FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Marrëveshja që po shqyrtohet nuk zgjidh mënyrën se si Irani do të heqë dorë nga rezervat e uraniumit që zotëron. Kjo çështje pritet të diskutohet në një raund tjetër negociatash “në javët ose muajt e ardhshëm”, raportoi New York Times, duke cituar një burim nga administrata Trump.
Qeveritë e Shteteve të Bashkuara dhe Iranit deklaruan sot se synojnë të finalizojnë një marrëveshje për t’i dhënë fund luftës, duke theksuar se është shënuar përparim në negociatat mes tyre. Presidenti amerikan Donald Trump pretendoi se negociatat janë “pothuajse të përfunduara” dhe se teksti i marrëveshjes, që mbetet vetëm të nënshkruhet, do të sigurojë “hapjen” e ngushticës së Hormuzit.
Mediat amerikane theksojnë se marrëveshja do të lejojë rifillimin e kalimit të anijeve tregtare përmes kësaj arterie detare, jetike për ekonominë ndërkombëtare, si dhe zbutjen e sanksioneve që po shkaktojnë presion të madh mbi ekonominë iraniane.
Megjithatë, çështja delikate e programit bërthamor të Republikës Islamike mbetet për t’u zgjidhur në negociata të mëvonshme.
Sipas një reportazhi të CBS News, që citoi burime të informuara mbi përmbajtjen e bisedimeve, propozimi më i fundit amerikan përfshin zhbllokimin e disa fondeve iraniane të ngrira në banka jashtë vendit dhe vazhdimin e negociatave për edhe 30 ditë të tjera.
Marrëveshja që po shqyrtohet nuk zgjidh mënyrën se si Irani do të heqë dorë nga rezervat e uraniumit të pasuruar në nivel të lartë që zotëron. Kjo çështje pritet të diskutohet në një raund tjetër negociatash “në javët ose muajt e ardhshëm”, raportoi New York Times, duke cituar një burim nga administrata Trump.
Zëdhënësi i Ministrisë së Jashtme të Iranit deklaroi dje se Teherani ndodhet në “fazën e finalizimit” të një protokolli marrëveshjeje me SHBA-në.
Megjithatë, “kjo nuk do të thotë domosdoshmërisht se ne dhe SHBA-ja do të arrijmë marrëveshje për çështjet kryesore”, shtoi Esmail Baghaei, duke sqaruar se programi bërthamor iranian nuk është përfshirë “në këtë fazë” në draftin e marrëveshjes që po diskutohet.
Megjithatë, parashikohet heqja e bllokadës detare amerikane ndaj porteve iraniane dhe zgjidhja e çështjes së ngushticës së Hormuzit, e cila është bllokuar de facto nga ushtria iraniane që prej nisjes së luftës në Lindjen e Mesme, pas sulmit amerikano-izraelit kundër Republikës Islamike më 28 shkurt.
Raundi i ri i negociatave në Pakistan?
Kryeministri i Pakistanit, Shehbaz Sharif, ndërmjetësues në negociata, forcoi skenarin se një marrëveshje është afër, duke deklaruar se “shpresojmë të presim shumë shpejt raundin e ardhshëm të negociatave”.
Raundi i parë dhe i vetëm deri më tani i cili përfundoi pa rezultat u zhvillua në Islamabad më 11 prill, me pjesëmarrjen e zëvendëspresidentit amerikan J.D. Vance dhe zyrtarëve të lartë iranianë, përfshirë kryetarin e parlamentit Mohammad Bagher Ghalibaf, ish-oficer i Gardës Revolucionare me ndikim të konsiderueshëm politik, si dhe ministrin e Jashtëm Abbas Araghchi.
Telefonata mes liderëve
Negociatat për draftin e marrëveshjes, sipas AFP-së, janë përfunduar “në masë të madhe” dhe tashmë mbetet vetëm “finalizimi”, ndërsa marrëveshja përfshin edhe “hapjen” e Hormuzit, deklaroi presidenti amerikan.
