FLASH
Shkruar nga Gjergj Zefi
Ndërsa SHBA godet objektiva iraniane në mes të negociatave për armëpushim dhe Teherani kërcënon me përshkallëzim në Hormuz, Lindja e Mesme po zbulon fytyrën reale të “paqes” së imponuar nga raketat dhe interesat gjeopolitike...
Në Lindjen e Mesme nuk po zhvillohet më thjesht një konflikt ushtarak. Ajo që po sheh bota sot është kolapsi gradual i konceptit modern të paqes si produkt i diplomacisë dhe rikthimi brutal i logjikës së forcës si instrumenti kryesor i rendit ndërkombëtar.
Nga Gaza në Hormuz, nga Bejruti në Damask, nga Teherani në Tel Aviv, çdo deklaratë për armëpushim tingëllon gjithnjë e më shumë si një pauzë taktike mes bombardimeve dhe jo si një projekt serioz për stabilitet afatgjatë.
Ngjarjet e orëve të fundit e kanë ekspozuar më qartë se kurrë hipokrizinë e arkitekturës diplomatike ndërkombëtare. Në mes të të ashtuquajturave negociata për uljen e tensioneve dhe rihapjen e korridoreve strategjike të naftës në Hormuz, forcat amerikane kanë ndërmarrë goditje të reja ndaj objektivave iraniane, të justifikuara si “veprime vetëmbrojtëse”.
Teherani është përgjigjur me paralajmërime të ashpra, duke deklaruar se prania amerikane në rajon “nuk gëzon më siguri”.
Në sfond, Izraeli vazhdon të mbajë gatishmëri të lartë ushtarake, ndërsa grupet aleate të Iranit në Liban, Irak dhe Jemen po sinjalizojnë se një përshkallëzim më i gjerë mbetet skenar real.
Paqja në Lindjen e Mesme është kthyer në iluzionin më të madh të diplomacisë globale. Një iluzion i ushqyer nga konferenca ndërkombëtare, deklarata solemne dhe ndërmjetësime që shpesh nuk synojnë zgjidhjen e krizave, por administrimin e tyre.
Fuqitë e mëdha nuk po negociojnë më për të ndalur luftërat; ato po negociojnë për të kontrolluar ritmin e tyre. Dhe kjo është diferenca më e frikshme e epokës aktuale.
Shtetet e Bashkuara të Amerikës vazhdojnë të flasin për stabilitet rajonal, ndërsa në të njëjtën kohë projektojnë forcë ushtarake në Gjirin Persik dhe mbështesin operacione që e shtyjnë rajonin drejt përshkallëzimit permanent.
Uashingtoni kërkon të paraqitet si arkitekt i paqes, por në terren perceptohet gjithnjë e më shumë si menaxher i krizës së kontrolluar. Kjo politikë e dyfishtë ka prodhuar një paradoks të rrezikshëm: çdo ofensivë justifikohet në emër të sigurisë, ndërsa çdo kundërpërgjigje përdoret për të legjitimuar ofensivën tjetër.
Nga ana tjetër, Irani ka ndërtuar me kujdes narrativën e “rezistencës strategjike”, duke e shtrirë influencën përmes rrjeteve ushtarake dhe politike në Liban, Siri, Irak dhe Jemen. Por edhe Teherani, pavarësisht retorikës anti-hegjemoniste, është pjesë e së njëjtës arkitekturë tensioni që ushqehet nga konflikti i përhershëm. Regjimet dhe fuqitë rajonale kanë kuptuar se lufta e kontrolluar prodhon më shumë përfitim politik sesa paqja reale.
Izraeli ndodhet në një moment historik të pasigurisë ekzistenciale. Pas traumës së sulmeve dhe destabilitetit të kufijve, qeveria izraelite po ndjek një strategji sigurie maksimale që po e shtyn rajonin drejt militarizimit ekstrem. Çdo kompromis shihet si dobësi. Çdo armëpushim konsiderohet i përkohshëm. Dhe në këtë klimë, paqja nuk perceptohet më si objektiv strategjik, por si risk politik.
Por problemi më i madh nuk është vetëm lufta. Është normalizimi i saj. Bota është mësuar me imazhet e qyteteve të shkatërruara, me kolonat e refugjatëve, me tregjet globale që lëkunden nga një raketë në Hormuz apo nga një dron mbi Detin e Kuq. Tragjedia është bërë rutinë diplomatike. Këshilli i Sigurimit mblidhet, fuqitë dënojnë njëra-tjetrën, ndërsa në terren vazhdon i njëjti cikël gjaku dhe hakmarrjeje.
Në realitet, Lindja e Mesme po paguan falimentimin moral të rendit ndërkombëtar. Fuqitë globale flasin për ligj ndërkombëtar vetëm kur ai përputhet me interesin strategjik. Standardet janë bërë selektive. Viktimat janë bërë statistikë. Dhe diplomacia është reduktuar në prodhim deklaratash që humbin kuptimin sapo fillojnë sirenat e bombardimeve.
Iluzioni më i madh është se mund të ndërtohet stabilitet mbi frikën. Historia e Lindjes së Mesme ka treguar vazhdimisht se paqja e imponuar me superioritet ushtarak është gjithmonë e përkohshme. Asnjë bombardim nuk ka prodhuar pajtim historik. Asnjë sanksion nuk ka shuar ambiciet gjeopolitike. Përkundrazi, çdo ndërhyrje ka krijuar plagë të reja, radikalizëm të ri dhe breza të rinj që rriten me bindjen se diplomacia është thjesht maska e interesit të fuqive të mëdha.
Sot, rajoni ndodhet në një pikë ku edhe vetë koncepti i rendit po shpërbëhet. Aleancat ndryshojnë me shpejtësi, ndërmjetësit tradicionalë po humbin autoritetin dhe aktorët rajonalë po kërkojnë modele të reja sigurie jashtë ombrellës amerikane. Arabia Saudite negocion me Iranin, Turqia lëviz mes NATO-s dhe interesave rajonale, ndërsa Kina dhe Rusia po shfrytëzojnë boshllëkun diplomatik të Perëndimit për të rritur ndikimin e tyre.
Në këtë kaos strategjik, paqja është kthyer në një slogan të konsumuar. Të gjithë flasin për të, por askush nuk duket i gatshëm të paguajë çmimin real të saj: kompromisin. Sepse paqja kërkon kufizim të ambicieve, pranim të realiteteve të reja dhe heqje dorë nga logjika e dominimit absolut. Dhe pikërisht këtë nuk po pranon asnjë nga aktorët kryesorë të rajonit.
Prandaj Lindja e Mesme sot nuk po jeton fundin e një lufte, por fillimin e një epoke të re paqartësie globale, ku diplomacia përdoret për të fituar kohë dhe jo për të ndërtuar besim. Një epokë ku marrëveshjet firmosen me njërën dorë dhe dronët nisen me dorën tjetër. Një epokë ku paqja ekziston vetëm në deklarata, ndërsa realiteti në terren kontrollohet nga raketat, interesat energjetike dhe rivaliteti për hegjemoni.
Dhe ndoshta ky është alarmi më i madh për botën: kur paqja është iluzion, lufta kthehet në sistem./Pamfleti
Që nga viti 586 para Krishtit nuk ka paqe. Nuk do të ketë derisa Tempulli i Salomonit të ndërtohet për herë të tretë! Nëse e njihni bodrumin e Tempullit, do ta kuptoni se do të ketë paqe ose më shumë luftë!