FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Vendet e Rajonit nuk u shpëtuan tarifave të Donald Trump...
Më 2 prill 2025, Presidenti i SHBA Donald Trump shpalli një emergjencë kombëtare, duke vendosur një tarifë shtesë prej 10% për të gjitha produktet që futen në SHBA. U njoftua gjithashtu se "tarifat më të larta reciproke të individualizuara" do të zëvendësojnë normën bazë prej 10% për 60 "shkelësit më të këqij të tregtisë".
Përveç BE-së, SHBA do të vendosë tarifa më të larta reciproke ndaj disa partnerëve të tjerë tregtarë evropianë, përfshirë vendet e Ballkanit Perëndimor.
Tarifa 37% e vendosur ndaj Serbisë e bën atë ndër më të lartat në Evropë, me vetëm gjashtë vende në mbarë botën që përballen me një nivel më të lartë tarifor. Bosnja dhe Hercegovina po përballet me një tarifë prej 35%, e ndjekur nga 33% për Maqedoninë e Veriut dhe 31% për Moldavinë. Tarifa standarde prej 10% do të vendoset për Shqipërinë, Kosovën dhe Malin e Zi.
Disa artikuj të përjashtuar nga detyrimet reciproke përfshijnë bakrin, produktet farmaceutike, materialet gjysmëpërçues, lëndët drusore, energji dhe minerale që nuk janë të disponueshme në SHBA. Mallrat e çelikut, aluminit dhe automobilave do t'u nënshtrohen tarifave pre 25%.
Me eksportet në SHBA që përbëjnë më pak se 2% të totalit në vitin 2024, ndikimi i drejtpërdrejtë është i kufizuar, por jo ai i tërthortë. Disa industri do të ndikohen drejtpërdrejt, duke përfshirë automobilat, prodhuesit e makinerive elektrike, prodhuesit e municioneve dhe bujqësinë.
Ndikimi indirekt që rrjedh nga integrimi i këtyre ekonomive në zinxhirët e furnizimit evropian dhe global përbën një kërcënim më të madh për perspektivën e tyre të rritjes. Disa nga sektorët kryesorë që mund të dëmtohen në mënyrë indirekte nëpërmjet tarifave më të larta në BE përfshijnë makineritë elektrike dhe mekanike, kimikatet, artikujt e gomës dhe mobiljet.
Për vendet e Ballkanit Perëndimor, ndikimi i tarifave 20% në partnerët e tyre kryesorë tregtarë brenda BE-së, duke përfshirë Gjermaninë, Italinë, Rumaninë, Kroacinë dhe Bullgarinë, do të ketë ndikimin më të drejtpërdrejtë. Kërkesa më e dobët industriale e BE-së do të rezultojë në një rishikim në rënie të parashikimeve të rritjes në të gjithë rajonin, në përditësimin tonë të parashikimit të majit.
Tregtia e shërbimeve me SHBA-në, e pandikuar nga tarifat, është më e rëndësishme për vendet e Ballkanit Perëndimor. Për Serbinë kjo do të thotë se eksporti i saj i shërbimeve TIK në SHBA, tregu më i madh për aktivitete të tilla dhe që përbën segmentin më të madh të eksporteve të shërbimeve të Serbisë me vlerë rreth 1.7 miliardë euro në vitin 2024, do të mbetet i paprekur nga regjimi aktual. Shërbimet e TIK-ut janë gjithashtu një nga sektorët me rritje më të shpejtë në Maqedoninë e Veriut, duke gjeneruar 0.5 miliardë euro në eksporte në vitin 2023, me SHBA-në gjithashtu një nga tregjet më të mëdha të eksportit.
Vendosja e tarifave amerikane vjen në sfondin e një bllokimi politik në Bosnje dhe Hercegovinë, ku autoritetet shtetërore kanë lëshuar një urdhër arresti për liderin serb të Bosnjës Milorad Dodik, protesta të vazhdueshme antiqeveritare në Serbi dhe protesta në Maqedoninë e Veriut për zjarrin në klubin e natës në Koçan. Pasojat socio-ekonomike nga tarifat mbartin rrezikun e nxitjes së mëtejshme të pakënaqësisë publike, e cila ka pasoja për sigurinë dhe stabilitetin politik në rajon.
Moldavia po përballet tashmë me një rritje të tarifave mesatare të ponderuara prej 72% në importet e saj të energjisë elektrike nga Rumania për shkak të një krize energjie që nga fillimi i vitit 2025. Rritja e proteksionizmit global i shton erërat e tjera të kundërta perspektivës së saj tregtare. Fokusi i qeverisë ka të ngjarë të mbetet në mbajtjen e mbështetjes për Partinë e Veprimit dhe Solidaritetit, e themeluar nga presidenti në detyrë, përpara zgjedhjeve të ardhshme, që do të zhvillohen deri më 11 tetor 2025, nëpërmjet subvencioneve dhe ndihmës financiare për familjet me të ardhura të ulëta për të kompensuar kostot e rritura të energjisë. /Përshtati “Pamfleti” nga “S&P Global Market Intelligence”
*Shkruar nga Dragana Ignjatovic-Shuchita Shukla-Dijedon Imeri
Lini një Përgjigje