FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Bursa më e madhe e kriptomonedhave në Iran, Nobitex, është shndërruar në një kanal të rëndësishëm për lidhjen e ekonomisë së vendit me tregjet globale, duke mundësuar lëvizjen e fondeve përtej kufizimeve të sanksioneve ndërkombëtare, sipas një hetimi të Reuters nga Gavin Finch, Allison Martell, Denise Ajiri, James Pearson dhe Elizabeth Howcroft.
Platforma u themelua në vitin 2018 nga dy vëllezër që përdornin mbiemrin Aghamir, por që sipas dokumenteve të shqyrtuara nga Reuters janë pjesë e familjes Kharrazi, një nga dinastitë më me ndikim në sistemin politik dhe fetar të Iranit. Familja ka lidhje të ngushta me udhëheqjen supreme të vendit dhe ka mbajtur role kyçe në diplomaci, politikë dhe institucionet fetare.
Që nga themelimi, Nobitex është rritur me shpejtësi dhe sot pretendon rreth 11 milionë përdorues, më shumë se 10% e popullsisë së Iranit. Platforma është bërë një instrument i rëndësishëm për qytetarët iranianë, të cilët përballen me izolim nga sistemi financiar ndërkombëtar, zhvlerësim të monedhës dhe inflacion të lartë.
Sipas hetimit, Nobitex ka përpunuar transaksione me vlerë nga dhjetëra deri në qindra milionë dollarë të lidhura me entitete të sanksionuara, përfshirë Bankën Qendrore të Iranit dhe Gardën Revolucionare Islamike (IRGC). Analizat e firmave të specializuara në blockchain dhe intervistat me hetues financiarë tregojnë se platforma shërben si një nyje qendrore në një sistem financiar paralel që lejon transferimin e fondeve jashtë mbikëqyrjes së sanksioneve perëndimore.
Një analizë e veçantë tregoi se qindra miliona dollarë në kriptomonedha janë kanalizuar përmes Nobitex, duke përfshirë edhe fonde të lidhura me institucione shtetërore të sanksionuara. Megjithatë, përmasat e sakta të këtyre transaksioneve mbeten të paqarta, me vlerësime që ndryshojnë ndjeshëm mes firmave analitike.
Nobitex ka mohuar çdo lidhje të drejtpërdrejtë me qeverinë iraniane dhe ka deklaruar se është një biznes privat dhe i pavarur. Kompania thekson se çdo aktivitet i paligjshëm mund të ketë ndodhur pa dijeninë e saj dhe përbën vetëm një pjesë të vogël të volumit total të transaksioneve.
“Shqetësimi kryesor është se platforma përdoret gjerësisht nga qytetarët e zakonshëm, çka e bën të vështirë ndarjen midis aktivitetit civil dhe atij të lidhur me shtetin”, tha Nick Smart nga Crystal Intelligence, një firmë që analizon rrjedhat e kriptomonedhave.
Hetimi hedh dritë edhe mbi strukturën e brendshme të kompanisë dhe origjinën e themeluesve. Sipas Reuters, vëllezërit Kharrazi kanë përdorur mbiemër alternativ dhe nuk e kanë bërë publike lidhjen e tyre familjare, madje as brenda kompanisë. Kjo ka ngritur pikëpyetje mbi arsyet e fshehjes së identitetit dhe ndikimin e mundshëm të lidhjeve të tyre në zhvillimin e biznesit.
Nobitex ka arritur të mbetet funksionale edhe gjatë periudhave të ndërprerjeve të internetit dhe krizave të brendshme në Iran. Gjatë konfliktit të fundit, platforma ka vazhduar të përpunojë transaksione, duke regjistruar mbi 100 milionë dollarë aktivitet, pavarësisht kufizimeve të rënda infrastrukturore.
Ekspertët theksojnë se përdorimi i kriptomonedhave po bëhet gjithnjë e më i rëndësishëm për vendet nën sanksione, duke krijuar sfida të reja për sistemin financiar ndërkombëtar. Në të njëjtën kohë, zyrtarë amerikanë kanë paralajmëruar se asetet dixhitale po përdoren gjithnjë e më shumë për të anashkaluar kontrollet dhe për të lëvizur fonde në shkallë globale.
Lini një Përgjigje