TAGS-AT E JAVËS

Dosja e zezë13 Qershor 2026, 12:30

Anatomia e një “waiver”-i nga Departamenti amerikan që Berisha e quajti heqje e “non-grata”-s

Shkruar nga Pamfleti
Anatomia e një “waiver”-i nga Departamenti amerikan që
Sali Berisha i dizenjuar "non grata" nga DASH

Departamenti i Shtetit nuk e hoqi non gratën. Lëshoi një waiver nën klauzolën e “interesit kombëtar bindës”, të njëjtën klauzolë që e lë të paprekur dizenjimin për korrupsion. Faqja zyrtare e DASH vijon ta mbajë emrin e Berishës dhe të familjes në listën e sanksionuarve...

Më 11 qershor 2026, Sali Berisha hyri në sallën e Kuvendit me një deklaratë triumfale dhe u prit me duartrokitje nga deputetët e Partisë Demokratike. Mesazhi që transmetoi ishte i thjeshtë dhe politikisht i fuqishëm: Shtetet e Bashkuara i kishin hequr statusin “non grata”, dhe me të, rrëzoheshin akuzat për korrupsion madhor mbi të cilat ishte ndërtuar sanksioni pesë vjet më parë. Vendimi, sipas mediave pranë PD, iu komunikua në një bisedë telefonike pesëmbëdhjetëminutëshe nga e ngarkuara me punë e ambasadës amerikane në Tiranë, Nany Van Horn. Berisha shkoi më tej, duke mohuar se kishte qenë ndonjëherë non grata: sipas tij kishte pasur thjesht një sanksion vize që kundërshtarët e quajtën non grata.

Por dokumentacioni zyrtar amerikan tregon një histori krejt tjetër. Berisha nuk u çlirua nga sanksioni. Ai mori një waiver, një përjashtim të kufizuar dhe diskrecional, mekanizmin pikërisht ligjor që ekziston për t’i lejuar një personi të dizenjuar të udhëtojë pa e fshirë dizenjimin. Dhe arsyeja juridike që zgjodhi Departamenti i Shtetit për ta justifikuar, klauzola e “interesit kombëtar bindës”, e shemb publikisht tezën se akuzat ranë.

Çfarë është një waiver, dhe pse nuk është heqje sanksioni

Statusi “non grata” i Berishës u vendos në maj 2021 nga Sekretari i atëhershëm i Shtetit Antony Blinken, nën autoritetin e Seksionit 7031(c) të Aktit të Apropriacioneve për Departamentin e Shtetit dhe Operacionet e Jashtme. Ky seksion detyron Sekretarin e Shtetit të shpallë të papranueshëm për hyrje në SHBA zyrtarët e huaj për të cilët ka informacion të besueshëm se janë përfshirë, drejtpërdrejt ose tërthorazi, në korrupsion madhor ose në shkelje të rënda të të drejtave të njeriut, bashkë me familjarët e tyre të afërt. Ndalimi u shtri mbi Berishën, bashkëshorten Liri, vajzën Argita dhe djalin Shkëlzen.

Seksioni 7031(c) parashikon në total katër dyer daljeje nga ky ndalim, dy përjashtime automatike dhe dy waiver-a diskrecionalë.

Dy përjashtimet janë të ngushta dhe teknike. I pari aktivizohet kur hyrja e personit do të çonte përpara objektiva të rëndësishme të zbatimit të ligjit amerikan. I dyti aktivizohet kur hyrja është e nevojshme që SHBA të përmbushë detyrimet e veta si vend pritës nën Marrëveshjen e Selisë së Kombeve të Bashkuara, që e detyron Uashingtonin të lejojë hyrjen e atyre që dërgohen nga qeveritë e tyre për të marrë pjesë në mbledhjet e OKB-së.

Dy waiver-at diskrecionalë janë ata që përmban paragrafi 7031(c)(3). Teksti ligjor është i prerë dhe e jep autoritetin te një person i vetëm: Sekretari mund të heqë zbatimin e ndalimit nëse përcakton ose se waiver-i do t’i shërbejë një interesi kombëtar bindës, ose se rrethanat që e bënë individin të papranueshëm kanë ndryshuar mjaftueshëm. Manuali zyrtar i procedurave të Departamentit, 9 FAM 302.14-5(G), e riprodhon fjalë për fjalë këtë autoritet dhe e konfirmon se vendimi i përket Sekretarit, jo ambasadës dhe jo një zyrtari konsullor.

