FLASH
Shkruar nga Pamfleti
More than just an ally of Putin? Alexander Lukashenko is returning to the world political scene. With the help of the United States. And to the anger of Ukraine…
One might think that Alexander Lukashenko is simply a political satellite of Russian President Vladimir Putin. However, the role and room for maneuver of the Belarusian dictator in international politics seems to be expanding again, even though Volodymyr Zelensky calls for Lukashenko's complete isolation. The United States of Donald Trump is pushing strongly in the opposite direction. China, France, the war in Iran and even indirectly the Ukrainian drones found in the Baltic countries also play a role in this clash of interests, says expert Boris Ginzburg in an interview with Frankfurter Rundschau.
The year 2020 turned Lukashenko into a figure ostracized by the Western world. With brutal violence and Russian support, he crushed protests against his rigged re-election. His support for the Russian invasion of Ukraine further solidified his status as persona non grata. For Lukashenko, now even more dependent on a powerful Russia, this created a difficult situation.
However, according to Ginzburg, the US has temporarily suspended some of the sanctions as part of an agreement and is putting pressure on European Union countries to open their markets to exports from Belarus.
Belarus back on the map?
At the heart of this issue is potassium, a key ingredient in the production of chemical fertilizers. Due to the closure of the Strait of Hormuz, it has become much more expensive and difficult to obtain.
"That's why it's even more important to source potassium from other countries, and Belarus has been one of the largest exporters," says Ginzburg.
According to him, the roots of this development are deeper. As early as a year ago, he had spoken about the possibility of an American initiative regarding the export of potassium from Belarus.
"For the US, economic interests are not the only thing that matter. It also believes in rapprochement through economic interdependence. This is a kind of 'peace initiative'," the expert says.
According to him, this initiative may have also influenced the release of some political prisoners from the Lukashenko regime. However, the economic and political benefits have not yet been fully realized.
To export its goods, Belarus needs ports in Poland, Lithuania or Latvia. Recently, Lithuanian Foreign Minister Kestutis Budrys publicly confirmed that there is pressure from the US to allow the use of the Klaipeda port for Belarusian exports. However, he stressed that the sanctions against Belarus were imposed by European Union leaders.
“Lituania ka qenë gjithmonë ndër vendet më të ashpra ndaj Bjellorusisë”, thotë Ginzburg.
Në fakt, Lukashenko ka provokuar vazhdimisht fqinjët baltikë, përfshirë ndërhyrjet në trafikun ajror me balona kontrabande. Megjithatë, tani po rritet presioni për një qasje më pragmatike. Në Lituani dhe Poloni po dëgjohen zëra që mbështesin hapjen e porteve për mallrat bjelloruse.
Sipas ekspertit, shembulli paralajmërues mund të ketë qenë përplasja transatlantike me kancelarin gjerman Friedrich Merz.
“Reagimi i Trumpit ishte një sinjal i qartë: kush nuk na ndihmon tani, mund të pendohet më vonë”, thotë ai.
Edhe vendet baltike nuk duan të acarojnë marrëdhëniet me SHBA-në.
Franca afrohet me Minskun
Në këtë situatë, një tjetër aktor i rëndësishëm i Bashkimit Evropian duket se po afrohet me Bjellorusinë: Franca.
Të dielën, presidenti Emmanuel Macron zhvilloi një bisedë telefonike me Lukashenkon. “Ky është një moment i rëndësishëm për Lukashenkon, i cili dëshiron të përmirësojë legjitimitetin e tij ndërkombëtar”, thotë Ginzburg.
Sipas tij, telefonata është vetëm pjesë e një serie sinjalesh: një takim mes diplomatëve evropianë dhe bjellorusë në Paris vjeshtën e kaluar, një vizitë e një zyrtari të lartë të Ministrisë së Jashtme franceze në shkurt dhe akreditimi i një atasheu të ri ushtarak francez në Bjellorusi.
