FLASH
Shkruar nga Pamfleti
The Constitutional Court assesses that the Supreme Court did not conduct effective control over the proportionality of the measure "Arrest in prison", did not analyze the lighter alternatives and did not respond to the claims of violation of dignity and the presumption of innocence.
The Constitutional Court has published the reasoned decision on Erion Veliaj's constitutional appeal, partially accepting his request and overturning the decision of the Criminal Chamber of the Supreme Court on the security measure "Arrest in prison".
In decision no. 57, dated May 25, 2026, announced on July 1, 2026, the Constitutional Court decided that the case be returned for review to the High Court, after finding constitutional problems in the way this court handled Veliaj's claims.
In the enacting clause of the decision, the Constitutional Court states: “Partial acceptance of the request. Annulment of decision no. 00-2025-1153 (176), dated 08.07.2025 of the Criminal Chamber of the Supreme Court, as incompatible with the Constitution of the Republic of Albania. Sending the case for review to the Supreme Court.”
The essence of the decision is related to the fact that, according to the Constitutional Court, the Supreme Court has not exercised effective control over the most severe measure of personal security, that of arrest in prison, especially in relation to Veliaj's public function as mayor of Tirana, elected by direct vote.
The Constitutional Court notes that substantial claims were raised in the appeal regarding the lack of proportionality of the measure, but the High Court, according to it, was mainly satisfied with approving the reasoning of the Appeals Court.
The decision states: " The Supreme Court has essentially satisfied itself with approving the reasoning of the Appeals Court, without verifying, in relation to the specific claims raised in the appeal, whether that reasoning had provided a sufficient response to the applicant's claims regarding the need for an individualized reasoning ."
One of the most important points in favor of Veliaj is the Constitutional Court's analysis of the proportionality of the measure "Arrest in prison". According to the decision, the Supreme Court does not appear to have verified in a concrete way whether the risks alleged by the judicial authorities were sufficiently individualized, or whether less restrictive measures could have been used.
The Constitutional Court emphasizes: “ The reasoning of the Supreme Court does not show that it has been concretely verified whether the special courts had analyzed the possibility that security needs could be guaranteed through a less severe measure or through other less intensive restrictions .”
Në mënyrë të veçantë, Kushtetuesja ndalet te “garancia pasurore”, një nga masat alternative të kërkuara nga mbrojtja. Sipas vendimit, Gjykata e Lartë nuk ka dhënë një përgjigje të mjaftueshme se përse kjo masë, e vetme ose e kombinuar me kufizime të tjera, nuk do të ishte e aftë të garantonte nevojat e procedimit penal.
Në vendim thuhet: “Në veçanti, lidhur me ‘Garancinë pasurore’, pretendimi i kërkuesit lidhej me nevojën për të shpjeguar përse kjo masë, e vetme ose e kombinuar me kufizime të tjera, nuk mund të përmbushte qëllimet e procedimit penal.”
Një tjetër element me peshë është lidhja e masës së arrestit me të drejtën për t’u zgjedhur dhe për të ushtruar funksionin publik. Gjykata Kushtetuese vëren se Veliaj kishte pretenduar se paraburgimi ndikonte drejtpërdrejt në ushtrimin efektiv të mandatit si kryetar bashkie, të fituar përmes zgjedhjeve të drejtpërdrejta.
Sipas Gjykatës, ky pretendim meritonte një përgjigje të posaçme nga Gjykata e Lartë, por nuk rezulton të jetë trajtuar në mënyrë të veçantë.
“Edhe pse ky pretendim meritonte një përgjigje të posaçme nga Gjykata e Lartë në kuadër të kontrollit të proporcionalitetit, ai nuk rezulton të jetë trajtuar në mënyrë të veçantë”, thuhet në vendim.
Kushtetuesja sqaron se funksioni i kryetarit të bashkisë nuk e përjashton në vetvete zbatimin e masave të sigurisë, por nënvizon se gjykata duhet të analizonte pasojat që masa sillte mbi ushtrimin efektiv të një funksioni publik të fituar me votë.
“Ky përfundim nuk nënkupton se funksioni i kryetarit të bashkisë, në vetvete, e përjashton zbatimin e masave të sigurimit personal ose se interesi për ushtrimin e këtij funksioni ka përparësi absolute ndaj nevojave të procedimit penal. Megjithatë, kjo nuk e përjashtonte nevojën që Gjykata e Lartë t’i jepte përgjigje pretendimit se masa e kundërshtuar sillte pasoja edhe mbi ushtrimin efektiv të një funksioni publik të fituar përmes zgjedhjeve të drejtpërdrejta”, thekson vendimi.
Në përfundim të kësaj pjese, Gjykata Kushtetuese arrin në konkluzionin se vendimi i Gjykatës së Lartë nuk përmbush standardin kushtetues të arsyetimit.
“Në këtë kuptim, vendimi i Gjykatës së Lartë nuk përmbush standardin kushtetues të arsyetimit në kontrollin e proporcionalitetit të kufizimit të lirisë personale, të lidhur edhe me të drejtën për t’u zgjedhur”, shprehet gjykata.
Një tjetër pikë e rëndësishme e vendimit lidhet me pretendimin e Veliajt për qëndrimin në kafaz ose kabinë xhami gjatë seancave gjyqësore. Ai kishte pretenduar se kjo praktikë cenonte dinjitetin dhe prezumimin e pafajësisë.
Gjykata Kushtetuese vëren se ky pretendim ishte ngritur në rekurs, por Gjykata e Lartë nuk i kishte dhënë përgjigje.
“Kolegji Penal nuk e ka marrë në shqyrtim këtë pretendim, duke mos i dhënë kërkuesit përgjigje në lidhje me të”, thuhet në vendim.
