FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Ekziston një shprehje që prej kohësh qarkullon në kryeqytetet e vendeve të Gjirit Persik: “Ata që i afrohen Amerikës për t’u ngrohur, përfundojnë të zhveshur.”
Kuptimi i saj, që i atribuohet ish-presidentit egjiptian Hosni Mubarak, është i qartë: vendet që mbështeten te aleati amerikan nuk duhet të kenë shumë iluzione për mbrojtjen që mund të marrin prej tij. Nuk është rastësi që kjo thënie është rikthyer sërish në qendër të debatit, 15 vite pas largimit të Mubarakut nga pushteti.
Që nga fillimi i marsit, vendet e Gjirit janë gjendur në vijën e parë të përplasjes mes Izraelit dhe Shteteve të Bashkuara, nga njëra anë, dhe Iranit, nga ana tjetër.
Sipas Institutit Ndërkombëtar për Studime Strategjike, Teherani ka lëshuar mbi 4 mijë raketa dhe dronë drejt vendeve të rajonit. Shumica e tyre, rreth 2 mijë e 800, kanë goditur Emiratet e Bashkuara Arabe, ndërsa Arabia Saudite, Katari, Kuvajti dhe Omani kanë qenë gjithashtu objektiv i sulmeve.
Edhe pse shumë prej këtyre vendeve dëshironin dobësimin e Iranit, askush nuk e kishte parashikuar që Shtetet e Bashkuara do t’i linin kaq të ekspozuara përballë një sulmi të tillë.
Kjo shpjegon edhe vendimin e Mohammed bin Salmanit, të bërë publik nga burime saudite për NBC, për të mos lejuar ngritjen e avionëve amerikanë nga baza ushtarake “Prince Sultan”, pranë Riadit, si dhe përdorimin e hapësirës ajrore saudite për operacionet amerikane.
Sipas raportimeve, ky qëndrim i Arabisë Saudite rrezikoi të ndërpriste operacionin “Project Freedom” vetëm 36 orë pas nisjes së tij. Operacioni ishte pjesë e planit amerikan, të shpallur nga Donald Trump, për shoqërimin e anijeve në Ngushticën e Hormuzit. As një bisedë direkte mes princit të kurorës dhe presidentit amerikan nuk arriti ta ndryshonte qëndrimin saudit.
Kjo situatë nuk konsiderohet e papritur. Nëse lufta i ka bërë sauditët të ndihen më të ekspozuar sesa kishin parashikuar, një marrëveshje në këtë fazë shihet po aq problematike. Nga këndvështrimi i Riadit, Irani do të dilte më i fortë politikisht vetëm për faktin se ka arritur të rezistojë, ndërsa kapacitetet e tij ushtarake nuk do të goditeshin ndjeshëm. Kjo do ta linte Arabinë Saudite përballë një rivali rajonal edhe më të vështirë.
“Ky episod i ri i luftës nuk ka bërë gjë tjetër veçse ka shtuar frustrimin e vendeve të Gjirit ndaj aleatit amerikan, i cili i ka përfshirë në një përshkallëzim të pakontrolluar dhe tani duket i gatshëm t’i lërë përballë një Irani më të radikalizuar”, deklaroi Camille Lons nga Këshilli Europian për Marrëdhëniet me Jashtë.
Situata bëhet edhe më komplekse për shkak të strategjive të ndryshme që kanë ndjekur vendet e Gjirit.
Emiratet e Bashkuara Arabe janë afruar me SHBA-të dhe Izraelin që prej Marrëveshjeve të Abrahamit në vitin 2020 dhe kanë siguruar sisteme moderne mbrojtjeje, të cilat kanë ndihmuar në neutralizimin e një pjese të raketave iraniane.
Katari, nga ana tjetër, ka zgjedhur të mbështetet më shumë te diplomacia dhe ruajtja e kanaleve të komunikimit me të gjitha palët.
Arabia Saudite, megjithatë, ndodhet në një pozitë më të ndërlikuar. Ajo nuk ka hapësirë për bashkëpunim me Iranin, të cilin e konsideron rival historik, por njëkohësisht nuk mund të afrohet me Izraelin për shkak të konfliktit në Gaza. Për këtë arsye, përballë Iranit, Riadi ndihet më i ekspozuar se fqinjët e tij./Përshtatur nga "La Repubblica"
Lini një Përgjigje