FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Toksina e gjurmuar në laboratorin e Wuhanit ka çuar në tërheqjen e produkteve dhe një krizë në rritje për grupet e konsumatorëve...
Prodhuesit e formulave (qumështit pluhur) për foshnje si Nestlé, Danone dhe Lactalis po përballen me një reagim gjithnjë e në rritje pasi një përbërës që ata e morën nga një furnizues i vetëm në Kinë u kontaminua me një toksinë të rrezikshme, duke rrezikuar shëndetin e foshnjave në të gjithë botën.
Përbërësi, vaji i pasur me acid arakidonik (ARA), i cili u ekspozua ndaj një toksine të quajtur cereulide, u mor nga një laborator në Wuhan. Ai u shtua në qindra linja produktesh formulash për foshnje përpara se ato të dërgoheshin në më shumë se 65 vende në pesë kontinente.
Kriza ka shkaktuar një protestë nga grupet e të drejtave të konsumatorëve dhe organizatat bamirëse të shëndetit publik, të cilat po bëjnë thirrje për kontrolle më të rrepta të sektorit, duke argumentuar se prodhuesit kanë kompromentuar sigurinë e foshnjave në ndjekje të fitimeve.
“Formula komerciale për foshnje prodhohet përmes një zinxhiri furnizimi të orientuar drejt fitimit dhe kompanitë janë nën presion për të siguruar përbërës me kosto të ulët. Kjo do të thotë që kontaminimi mikrobik i një përbërësi me një burim të vetëm mund të shkaktojë kontaminim në shkallë globale”, tha Rachel Childs, nutricioniste e lartë në organizatën bamirëse First Steps Nutrition Trust.
Industria e formulave dominohet nga një numër i vogël kompanish, përfshirë Nestlé dhe Danone, si dhe grupet amerikane Abbott Laboratories dhe Mead Johnson, në pronësi të Reckitt. Ajo ka tërhequr një shqyrtim të rreptë rregullator gjatë pesë viteve të fundit pas mungesave, rritjes së çmimeve dhe tërheqjeve të tjera të përhapura.
Përbërësi në rrënjë të krizës së fundit ka rindezur debatin mbi përbërjen gjithnjë e më komplekse të formulave për foshnje dhe mënyrën se si ato tregtohen, ndërsa kompanitë konkurrojnë për të fituar besnikërinë e prindërve mes rënies së niveleve të lindjeve.
Kjo ndotje e ka origjinën në një strukturë në pronësi të kompanisë së bioteknologjisë Cabio Biotech, e cila është e listuar në bursën e Shangait, sipas njerëzve të njohur me çështjen. Kompania prodhon vaj ARA, i cili është projektuar për të imituar një acid yndyror që gjendet në qumështin e njeriut, nga kërpudhat e fermentuara.
Kompania tha se u formua si një sipërmarrje e përbashkët me shtëpinë tregtare të mallrave amerikane Cargill deri në vitin 2012, kur kjo e fundit u largua. Një person i njohur me çështjen tha se Cargill ende e shpërndante produktin, por nuk e prodhonte më. Çmimi i aksioneve të Cabio Biotech ka rënë me pothuajse 19 për qind gjatë muajit të kaluar. Kompania nuk iu përgjigj kërkesave për koment.
Investitorët janë trembur nga perspektiva e dëmit të reputacionit që skandali mund t’u shkaktojë markave. Prodhuesi më i madh i formulave në botë, Nestlé , ka parë çmimin e aksioneve të tij të bjerë me pothuajse 4% gjatë vitit deri më sot, ndërsa Danone ka rënë me më shumë se 13% në të njëjtën periudhë. Analisti i Barclays, Warren Ackerman, tha se industria e formulës për foshnje ishte formësuar nga një sërë krizash kontaminimi, nga skandali i melaminës në Kinë në vitin 2008 deri te shpërthimi i Cronobacter në SHBA në vitin 2022.
“Prindërit kanë tendencë të ndërrojnë fillimisht markën dhe të bëjnë pyetje më vonë. Humbja e besimit mund të zgjasë më shumë se vetë rikthimi në treg, duke çuar në erozion strukturor të pjesës së tregut, dëmtim të markës dhe dalje strategjike”, tha ai.
Gjatë gjithë janarit, tre prodhuesit e formulave u detyruan të tërhiqnin produktet që mund të ishin të kontaminuara me cereulid, i cili shkakton të vjella dhe diarre. Franca ka hapur një hetim për vdekjen e dy foshnjave që konsumuan qumështin e kontaminuar, megjithëse ende nuk është përcaktuar asnjë lidhje shkakësore.
Autoriteti Evropian i Sigurisë Ushqimore (EFSA) njoftoi të mërkurën se po përditësonte këshillat e tij shkencore mbi cereulidin, i cili do të vendosë një prag për një sasi të sigurt të toksinës përpara se të duhet të shkaktohet një tërheqje nga tregu. Aktualisht nuk ka një nivel të sigurt të përcaktuar.
Grupi evropian i mbrojtjes së konsumatorëve Foodwatch ngriti të enjten padi ligjore në Francë kundër Nestlé dhe kompanive të tjera të përfshira, si dhe kundër autoriteteve evropiane për mosinformimin në kohë të konsumatorëve për ndotjen.
“Prodhuesit e formulës për foshnje janë të detyruar ligjërisht të garantojnë sigurinë e produkteve që nxjerrin në treg. Kompanitë që po synojmë kanë demonstruar neglizhencë të tmerrshme”, tha Ingrid Kragl, drejtoreshë e informacionit publik në Foodwatch.