Eksperti mendon se Franca mund të përpiqet të marrë një rol udhëheqës në marrëdhëniet mes BE-së dhe Bjellorusisë ose të mbushë boshllëkun e krijuar nga Viktor Orbán në këtë fushë.
“Kjo është një zhvillim i rëndësishëm”, vlerëson ai.
Kina dhe SHBA-ja përfshihen, Ukraina kundërshton
Këto zhvillime nuk po mirëpriten nga Ukraina.
Volodymyr Zelensky ka paralajmëruar vazhdimisht për mundësinë e një sulmi nga territori bjellorus. Në shkurt ai vendosi sanksione të reja, të cilat sipas Ginzburgut prekin edhe tregtinë e mineraleve që vetëm kalojnë tranzit nëpër Bjellorusi.
Në mars, parlamenti ukrainas u bëri thirrje vendeve baltike, Polonisë dhe Finlandës të ndërpresin çdo marrëdhënie tregtare me regjimin e Lukashenkos.
“Kjo po ndodh sepse Ukraina ka vënë re afrimin mes SHBA-së dhe Bjellorusisë”, thotë eksperti.
Megjithatë, ai sheh pak gjasa që kjo nismë ukrainase të ketë sukses, për shkak të presionit amerikan dhe interesave të Kinës.
Pekini, sipas tij, kishte kërkuar që në shtator nga Lukashenko të shmangte provokimet, sepse korridori që kalon nëpër Bjellorusi dhe vendet fqinje është i rëndësishëm për transportin e mallrave kineze drejt Evropës.
Për më tepër, konflikti me Iranin ka shtuar shqetësimet për sigurinë e rrugëve tregtare ndërkombëtare.
Ndërkohë, Lukashenko po dërgon sinjale gatishmërie për dialog, përfshirë ofertën për të ndihmuar në rindërtimin e Ukrainës. Sipas Ginzburgut, ai mund të shpresojë edhe në përdorimin e ardhshëm të portit të Odesës.
Dronët dhe presioni ndaj vendeve baltike
For now, this idea seems unrealistic. The analyst estimates that Ukraine is also putting pressure on its neighbors. Several drones have recently been spotted in the Baltic states, Poland and southern Finland, some of which came from Russia, while others from Ukraine.
“In the case of Ukrainian drones, one should consider the possibility that this could also be used as a form of pressure on the Baltic states, no matter how harsh that may sound,” says Ginzburg. He recalls a similar case during the disputes with Hungary and Slovakia over oil supplies from the Druzhba pipeline.
“Ukraine has become significantly more self-confident due to the developments in the war,” he says. However, Kiev also does not want to worsen relations with the US.
The outcome of this diplomatic battle remains unclear. However, the US and pragmatic diplomacy could bring Lukashenko a first significant change.
Andrzej Poczobut, a political prisoner from the Polish minority in Belarus, was also released in April. According to Ginzburg, Poland may offer to lobby for the easing of EU sanctions on Belarusian potash exports in return.
The expert also notes a paradox: the Russian potassium sector is not sanctioned, unlike the Belarusian one.
This, according to him, increases Russia's revenues, increases Europe's dependence on Moscow and at the same time makes Belarus more dependent on the ports and will of the Kremlin.
"In short, this is absurd," he concludes.
A solution could come from a legal issue. Belarus had a stake in the Lithuanian port of Klaipeda, but after 2020 it was denied access to it. Minsk considers this decision illegal and an international arbitration decision is expected in 2027. /Adapted from Pamphlet /
Fermer hesapi, njerez të pa ditur e pa moral, si duket ketyre malokeve e katunareve ua ka pjerdhur mendte era e bajgave qe nuk u ka ikur akoma nga duarte. Evgjiti kurre nuk behet zotni, me gjithë se keta politikanet të tere e dredhin që të mbajne karriken, se nuk dine gje.