FLASH
Shkruar nga Daniel Serwer
Përshkallëzimi i mëtejshëm duket i pakthyeshëm.
Pas Hiroshimës dhe Nagasakit, parandalimi bërthamor u bë parametri më i fortë në projektimin e fuqisë gjeopolitike. Armët bërthamore mund të jenë përfundimisht vendimtare në Lindjen e Mesme.
Izraeli dhe Irani tani janë në konfrontim të drejtpërdrejtë
Ruajtja e sigurisë shtetërore dhe dominimi rajonal janë synimet themelore të protagonistëve kryesorë, Izraelit dhe Iranit. Që nga pranvera ata janë përballur drejtpërdrejt me njëri-tjetrin. Kanë rezultuar dy shkëmbime raketash. Përshkallëzimi i mëtejshëm duket i pakthyeshëm.
Pyetjet serioze kërkojnë përgjigje serioze. Ku po çon kjo dinamikë? Çfarë është më pas? A ka shpresë për një fund të përshkallëzimit pas zgjedhjeve presidenciale të javës së ardhshme në SHBA? A është superfuqia globale e gatshme apo edhe e aftë të ndryshojë dinamikën e luftës drejt një drejtimi paqësor?
Presidenti i ardhshëm amerikan
Kandidati Donald Trump në vitin 2018 tërhoqi SHBA-në në mënyrë të njëanshme nga marrëveshja bërthamore me Iranin. Pak ditë më parë Trump i kërkoi Izraelit të sulmonte objektet bërthamore të Iranit. Kjo do ta detyronte Iranin t'i jepte fund doktrinës së tij të durimit strategjik. Irani do të dilte nga Traktati për Mospërhapjen e Armëve Bërthamore (NPT), do të zhvillonte dimensionin ushtarak të programit të tij bërthamor dhe do të ndërtonte koka bërthamore. Parlamentarët iranianë tashmë po propozojnë këtë mënyrë veprimi.
Kandidatja tjetër, Zëvendës Presidentja Kamala Harris, ishte një zë i rëndësishëm në Uashington ndërsa kriza aktuale në Lindjen e Mesme u zhvillua. Presidenti Biden ka luftuar për të parandaluar spiralen përshkallëzuese. Përpjekja e tij u ngadalësua, por nuk e ndaloi atë.
Pasojat janë të tmerrshme
Vazhdimi i kësaj situate mund ta detyrojë Izraelin të braktisë doktrinën e tij të patejdukshmërisë bërthamore. Ajo as konfirmon dhe as mohon armët e saj bërthamore. Kryeministri Meir konsideroi përdorimin e armëve bërthamore gjatë luftës së Yom Kippur të vitit 1973 për t'iu përgjigjur përparimeve të ushtrisë egjiptiane. Kryeministri Netanyahu gjithashtu mund të detyrohet të shqyrtojë ose kërcënojë përdorimin e tyre.
Një vendim iranian për të ndjekur armët bërthamore ose konfirmimi izraelit i aftësisë së tij bërthamore do ta ndryshonte situatën në mënyrë dramatike. Njëra ose të dyja do të sfidonin besueshmërinë e Traktatit të Mospërhapjes, IAEA dhe Këshillit të Sigurimit të OKB-së. Shtimi i Iranit në shtetet jo anëtar i
Traktatit për Mospërhapjen e Armëve Bërthamore (India, Pakistani, Koreja e Veriut dhe Izraeli) mund të minojë arkitekturën globale të sigurisë. Retë kërpudha do të shfaqen mbi Lindjen e Mesme./Përshtati "Pamfleti" nga "Peacefare"
Lini një Përgjigje