FLASH
Shkruar nga Gjergj Zefi
Paralelizmi me praktikat e liderëve që përdorin shfaqje force për të mbuluar dështimet...
Edi Rama, 12 vite në pushtet, zgjohet në mëngjes dhe bën të njëjtën gjë që bën çdo sundimtar që ka shteruar nga idetë dhe energjitë: prodhon një skenë force. Sot, nuk kishte rëndësi reforma, ekonomia, rinia që ikën ose mjekët që mungojnë. Sot kishte rëndësi tritoli.
Në Facebook, si një regjisor i vetëshpallur i realitetit, ai publikoi rrëzimin me tritol të një godine trekatëshe në Vlorë. Nuk ishte lajm teknik i një bashkie, as njoftim i thjeshtë për një ndërhyrje urbanistike. Ishte një ritual propagandistik. Kamera të pozicionuara, kënde dramatike, pluhur që ngrihet në ajër dhe përfundimi i montuar si një fitore e radhës.
Por çfarë është ky spektakël?
Është mënyra se si Rama flet me popullin e tij. Nuk thotë “do ndërtojmë këtë”. Thotë “shikoni çfarë mund të shemb unë”. Sepse ky është pushteti i vërtetë për të: të shkatërrojë në sy të të gjithëve, të tregojë se çdo gjë, mund të zhduket me një urdhër të tij.
Në vend të hapjes së një fabrike, shohim rrëzimin e një ndërtese. Në vend të një plani zhvillimi, shohim një re pluhuri. Në vend të një vizioni për të ardhmen, shohim një moment të shfrenuar force. Është simbolika e një pushteti që nuk e di si të ndërtojë më dhe që ka mbetur i varur nga adrenalina e shkatërrimit.
E keqja është se ky ritual nuk është rastësor. Është i përsëritur. Ndërtimi kërkon plan, buxhet, transparencë, përgjegjësi. Shkatërrimi kërkon vetëm një firmë dhe pak eksploziv. Është rruga më e shpejtë për të bërë zhurmë pa bërë punë.
Nëse nesër shemb një tjetër godinë dhe pasnesër një tjetër, a do të thotë kjo se Shqipëria po pastrohet? Apo do të thotë se propaganda po mbulon boshllëkun? Sepse ndërkohë që pluhuri bie, problemet e vendit mbeten në këmbë, të paprekura. Dhe ato nuk i rrëzon dot tritoli.
Historia e njeh mirë këtë gjuhë të pushtetit. Benito Mussolini i vinte zjarrin lagjeve të tëra për t’i hapur vend bulevardeve të tij madhështore dhe për t’i treguar popullit kush ishte. Adolf Hitler rrëzonte struktura të tëra për të ndërtuar vizionin e tij monumental, duke përdorur arkitekturën si mjet propagande. Nicolae Ceaușescu në Rumani shkatërroi qindra godina historike për të ngritur pallatin e tij gjigant, duke filmuar çdo rrëzim si dëshmi të forcës.
Në shekullin e sotëm, Recep Tayyip Erdoğan e përdori buldozerin dhe policinë për të shembur Gezi Parkun, duke i dërguar një mesazh të qartë kundërshtarëve politikë. Aleksandar Vučić në Serbi mbylli lagje të tëra në Beograd për t’i hapur rrugë projekteve të tij klienteliste, gjithmonë nën pretekstin e “modernizimit”.
Edi Rama nuk ka nevojë për një arsyetim të madh. Ai ka nevojë për një video. Kamera të pozicionuara, momente dramatike, re pluhuri që ngrihet dhe një narrativë gati për t’u shpërndarë në rrjetet sociale. Nuk ka rëndësi çfarë ndërtese ishte, apo nëse kishte një alternativë tjetër. Rëndësi ka rituali i shkatërrimit.
Ky ritual është i rrezikshëm jo vetëm sepse normalizon përdorimin e dhunës vizuale si instrument politik, por sepse e zhvendos vëmendjen nga ajo që është thelbësore. Ndërtimi kërkon mendim, buxhet, transparencë dhe kohë. Shkatërrimi kërkon vetëm një urdhër dhe disa kilogramë tritol. Është rruga më e shpejtë për të krijuar zhurmë, por edhe rruga më e sigurt për të fshehur boshllëkun e ideve.
Dhe ky është dallimi mes një shteti që ecën përpara dhe një pushteti që mbijeton me spektakle./Pamfleti
Lini një Përgjigje