Dallimi mes këtyre dy klauzolave të waiver-it është boshti i gjithë çështjes Berisha. Klauzola e parë, “interesi kombëtar bindës”, nuk thotë asgjë për fajësinë; ajo thjesht përcakton se SHBA ka një arsye më të madhe strategjike ose politike për ta lejuar hyrjen, ndërkohë që dizenjimi mbetet i paprekur. Klauzola e dytë, “rrethanat kanë ndryshuar mjaftueshëm”, është e vetmja që do të nënkuptonte se baza e akuzës ka rënë.

Klauzola që zgjodhi DASH e demaskon tezën e Berishës

Në përgjigjet me email për disa media shqiptare, zëdhënësi i Departamentit të Shtetit nuk la vend për interpretim. Deklarata zyrtare ishte se Departamenti i Shtetit ka lëshuar përjashtime (waivers) për disa përcaktime sipas nenit 7031(c), të vendosura nga administrata e mëparshme, sepse dhënia e këtyre përjashtimeve i shërben një interesi kombëtar bindës të Shteteve të Bashkuara.

Zgjedhja e fjalëve është vendimtare. DASH thirri klauzolën e parë, “interesin kombëtar bindës”, dhe jo klauzolën e dytë, “rrethanat kanë ndryshuar”. Nëse Uashingtoni do të kishte konkluduar se akuzat për korrupsion madhor nuk qëndronin, do të kishte përdorur pikërisht formulën e dytë. Përdorimi i formulës së parë do të thotë se dizenjimi për korrupsion mbetet i vlefshëm dhe thjesht është anashkaluar për një arsye tjetër, jo se është anuluar.

Departamenti e shtoi sqarimin teknik që e mbyll diskutimin: një waiver nuk do të thotë domosdoshmërisht se vendimi fillestar është anuluar. Me fjalë të tjera, Berisha mbetet zyrtarisht një figurë e dizenjuar nga SHBA për korrupsion madhor, që ka marrë leje të kufizuar udhëtimi.

Prova materiale: emri ende në listën zyrtare

Përtej formulimit ligjor, ekziston një provë konkrete dhe e verifikueshme nga kushdo. Emri i Sali Berishës dhe i familjarëve të tij vijon të jetë i publikuar në faqen zyrtare të Departamentit të Shtetit në listën e personave të sanksionuar nën Seksionin 7031(c). Heqja e sanksionit do të nënkuptonte revokim të statusit dhe fshirje nga kjo listë. Kjo nuk ka ndodhur.

Praktika e mëparshme amerikane e konfirmon se kjo është mënyra normale se si funksionon mekanizmi. Në rastin e dizenjimeve të zyrtarëve gjeorgjianë, fakt-fleta zyrtare e ambasadës amerikane thotë qartë se nuk ka afat kohor për këto dizenjime dhe se Seksioni 7031(c) autorizon waiver-a dhe përjashtime që mund t’i lejojnë një individi të udhëtojë në rrethana të caktuara. Dizenjimi qëndron; udhëtimi lejohet me përjashtim. Ky është saktësisht modeli i rastit Berisha.

Statistika që e bën rastin Berisha të jashtëzakonshëm

Të dhënat më të fundit të organizatës Human Rights First, të publikuara në shtator 2025, tregojnë se rasti i Berishës bie thuajse plotësisht jashtë modelit historik të përdorimit të këtij autoriteti.

Sipas këtyre të dhënave, Departamenti i Shtetit lëshoi waiver-a duke cituar “interes kombëtar bindës” 61 herë gjatë periudhës së analizuar, dhe të gjitha përveç njërit lidheshin me individë të përfshirë në shkelje të të drejtave të njeriut, jo me korrupsion. Përjashtimi i dytë, ai i Marrëveshjes së Selisë së OKB-së, u përdor 10 herë për të lejuar udhëtim në Nju-Jork. Dy dyert e tjera mbetën të papërdorura: Departamenti nuk e thirri as përjashtimin për objektiva të zbatimit të ligjit, as nuk hoqi asnjë ndalim duke cituar ndryshim rrethanash.