Kushtetuesja vlerëson se pretendimet për dinjitetin, trajtimin në sallën e gjyqit dhe prezumimin e pafajësisë kanë natyrë thellësisht kushtetuese, aq më tepër në një proces me interes të lartë publik.
“Gjykata vlerëson se pretendimi i kërkuesit për nga natyra e tij, për sa kohë ka të bëjë me dinjitetin të lidhur me trajtimin në sallën e gjyqit përpara gjykatës, por edhe në sytë e vet publikut, si dhe me parimin e prezumimit të pafajësisë, duhej të ishte shqyrtuar nga Gjykata e Lartë”, vijon arsyetimi.
Në këtë pjesë, Gjykata Kushtetuese arrin në përfundimin se pretendimi i Veliajt është i bazuar për shkak të mungesës së arsyetimit nga Gjykata e Lartë.
“Gjykata vlerëson se pretendimi i kërkuesit për cenimin e dinjitetit dhe parimit të prezumimit të pafajësisë për shkak të qëndrimit në kafaz/kabinën e xhamit është i bazuar për shkak të mungesës së arsyetimit në këtë drejtim nga Gjykata e Lartë”, shprehet gjykata.
Në përfundimin e saj, Gjykata Kushtetuese shprehet se pretendimet e Veliajt për cenimin e lirisë personale, në drejtim të proporcionalitetit të masës së sigurisë, të lidhur edhe me të drejtën për t’u zgjedhur dhe me dinjitetin, janë të bazuara për sa i përket mungesës së arsyetimit nga Gjykata e Lartë.
“Në përfundim, Gjykata vlerëson se pretendimet e kërkuesit për cenimin e aspektit substancial të lirisë personale, në drejtim të proporcionalitetit të masës së sigurimit personal të lidhur edhe me të drejtën për t’u zgjedhur dhe me dinjitetin janë të bazuara, për sa i përket mungesës së arsyetimit në këtë drejtim nga Gjykata e Lartë, ndaj kërkesa pranohet pjesërisht”, deklaron gjykata.
Vendimi shoqërohet edhe me mendime paralele, ku disa anëtarë të Gjykatës Kushtetuese shkojnë më tej në argumentim. Gjyqtarët Fiona Papajorgji, Sonila Bejtja, Sandër Beci dhe Genti Ibrahimi shprehen se Gjykata duhej të kishte konstatuar jo vetëm mungesën e arsyetimit nga Gjykata e Lartë, por edhe vetë shkeljen e parimit të proporcionalitetit.
Në mendimin paralel thuhet: “Në rastin konkret masa ‘Arresti në burg’, e caktuar ndaj kërkuesit, në situatën që ai vijon të ushtrojë detyrën e kryetarit të Bashkisë së Tiranës, për shkak të shfuqizimit nga Gjykata të VKM-së për shkarkimin e tij nga detyra, e bën caktimin dhe vazhdimin e kësaj mase joproporcionale.”
Sipas këtij mendimi paralel, paraburgimi i Veliajt nuk prek vetëm të drejtat e tij individuale, por edhe të drejtat e zgjedhësve që e kanë votuar.
“Kufizimi i lirisë personale të kërkuesit dhe qëndrimi i tij në paraburgim cenojnë jo vetëm të drejtat e tij kushtetuese si individ, por edhe të drejtat e zgjedhësve për t’u qeverisur nga organi i zgjedhur i njësisë së qeverisjes vendore, të cilit ata i kanë dhënë besimin përmes votës së tyre”, thuhet aty.
The judges who signed the parallel opinion assess that the measure of arrest in prison, insofar as it has prevented Veliaj from effectively exercising his duties as mayor of Tirana, exceeds the necessary measure of interference with constitutional rights.
They state: " The measure of arrest, insofar as it has rendered the applicant unable to effectively exercise his duties as Mayor of Tirana and insofar as it does not result that another measure would not guarantee in the same way the public interest in the progress of the criminal proceedings, is disproportionate ."
With this decision, the Constitutional Court has not decided on Veliaj's release and has not expressed its opinion on his guilt or innocence. The case is returned to the Supreme Court, which must reconsider it by providing a reasoned response to the constitutional claims raised in the appeal.
However, the decision constitutes an important legal development in favor of Veliaj, as the Constitutional Court has found that the High Court has not met the constitutional standard of reasoning for some of the most essential claims: the proportionality of prison arrest, the possibility of lighter measures, the impact on the mandate won by vote, and the claims of violation of dignity and the presumption of innocence.
Essentially, the Constitutional Court asks the Supreme Court not to be satisfied with the formal approval of the decisions of lower courts, but to carry out a real, concrete and individualized control over the security measure, especially when it affects not only the personal freedom of an individual, but also the exercise of an elected public function. /Pamphlet
Mos po fillon e fryn ERË SIKTERi për Ols DADON ? Kjo duhet parë nashti….
Gjykata e Larte nuk è ka trajtuar ceshtjen hollesisht....? E verteta eshte se Gjykata è Larte qellimisht e trajtoi çeshtjen ne ate forme qe te kushte mundesi te shorehej kushtetuesja sot keshtu. Sdq keto veramente ordinere te te dy gjykatave konfirmojne faktin qe: - Ne Gjykaten e Larte ka akoma mbetje - Gjykata Kushtetuese eshte teresisht derivat i ekzekutivit, perjashto vetem dy gjyqtare me integritet qe jane aty - Veliaj nuk del me nga burgu, jo per inat, por per 13 akuza te renda qe nuk ka Trupe Gjykuese qe ta zbuse sadopak.