Nestlé informoi autoritetet holandeze më 10 dhjetor se kishte zbuluar ndotje gjatë testimeve të brendshme në një nga fabrikat e saj në Holandë. Kompania kaloi javë të tëra duke testuar përbërësit përpara se të identifikonte vajin ARA si burimin e ndotjes. Më 5 janar, kompania nisi tërheqjet e saj nga tregu.
Kompanitë kryesisht drejtojnë regjimet e tyre të brendshme të testimit të cilësisë dhe mikrobiologjisë. Por analistët, si dhe OJQ-të, argumentojnë se kompleksiteti i përbërësve dhe zinxhirëve të furnizimit do të thotë se protokollet e tyre të testimit mund të dështojnë.
“Duke pasur parasysh profilin e rrezikut dhe shqyrtimin rregullator, unë besoj fuqimisht se prodhuesit duhetm dhe në fakt duhet, ta eksternalizojnë më tej një pjesë të kontrollit dhe testimit të tyre të cilësisë, veçanërisht për përbërësit dhe produktet shumë të ndjeshme”, tha analisti i Vontobel, Jean-Philippe Bertschy.
Një zëdhënës tha se Nestlé ishte kompania e parë që zbuloi problemin dhe se kishte vepruar shpejt për të njoftuar autoritetet, për të njoftuar në mënyrë proaktive industrinë dhe për të informuar klientët, partnerët dhe më e rëndësishmja konsumatorët.
“Lactalis zbaton protokolle të rrepta të cilësisë dhe sigurisë ushqimore. Toksina cereulide nuk është përfshirë në listën e kontrolleve rregullatore të kërkuara për produktet për foshnje, gjë që shpjegon pse nuk u identifikua gjatë analizave të kryera”, tha një zëdhënës i Lactalis.
Danone nuk pranoi të komentojë.
Vaji ARA në qendër të skandalit ka ngjallur shqetësime të vjetra në lidhje me mënyrën se si po zhvillohet industria e formulës për foshnje. Për të ofruar formulat më inovative, dhe të shtrenjta, të cilat kompanitë po shtojnë një listë gjithnjë e në rritje përbërësish për t'i bërë ato të ngjajnë më shumë me qumështin e njeriut.
Inovacionet përfshijnë shtimin e suplementeve të tilla si vitaminat, prebiotikët e quajtur oligosakaride të qumështit të njeriut (HMO) për të përmirësuar shëndetin e zorrëve, si dhe ARA për të përmirësuar funksionin e trurit të foshnjave dhe zhvillimin imunitar. Por studiuesit debatojnë mbi efikasitetin e këtyre suplementeve.
“Kompanitë bëjnë pretendime për forcimin e imunitetit, ato nxjerrin përfundime për zhvillim të përmirësuar të trurit, të gjitha këto i bëjnë thirrje dëshirës së një familjeje për t'u dhënë fëmijëve të tyre më të mirën... Megjithatë, asnjë nga studimet krahasuese nuk ka treguar dallime klinike në zhvillimin intelektual ose në imunitet... Qumështi i nënës dhe ushqyerja me gji bashkëveprojnë me të gjithë sistemin biologjik. Nuk janë vetëm përbërës të shtuar”, tha Nigel Rollins, profesor i shëndetit të nënës dhe fëmijës në Universitetin Queen's në Belfast.
Sipas kodit të standardeve ushqimore Codex Alimentarius të përcaktuar nga organet e OKB-së për formulën e foshnjave, të gjitha kompanitë duhet të përmbushin të njëjtën përmbajtje ushqyese për të gjitha produktet. Çdo gjë që shtohet përtej kësaj liste, përfshirë ARA-në, është opsionale.
Ndërsa zinxhirët e furnizimit me formulë bëhen më komplekse, grupet e fushatave, përfshirë Rrjetin Ndërkombëtar të Veprimit për Ushqimin e Foshnjave, po i bëjnë thirrje Organizatës Botërore të Shëndetësisë të përditësojë standardet, duke përfshirë paralajmërimin e prindërve për rrezikun e kontaminimit gjatë procesit të prodhimit, jo vetëm në përgatitjen e formulës në shtëpi.
Një hetim i kohëve të fundit nga organi mbikëqyrës i konkurrencës në Mbretërinë e Bashkuar arriti në përfundimin se prodhuesit po vendosnin çmime “mbi parashikimet” për formulën e foshnjave. Ndër gjetjet e tij ishte se përbërësit e papërpunuar në linjat e produkteve premium nuk kushtonin më shumë se ato në produktet standarde.
“Shumica e përgjigjeve ndaj raportit tonë të ndërmjetëm... thanë se përbërja ushqyese e këtyre produkteve aktualisht nuk ndryshon në mënyra të rëndësishme. Parashtrimet për të kundërtën ishin kryesisht nga prodhuesit”, zbuloi Autoriteti i Konkurrencës dhe Tregjeve.
Rollins i Universitetit Queen's tha se çdo fëmijë në botë meriton standardin më të mirë të të ushqyerit.
"Nëse do të kishte një HMO ose acid yndyror që do të ishte i dobishëm, ky nuk duhet të ishte privilegj i njerëzve që mund ta përballonin atë", tha Rollins i Universitetit Queen's./Përshtati "Pamfleti" nga "Financial Times"
Lini një Përgjigje