FLASH
Shkruar nga Gjergj Zefi
Nga kërcënimet me tarifa te fantazitë territoriale, përplasja e Uashingtonit me aleatët po zbulon krizën e re të marrëdhënieve transatlantike...
Sjellja e Donald Trump në raport me Evropën dhe çështjen e Groenlandës po konfirmon një model tashmë të njohur të politikës së tij të jashtme: një qasje impulsive, personale dhe shpesh kapriçoze, që i ngjan më shumë logjikës së një biznesmeni të pakënaqur apo sjelljes së një fëmije të llastuar që nuk duron kufizime.
Përplasja e fundit me aleatët evropianë, e pasqyruar gjerësisht nga CNN, nuk buron nga një strategji e mirëfilltë gjeopolitike, por nga refuzimi i Trump për të pranuar se Evropa nuk është as vartëse e Shteteve të Bashkuara dhe as një treg që mund të shantazhohet pa pasoja politike.
Rasti i Groenlandës është emblemë e kësaj qasjeje. Rikthimi i idesë për ta “marrë” ose për ta “blerë” Groenlandën, territor autonom nën sovranitetin e Danimarkës, nuk është thjesht një provokim diplomatik, por një shenjë e një mentaliteti neo-imperial që bie ndesh me realitetin e shekullit XXI.
Për Trump, Groenlanda shihet si pronë strategjike, një aset gjeografik dhe ushtarak që mund të negociohet si një marrëveshje imobiliare, duke injoruar plotësisht faktin se bëhet fjalë për një territor me identitet politik, me popullsi autoktone dhe me status të përcaktuar qartë në të drejtën ndërkombëtare.
Reagimi i ftohtë dhe shpesh ironik i evropianëve, veçanërisht i Kopenhagenit dhe Brukselit, tregon se kjo lloj sjelljeje nuk merret më seriozisht, por shihet si simptomë e një krize më të thellë në marrëdhëniet transatlantike.
Në të njëjtën kohë, përplasja e Trump me Bashkimin Evropian, qoftë përmes kërcënimeve me tarifa, qoftë përmes gjuhës nënçmuese ndaj liderëve evropianë, pasqyron një mungesë të qartë durimi ndaj mekanizmave të diplomacisë tradicionale. Trump kërkon bindje të menjëhershme, duartrokitje dhe fitore simbolike të shpejta; kur këto nuk vijnë, reagimi është hakmarrës dhe emocional. Ky stil e minon seriozisht besueshmërinë e SHBA-së si partner serioz dhe e shtyn Evropën të mendojë gjithnjë e më hapur për autonominë e saj strategjike, sidomos në fushën e sigurisë dhe mbrojtjes.
Nga këndvështrimi evropian, problemi nuk është vetëm Trump si individ, por pasiguria strukturore që ai përfaqëson. Amerika që sillet në këtë mënyrë nuk është më spirancë stabiliteti, por faktor i paparashikueshmërisë. Ndërsa Trump e sheh Evropën si një bllok që duhet “vënë në rresht”, Evropa po e sheh Uashingtonin si një partner gjithnjë e më të vështirë, që sot kërcënon me tarifa, nesër me tërheqje angazhimesh dhe pasnesër me ide absurde për cënime territoresh.
Në thelb, sjellja e Trump ndaj Evropës dhe Groenlandës nuk është shenjë force, por pasigurie politike. Liderët e sigurt nuk kanë nevojë të provokojnë aleatët për të dëshmuar pushtetin e tyre; ata ndërtojnë konsensus dhe ndikim afatgjatë. Në këtë prizëm, Trump nuk po shfaqet si arkitekt i një rendi të ri ndërkombëtar, por si një aktor impulsiv që reagon keq sa herë që realiteti nuk i përshtatet dëshirave të tij. Dhe kjo, për Evropën, është një sinjal alarmi: marrëdhënia transatlantike nuk mund të mbështetet më te humori i një presidenti, sado i fuqishëm të jetë ai./Pamfleti
Të ishte vete ky e puth ne balle por janë shume të llastuar, ata të Bankave e oligarge qose që hiqen si hamshore e tere sorrollopi tyre. I kini degjuar se cfare mufkash nxjerrin nga goja e ky bebja e tyre ekzaltohet e trimerohet. Ne pa je të pare është për të qeshur e gajasur por dhimbje e gjakderdhje madhe e pret njerezimit më keta kopuke.
Është e çuditshme se në çmasë fati jonë varret nga trillet e fatit. Sikur Gavrillo Principi të kishte dalë huq në Sarajevë nuk do niste Lufta e I, sikur djaloshi Tomas Crooks ta kishte marë shënjestrën 2 cm më djathtas, nuk do ti afroheshim kaq shumë fundit tonë moral. Veçanërisht populli që zgjodhi një monstër halabake.