FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Bisedimet trepalëshe mund të nënkuptojnë fillimin e negociatave serioze për t'i dhënë fund luftës, diçka që Trump është zotuar ta bëjë që kur mori detyrën në janar...
Presidenti Donald Trump i ka kaluar ditët e fundit në një sprint diplomatik, duke përgatitur terrenin për një takim të mundshëm trepalësh me udhëheqësin rus Vladimir Putin dhe presidentin ukrainas Volodymyr Zelensky, për të diskutuar rrugët për t'i dhënë fund luftës mbi 3 vjeçare.
Por, pavarësisht takimeve të njëpasnjëshme me delegacione nga të dy vendet, së bashku me një kontingjent udhëheqësish evropianë, mbetet ende një hendek i madh midis kërkesave të hershme të Putinit dhe kushteve të përcaktuara nga Zelensky dhe aleatët e tij evropianë.
Megjithatë, pasi bisedimet zyrtare me Zelenskyn dhe udhëheqësit evropianë përfunduan të hënën, ndërsa krerët e shteteve ishin ende të mbledhur për darkë në Shtëpinë e Bardhë, Trump njoftoi në mediat sociale se po organizonte një takim dypalësh midis Zelenskyt dhe Putinit, i cili do të pasohej nga një konferencë trepalëshe në të cilën do të merrte pjesë edhe vetë Presidenti i SHBA.
Ndërsa bisedimet trepalëshe mund të nënkuptojnë fillimin e negociatave serioze për t'i dhënë fund luftës, diçka që Trump është zotuar ta bëjë që kur mori detyrën në janar, ai ende ka disa hapa përpara për të orkestruar me sukses një konferencë të tillë, duke filluar me uljen e të dy udhëheqësve në tryezën e negociatave.
Këtu lindin 5 pyetje, ndërsa Shtëpia e Bardhë përgatitet për një takim të mundshëm trepalësh:
A do të pranojë Putini vërtet të takohet me Zelenskyn?
Plani i madh i Trump për një takim të drejtpërdrejtë midis udhëheqësve të vendeve të përfshira në luftë varet nga gatishmëria e Putinit për t'u takuar ballë për ballë me homologun e tij ukrainas. Kjo nuk është një mundësi për t'u mbështetur. Ministri i Jashtëm rus Sergei Lavrov i tha të martën medias shtetërore ruse se çdo takim do të duhej të zhvillohej “hap pas hapi, gradualisht, duke filluar nga niveli i ekspertëve dhe më pas duke kaluar nëpër të gjitha fazat e nevojshme”, një linjë e ngjashme që Kremlini e ka përdorur për të penguar gjatë përpjekjeve të mëparshme për t’i futur të dy udhëheqësit në të njëjtën dhomë. Por Lavrov nuk e përjashtoi krejtësisht një takim, duke thënë se Putini nuk do të refuzonte domosdoshmërisht pjesëmarrjen në një samit dypalësh apo trepalësh. Nuk është hera e parë që Kremlini ka përmendur mundësinë e një Samiti Putin-Zelensky për të vonuar bisedimet serioze të paqes, ndërsa Rusia vazhdon të sulmojë Ukrainën. Pavarësisht sugjerimit të një takimi me Zelenskyn në maj, Putin dërgoi një delegacion në vend që të merrte pjesë vetë në samit, pasi Zelensky kërkoi një armëpushim si një pararendës për negociatat.
Cila është ndarja e angazhimeve të sigurisë midis Evropës dhe SHBA-së?
Sipas Sekretarit të Përgjithshëm të NATO-s, Mark Rutte, “përparimi” kryesor që doli nga samiti i së hënës ishte gatishmëria e Trump për t’u zotuar për garancitë e sigurisë për Ukrainën, për të cilën Putin u shpreh hapur gjatë samitit të së premtes në Alaskë. Por është e paqartë se si mund të arrihet saktësisht pjesëmarrja e SHBA-së. Gjatë një telefonate me “Fox and Friends”, Trump tha se aleatët evropianë do të “përmbushnin paraprakisht” angazhimet e sigurisë dhe dha “sigurinë” e tij se SHBA-të nuk do të dërgonin trupa në terren në Ukrainë. Në vend të kësaj, Trump tha se “disa vende”, përkatësisht Franca, Gjermania dhe Mbretëria e Bashkuar, ka të ngjarë të ofrojnë trupa.
Por SHBA-të mund të kontribuojnë ende në mënyra të tjera, duke përfshirë mbështetjen ajrore, të cilën Trump gjithashtu ia bëri të ditur Fox të martën. Një zyrtar i lartë i tha Politico këtë javë se "nuk mendoj se ka një vijë të kuqe" për rolin e mundshëm të SHBA-së në përpjekjet afatgjata për ruajtjen e paqes.