Trump e bëri këtë koment pas një bisede me liderët e vendeve të Gjirit, si edhe me drejtuesit e Turqisë, Egjiptit, Jordanisë dhe Pakistanit.
Donald Trump deklaroi gjithashtu se zhvilloi një bisedë telefonike të veçantë me kryeministrin izraelit Benjamin Netanyahu, e cila “shkoi shumë mirë”, sipas një postimi në Truth Social. Mediat amerikane raportuan ditët e fundit për dallime në qëndrimet dhe strategjitë e dy liderëve: presidenti amerikan po ushtron presion për një zgjidhje diplomatike, ndërsa kryeministri izraelit mbështet rifillimin e operacioneve ushtarake.
Afrimi i dukshëm mes palëve ndërluftuese vjen pas javësh bllokimi dhe kërcënimesh.
Më herët dje, Donald Trump kishte vlerësuar se shanset për një “marrëveshje të mirë” ose për rifillim të operacioneve ushtarake ishin “50 me 50”, sipas portalit Axios.
Në të njëjtën kohë, negociatori kryesor iranian, Mohammad Bagher Ghalibaf, paralajmëroi se Teherani do të japë një kundërpërgjigje “shkatërruese” nëse SHBA-ja rifillon luftën.
Ghalibaf u takua në Teheran me shefin e forcave të armatosura të Pakistanit, marshallin Asim Munir, në kuadër të përpjekjeve ndërmjetësuese të Islamabadit.
“Zgjidhje paqësore”
Pas më shumë se një muaji luftime, me mijëra të vrarë kryesisht në Iran dhe Liban, ku vepron lëvizja shiite Hezbollah, e afërt me Teheranin më 8 prill u shpall armëpushim.
Në Gjirin Persik po zhvillohen përpjekje diplomatike për të siguruar suksesin e bisedimeve dhe për të shmangur rifillimin e luftës. Gjatë bisedës me Donald Trump, emiri i Katarit, Sheikh Tamim bin Hamad Al Thani, i kërkoi presidentit amerikan “t’u japë përparësi zgjidhjeve paqësore”, sipas zyrës së tij.
Katari, ashtu si edhe monarkitë e tjera prodhuese të naftës në Gjirin Persik aleate të rëndësishme të SHBA-së u bë objektiv i sulmeve iraniane gjatë përleshjeve.
Presidenti amerikan raportohet se po kërkon mënyra për t’i dhënë fund luftës, e cila është bërë gjithnjë e më e papëlqyer në SHBA dhe po shkakton pasoja të rënda për ekonominë globale, kryesisht për shkak të mbylljes së ngushticës strategjike të Hormuzit nga Teherani. Në kushte normale, përmes saj kalon një e pesta e naftës dhe gazit natyror të lëngshëm që eksportohet nga Lindja e Mesme drejt pjesës tjetër të botës.
Disa iranianë nuk e fshehin lodhjen nga situata. “Gjendja ‘as luftë, as paqe’ është më e keqe se vetë lufta. Nuk mund të bësh asgjë, as diçka kaq të thjeshtë si të regjistrohesh në palestër”, tha për AFP-në 39-vjeçarja Sarzhad, gjatë një bisede telefonike.
Në frontin tjetër kryesor të luftës, në Liban, pavarësisht armëpushimit që supozohet të jetë në fuqi që nga 17 prilli, ushtria izraelite e cila njoftoi dje humbjen e saj të 22-të që nga shpërthimi i luftës me Hezbollahun ka shtuar bombardimet dhe urdhrat për evakuim urgjent në jug të vendit.
Në Nabatieh, mbrojtja civile libaneze njoftoi shkatërrimin e një qendre rajonale të saj nga një sulm ajror, pa raportuar viktima mes personelit.
Lini një Përgjigje