FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Lodhja, trauma dhe luftimet e pandërprera po shtyjnë gjithnjë e më shumë ushtarë rusë dhe ukrainas drejt amfetaminave, kanabisit dhe medikamenteve qetësuese...
Disa përpiqen të qëndrojnë zgjuar për ditë të tëra. Të tjerë kërkojnë disa orë gjumë ose një arratisje të përkohshme nga trauma e luftës. Në vijën e parë të frontit në Ukrainë, përdorimi i substancave është bërë pjesë e përditshmërisë për shumë ushtarë.
Zgjatja kohore e luftës, rraskapitja psikologjike, kushtet ekstreme të betejës dhe qasja e lehtë në droga sintetike kanë krijuar një mjedis ku përdorimi i substancave konsiderohet tashmë pothuajse një fenomen i përditshëm. Në vijën e frontit prej rreth 3.500 kilometrash, qindra mijëra luftëtarë veprojnë nën presion të vazhdueshëm, shpesh pa mbështetje të mjaftueshme psikologjike ose mjekësore.
Problem i përhapur në Rusi dhe Ukrainë
Të dhënat pasqyrojnë seriozitetin e situatës. Një analizë e kryer mbi 133 ushtarë rusë që u trajtuan në spitalin psikiatrik të Novosibirskut ndërmjet viteve 2022 dhe 2024 tregoi se 61% e tyre vuanin nga çrregullime mendore të lidhura me përdorimin e substancave psikoaktive, diagnoza më e shpeshtë mes rasteve të trajtuara.
Po aq shqetësuese është situata edhe në Forcat e Armatosura të Ukrainës. Sipas një studimi të organizatës joqeveritare “100% Life Rivne Network”, 38% e ushtarëve ukrainas kishin përdorur amfetamina gjatë tre muajve të fundit, ndërsa rreth dy të tretat deklaruan se kishin konsumuar kanabis, shkruan tovima.
Pse ushtarët u drejtohen substancave
Ekspertët theksojnë se arsyet janë të shumta. Për disa ushtarë, drogat shërbejnë si mekanizëm arratisjeje nga trauma psikologjike dhe ekspozimi i vazhdueshëm ndaj dhunës. Të tjerë i përdorin për të përballuar pagjumësinë, lodhjen apo edhe monotoninë mes misioneve.
Ndërsa lufta hyn tashmë në vitin e pestë, shumë ushtarë kanë marrë pjesë në operacione me intensitet të paprecedentë, ndër më të mëdhatë që janë regjistruar në Evropë pas Luftës së Dytë Botërore, në kushte që krijojnë presion ekstrem psikologjik.
Alkooli mbetet substanca më e përhapur, i ndjekur nga kanabisi dhe medikamentet kundër ankthit. Megjithatë, përdorimi i stimuluesve po shënon gjithashtu rritje të ndjeshme.
Veçanërisht të përhapura mes ushtarëve janë amfetaminat, mefedroni dhe alpha-PVP, e njohur edhe si “bath salts” (“kripëra banje”). Këto substanca përdoren për t’i mbajtur ushtarët zgjuar, në gatishmëri të vazhdueshme dhe më të prirur për të marrë rreziqe në fushën e betejës.
Megjithatë, pasojat janë të rënda: varësi e lartë, episode psikotike, përkeqësim i shëndetit mendor dhe simptoma të forta të abstinencës.
Në të njëjtën kohë, eksperti rus Aleksei Lakhov deklaroi për Al Jazeera se përdorimi i medikamenteve me recetë, si barbituratet dhe qetësuesit e tipit Lyrica, ka marrë përmasa të pakontrolluara mes trupave ruse.
Sipas tij, këto medikamente shiten lehtësisht pa recetë në disa qytete pranë frontit, ndërsa ushtarët blejnë sasi të mëdha dhe i shpërndajnë në njësitë e tyre.
Trafikimi përmes Telegramit dhe kriptomonedhave
Trafikimi i drogës në zonat e luftës është përshtatur plotësisht me teknologjinë moderne. Si në Rusi ashtu edhe në Ukrainë, porositë bëhen përmes aplikacioneve të komunikimit dhe shpesh paguhen me kriptomonedha, sipas një reportazhi të Al Jazeera.
Substancat dorëzohen ose përmes “dead drops”, vendeve të fshehta të dorëzimit, ose drejtpërdrejt pranë llogoreve, ndërsa çmimet janë rritur ndjeshëm për shkak të rrezikut me të cilin përballen trafikantët në zonat e luftës.
Sipas medias së pavarur ruse Verstka, gjatë pushtimit rus të Khersonit në vitin 2022, persona të armatosur me uniformë rrëmbyen trafikantë lokalë të drogës dhe i torturuan për të zbuluar vendndodhjet e magazinave të tyre dhe kanalet e shpërndarjes në Telegram.
Një treg që po zgjerohet gjatë luftës
Indeksi Global i Krimit të Organizuar për vitin 2023 regjistroi rritjen më të madhe në botë të tregut të drogave sintetike në Ukrainë. Midis viteve 2021 dhe 2023, ky treg u zgjerua me 4,5 pikë, një zhvillim që lidhet drejtpërdrejt me kushtet e krijuara nga lufta.
Studimi në terren i Observatorit për Tregjet e Paligjshme dhe Konfliktin në Ukrainë, pjesë e GI-TOC, arrin në përfundimin se përdorimi i drogës në front është tashmë i përhapur dhe vazhdon të rritet.
Historia tregon se përdorimi i substancave psikoaktive në fushën e betejës është një karakteristikë e kahershme e luftërave.
Gjatë Luftës së Dytë Botërore, Gjermania naziste përdorte gjerësisht Pervitin, një formë metamfetamine që u jepej ushtarëve të të gjitha degëve të ushtrisë. Ushtarët e vijës së parë i quanin këto pilula “Panzerschokolade” (çokollata e tankeve) për shkak të ndjenjës së fuqisë dhe pathyeshmërisë që u shkaktonin.
Po kështu, gjatë Luftës së Vietnamit, ushtria amerikane shpërndante në masë amfetamina Dexedrine, të njohura si “pep pills”, për t’i mbajtur ushtarët në gatishmëri luftarake për ditë të tëra.
Më së fundmi, në Lindjen e Mesme, stimuluesi Captagon është shndërruar në një nga drogat kryesore të luftës. Ai shpesh quhet “droga e xhihadistëve” për shkak të përdorimit të gjerë nga luftëtarët e ISIS-it, ndërsa trafikimi i tij është konsideruar një nga burimet më të rëndësishme të të ardhurave për Sirinë gjatë periudhës së Bashar al-Assadit. /Pamfleti/
Lini një Përgjigje