Ku do të zhvillohej takimi i mundshëm?
Shtëpia e Bardhë është në procesin e përzgjedhjes së një vendi për takimin e mundshëm trepalësh nëse ai realizohet.
Lista e mundësive nuk është e gjatë. Për shkak të urdhrit aktiv të Gjykatës Ndërkombëtare Penale për arrestimin e Putinit për rolin e tij të dyshuar në rrëmbimin e fëmijëve në Ukrainë gjatë luftës, udhëheqësi rus është i kufizuar në numrin e vendeve që mund të vizitojë pa u përballur me ndonjë arrestim të mundshëm.
Zvicra do t’i jepte Putinit “imunitet” nëse ai do të vizitonte vendin për bisedime paqeje, tha të martën ministri i jashtëm zviceran . Por, ndërsa presidenti francez Emmanuel Macron sugjeroi Gjenevën si një vend të mundshëm takimi, Putini bëri presion që të ishte mikpritës në Moskë. Por një tjetër vend ka dalë në krye të listës së preferencave të Shtëpisë së Bardhë. Shërbimi Sekret i SHBA-së po bën plane që takimi të zhvillohet në Budapest të Hungarisë, megjithëse planet ende nuk janë finalizuar.
Një samit në Budapest do ta bënte kryeministrin Viktor Orbán, një aleat të Trump, mikpritësin e këtij takimi vendimtar. Gjithashtu, do të krijonte një jehonë historike potencialisht të dhimbshme për Ukrainën. Pasi aleatët premtuan të mbronin integritetin territorial të vendit në këmbim të heqjes dorë nga armët bërthamore nga Kievi me Memorandumin e Budapestit të vitit 1994, angazhimi i tyre doli i pakuptimtë kur partnerët e Ukrainës dështuan të ofronin mbështetje ushtarake përballë sulmit të Rusisë në vitin 2014.
A janë ende në tryezë lëshimet territoriale?
Ndoshta pengesa më e madhe në rrugën e një marrëveshjeje të mundshme trepalëshe: kërkesat e Putinit për lëshime territoriale nga Ukraina. Trump ka treguar hapur për atë që ai e ka quajtur “ shkëmbim territoresh”, që do të përfshinte heqjen dorë nga Rusia nga një pjesë e territorit ukrainas që ka pushtuar gjatë luftës së saj, por mbajtjen e sipërfaqeve të tjera të tokës, duke përfshirë pjesë të rajonit të Donbasit që Rusia aktualisht nuk e kontrollon. Putini e ka bërë të qartë se as nuk do ta marrë në konsideratë përfundimin e luftës së tij në Ukrainë pa një pushtim të suksesshëm territorial. Por Zelensky nuk ka ndërmend të shkëmbejë tokë për një marrëveshje paqeje.
Sipas kancelarit gjerman Friedrich Merz, i cili u bashkua me samitin e së hënës në Shtëpinë e Bardhë, tema e territorit nuk u ngrit në bisedimet e ditës, duke i shtyrë në thelb diskutimet derisa Zelensky dhe Putin të takohen ballë për ballë. Por çdo kusht për lëshim territorial që shkon drejt një marrëveshjeje hipotetike trepalëshe ka të ngjarë të anulojë një garanci për pjesëmarrjen e Zelenskyt.
A do ta ndryshojë përsëri Trump qëndrimin e tij?
Vizita e Trump të hënën me Zelenskyn dhe një grup udhëheqësish evropianë dukej se e vendosi presidentin amerikan përsëri në krahun e Ukrainës. Por nuk ka asnjë garanci se ai do të qëndrojë atje.
Trump dhe administrata e tij, deri më tani, nuk kanë nguruar që në pjesën më të madhe të lavdërojnë Putinin dhe të qortojnë Zelenskyn, ndërsa ndaluan edhe dërgesat e armëve në vendin e shkatërruar nga lufta, përpara se të kuptonin më në fund mungesën e angazhimit serioz të Putinit, në bisedimet e paqes dhe duke shprehur mosbesim në qëllimet e tij.
Por presidenti amerikan u ndikua përsëri nga Putini pas takimit të tyre të premten, për të cilin ai shtroi tapetin e kuq, duke i bërë jehonë kërkesave të Putinit për të hequr dorë nga bisedimet për një marrëveshje armëpushimi në favor të negociatave afatgjata të paqes, si dhe kushtit të hershëm të Kremlinit që Ukraina nuk duhet të bashkohet kurrë me NATO-n.
Ndërsa mbështetja e Trump për Ukrainën dukej se u rikthye pas samitit të së hënës, Putin mund ta tërheqë përsëri Trumpin në orbitën e Kremlinit, duke i lënë potencialisht Evropën dhe Ukrainën jashtë në të ftohtë. /Përshtatur nga Politico.com/
Lini një Përgjigje