Përkthimi i këtyre shifrave për rastin shqiptar është i mprehtë. Waiver-at për figura të dizenjuara për korrupsion madhor, kategoria ku bën pjesë Berisha, janë statistikisht thuajse inekzistente, vetëm një rast mes 61 të tillëve. Kjo e vendos Berishën në një kategori jashtëzakonisht të ngushtë dhe e bën pyetjen qendrore edhe më të vështirë për t’u shmangur: cili ishte “interesi kombëtar bindës” konkret që e justifikoi një vendim kaq të rrallë, dhe pse pikërisht tani.

Detyrimi ligjor i transparencës: gjurma te Kongresi

Ligji nuk e lë këtë vendim në errësirë të plotë. Seksioni 7031(c) e detyron Sekretarin e Shtetit t’i dorëzojë Kongresit një raport periodik që përshkruan përdorimin e autoritetit gjatë dymbëdhjetë muajve të mëparshëm dhe nëse u thirrën përjashtime apo waiver-a. Raporti i shkon komiteteve të Apropriacioneve, atyre të Marrëdhënieve të Jashtme dhe Punëve të Jashtme, dhe atyre të Gjyqësorit. Pjesët e paklasifikuara të këtij raporti duhet të publikohen detyrimisht në faqen e Departamentit të Shtetit.

Kjo do të thotë se waiver-i për Berishën, sipas ligjit, duhet të figurojë në një raport zyrtar drejt Kongresit amerikan, dhe pjesa e paklasifikuar duhet të bëhet publike. Këtu hapet dera dokumentare për gazetarinë hetimore.

Autoriteti nënshkrues i waiver-it nuk është ambasada në Tiranë dhe as e ngarkuara me punë Nany Van Horn, që vetëm e komunikoi vendimin. Autoriteti i përket Sekretarit të Shtetit, që në administratën aktuale Trump është Marco Rubio. Baza ligjore e thirrur është klauzola e “interesit kombëtar bindës” e Seksionit 7031(c)(3), e cila e lë të paprekur dizenjimin për korrupsion.

Statusi aktual është se dizenjimi mbetet aktiv dhe i publikuar në faqen e DASH, dhe vetëm ndalesa e udhëtimit u përjashtua. Anomalia është se pothuajse të gjithë waiver-at historikë janë dhënë për raste të të drejtave të njeriut, jo korrupsioni. Detyrimi i transparencës parashikon raportim te tri komitete të Kongresit dhe publikim të pjesëve të paklasifikuara.

Autoriteti nënshkrues i waiver-it nuk është ambasada në Tiranë dhe as e ngarkuara me punë Nany Van Horn, që vetëm e komunikoi vendimin. Autoriteti i përket Sekretarit të Shtetit, që në administratën aktuale Trump është Marco Rubio.

Baza ligjore e thirrur është klauzola e “interesit kombëtar bindës” e Seksionit 7031(c)(3), e cila e lë të paprekur dizenjimin për korrupsion. Statusi aktual është se dizenjimi mbetet aktiv dhe i publikuar në faqen e DASH, dhe vetëm ndalesa e udhëtimit u përjashtua. Anomalia është se pothuajse të gjithë waiver-at historikë janë dhënë për raste të të drejtave të njeriut, jo korrupsioni. Detyrimi i transparencës parashikon raportim te tri komitete të Kongresit dhe publikim të pjesëve të paklasifikuara. /Pamfleti/

berisha non grata dash

2 Komente

  1. K
    Korabi

    Perfundimi z.Berisha hyne ne Amerik . Tjerat jane pordhe me rigor nga idjotet qe jan mesuar me e ba te bardhen te zeze

    1. H
      Halim kendom

      Amerika nuk eshte Shqiperi po eshte America Shtet me ligjishmeri dhe protokolle Te sakta , vendini ju komuniku nga personalities Amerikane dhe diskutimet qe been nga mediat antiBerishe eshte qesharake dhe I kote vending i pare u be nga Konami Rama, Basha kompani , Soros , Youri Kim , dhe u about tani nga administrate e er Amerikane ne perlite me legjishmerine Amerikane per Te diskutuar , girls e Parë qe duhet te beni eshte Te studioni center America , si funksionon shteti dhe institutions shtetetore etj etj

      Lini një Përgjigje