Iranian issue from other regional conflicts, while Tehran opposes this approach. At the same time, Israeli Prime Minister Benjamin Netanyahu views with concern the possibility of an agreement that would leave Iran's enriched uranium intact, at least temporarily. Moreover, an agreement could pave the way for the unblocking of Iranian funds frozen abroad, strengthening the Islamic Republic's position after the conflict.
According to Dan Shapiro, former US ambassador to Israel and expert at the Atlantic Council, Trump and Netanyahu's interests are beginning to diverge.
"Trump wants to gradually reduce tensions with Iran, avoid a new escalation from Lebanon and maintain calm in Gaza. Netanyahu, on the contrary, considers it politically harmful for these fronts to remain open, with weakened but still active opponents," he assesses.
The relationship between the two leaders has been a determining factor in recent developments in the Middle East.
According to The New York Times, Netanyahu was present in the White House crisis room on February 11, before the start of the war against Iran, trying to convince American officials that the Iranian regime was on the verge of collapse. However, prominent figures in the “Make America Great Again” (MAGA) movement, such as Tucker Carlson and Steve Bannon, have argued that Trump dragged the US into a conflict that primarily served Netanyahu’s interests.
Politologu konservator Robert Kagan paralajmëroi në revistën The Atlantic se lufta kundër Iranit mund të rezultojë në goditjen më të rëndë ndaj sigurisë së Izraelit. Sipas tij, nëse Uashingtoni arrin një marrëveshje me Teheranin, Izraeli mund të dalë më i izoluar se kurrë më parë, madje edhe në raport me aleatin e tij kryesor, Shtetet e Bashkuara. Ai argumenton se një tërheqje e Trump nga mbështetja tradicionale ndaj Izraelit mund të pasohet edhe nga një ndryshim i qëndrimit brenda lëvizjes MAGA dhe më gjerë në politikën amerikane.
Trump vazhdon të deklarojë se objektivi i tij kryesor është të pengojë Iranin të sigurojë armë bërthamore. Ai ka kritikuar mediat amerikane që kanë vënë në dyshim suksesin e operacioneve ushtarake amerikane dhe ka treguar pak interes për zgjedhjet e mesmandatit në SHBA. Netanyahu, nga ana tjetër, po përgatitet për zgjedhjet parlamentare izraelite të tetorit, të cilat mund të jenë vendimtare për të ardhmen e tij politike.
Shenjat e tensionit mes dy liderëve janë bërë gjithnjë e më të dukshme. Sipas portalit Axios, Trump i tha Netanyahut gjatë një bisede telefonike: “Pa mua do të ishe në burg. Unë po të shpëtoj. Tani të gjithë të urrejnë dhe po ashtu urrejnë Izraelin për këtë.”
Edhe pse rrethi i Netanyahut e mohoi raportimin, vetë presidenti amerikan konfirmoi më vonë në një podcast se kishte shprehur pakënaqësi për operacionet e vazhdueshme izraelite në Liban.
Megjithatë, ideja se Trump është thjesht i manipuluar nga Netanyahu nuk përputhet me faktet. Që në janar, Trump mbështeti publikisht protestuesit iranianë dhe premtoi se “ndihma është rrugës”, një deklaratë që sipas analizës habiti edhe vetë drejtuesit izraelitë. Vendimet strategjike, argumenton Le Monde, kanë ardhur shpesh nga Uashingtoni dhe jo nga Jerusalemi.
Po ashtu, Trump ka treguar se është i gatshëm të frenojë Izraelin kur e konsideron të nevojshme. Ai ka imponuar armëpushime në Gaza, në Liban dhe pas bombardimeve amerikane ndaj objekteve bërthamore iraniane. Edhe pse zbatimi i tyre në terren ka qenë i kufizuar, këto raste tregojnë se presidenti amerikan nuk heziton të ushtrojë presion mbi aleatin e tij.
Bashkëpunimi mes dy qeverive mbeti i ngushtë gjatë negociatave për lirimin e pengjeve izraelite në Gaza në vitin 2025. Në atë kohë, Trump shtyu përpara një marrëveshje me njëzet pika që synonte të krijonte një perspektivë politike për territorin palestinez. Megjithatë, procesi ka mbetur kryesisht në vendnumëro: çarmatimi i Hamasit nuk ka nisur dhe institucionet e krijuara për rindërtimin e Gazës nuk kanë siguruar financimin e nevojshëm.
Netanyahu e ka cilësuar shpesh Trumpin si “mikun më të madh që Izraeli ka pasur ndonjëherë në Shtëpinë e Bardhë”. Ai ka mbështetur kandidaturën e presidentit amerikan për Çmimin Nobel për Paqen dhe ka propozuar që t’i jepet çmimi më i lartë kulturor i Izraelit. Megjithatë, sipas analizës, lavdërimet nuk mjaftojnë gjithmonë për të harmonizuar interesat e dy liderëve.
Trump's first term created the perception that the US administration was fully on Israel's side. Washington recognized Jerusalem as the capital of Israel, recognized Israeli sovereignty over the Golan Heights and promoted the Abraham Accords to normalize relations with Arab countries. However, according to Le Monde, this perception may be misleading. Unlike Joe Biden, who defined himself as a Zionist, Trump does not have an emotional connection to Israel and approaches the relationship mainly through political and strategic interest.
The Economist's Anshel Pfeffer, author of a biography of Netanyahu, notes that the two leaders have known each other for more than four decades and share some common characteristics: defying rules, refusing to step down from power, and confronting the justice system. However, he emphasizes that their relationship does not rule out clashes.
According to Pfeffer, if a serious rift were to occur between Trump and Netanyahu before the Israeli elections, the consequences would be much more severe for the Israeli prime minister than for the American president. Trump, he adds, has not yet forgotten the fact that Netanyahu congratulated Joe Biden on his victory in the 2020 presidential election, an act that in Trump's political logic was interpreted as betrayal./ Le Monde
Lini një Përgjigje