FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Shqiptarët dhe marokenët kryesojnë fitimet e shtetësisë në vitet 2015–2024; rezidenca mbetet forma kryesore e përfitimit
Në një dekadë, mbi 1.6 milionë persona kanë arritur të fitojnë shtetësinë italiane, ndërsa dy kombësitë që kryesojnë këtë listë janë shqiptarët dhe marokenët. Sipas Raportit të 31-të mbi Migracionin të publikuar nga Fondazione ISMU ETS, në periudhën 2015–2024 janë regjistruar mbi 1.6 milionë raste të fitimit të shtetësisë.
Pas një faze rënieje gjatë viteve 2017–2021, e lidhur me faktorë socio-politikë dhe ekonomikë, pandeminë Covid-19 dhe ndryshime në procedurat e përfitimit (si përmes martesës), që nga viti 2022 shifra vjetore është rikthyer në mbi 200 mijë raste. Raporti thekson kontributin e të miturve dhe të rinjve nën 20 vjeç, të cilët në dekadën 2015–2024 përbëjnë mbi 620 mijë fitime të shtetësisë. Kjo shifër dëshmon rritjen e peshës së brezave të dytë, emigrantë ose të lindur në Itali, që e fitojnë shtetësinë përmes transmetimit nga prindërit (neni 14 i ligjit 91/1992) ose me kërkesë pas arritjes së moshës madhore.
Rritet numri i shtetasve të huaj rezidentë
Sipas vlerësimeve të Fondazione ISMU ETS bazuar në të dhënat e ISTAT-it, më 1 janar 2025 në Itali jetonin gjithsej 5,898,000 shtetas të huaj, 143 mijë më shumë se një vit më parë. Nga ky total, 5,371,000 janë rezidentë të regjistruar, që përbëjnë 9.1% të popullsisë së përgjithshme rezidente. Rreth 188 mijë janë të pranishëm në mënyrë të rregullt, por ende të paregjistruar në regjistrin civil, ndërsa 339 mijë persona vlerësohen në situatë të parregullt. Rritja e përgjithshme lidhet kryesisht me shtimin e numrit të rezidentëve, ndërsa kategoritë e tjera mbeten në nivele të qëndrueshme.
Shqiptarët dhe marokenët në krye të listës
Në shpërndarjen sipas vendeve të origjinës, shqiptarët dhe marokenët konfirmohen si komunitetet kryesore që kanë kaluar në shtetësinë italiane gjatë viteve 2015–2024. Shqiptarët regjistrojnë rreth 299 mijë fitime shtetësie, ndërsa marokenët rreth 243 mijë. Rumanët renditen të tretët me mbi 118 mijë shtetas të rinj italianë në këtë periudhë.
Një grup i dytë me volume të konsiderueshme përfshin brazilianët (rreth 85 mijë), indianët (75 mijë), bangladeshasit (54 mijë), moldavët (49 mijë), argjentinasit (mbi 43 mijë, kryesisht në tre vitet e fundit), egjiptianët (33 mijë) dhe pakistanezët (32 mijë). Sipas raportit, kjo panoramë konfirmon peshën e komuniteteve historike nga Ballkani dhe Afrika e Veriut, krahas rritjes së komuniteteve nga Amerika Latine dhe Azia Jugore.
Rezidenca mbetet forma kryesore e përfitimit
Në periudhën 2015–2024, rezidenca konfirmohet si titulli kryesor për fitimin e shtetësisë italiane. Transmetimi nga prindërit tek të miturit përbën mënyrën e dytë më të rëndësishme.
Fitimet përmes martesës paraqesin një ecuri përgjithësisht të qëndrueshme, ndërsa fitimi me “zgjedhje”, zakonisht i lidhur me të rinjtë e lindur ose të rritur në Itali, mbetet më i kufizuar në numër, por shënon rritje sidomos në vitet 2022–2024.
Parimi ius sanguinis, ndonëse më pak i përhapur në terma sasiorë, ka shënuar rritje të fortë që nga viti 2022, duke u pozicionuar si forma e tretë më e zakonshme e përfitimit.
Ulen kërkesat për azil, rriten refuzimet
Ecuria e kërkesave për azil pasqyron dinamikën e hyrjeve në vend. Në vitin 2024 u paraqitën rreth 151 mijë kërkesa, 80.5% prej tyre nga burra. Në vitin 2025 numri ra në 126,630, ose 16.2% më pak krahasuar me të njëjtën periudhë të një viti më parë.
Më 31 dhjetor 2025, mbi 234 mijë kërkesa rezultonin ende në shqyrtim, krahasuar me rreth 207 mijë në fund të vitit 2024.
Shtetësitë kryesore të aplikantëve meshkuj janë Bangladeshi, Pakistani, Maroku, Egjipti dhe Peruja, ndërsa te gratë dominojnë origjinat nga Amerika Latine, veçanërisht Peruja, Kolumbia dhe Venezuela.
Raporti evidenton rritje të përqindjes së refuzimeve: në nëntë muajt e parë të vitit 2025, 70.2% e kërkesave u refuzuan, kundrejt 64.1% në vitin 2024 dhe 52% në vitin 2023. Për shtetasit nga Bangladeshi, Egjipti dhe Tunizia, shkalla e refuzimit tejkalon 80%.
930 mijë nxënës me shtetësi jo-italiane
Raporti vlerëson se rreth 930 mijë nxënës me shtetësi jo-italiane ndjekin arsimin nga kopshti deri në shkollën e mesme. Ata përbëjnë 11.6% të popullsisë shkollore, nga 3.5% që ishte kjo përqindje njëzet vjet më parë. Meshkujt përbëjnë 51.7% të totalit.
Mbi 60% e nxënësve me shtetësi jo-italiane ndjekin shkollat në rajonet veriore (38.3% në Veriperëndim dhe 25.7% në Verilindje), të ndjekura nga Qendra (22.1%) dhe Jugu.
Lombardia kryeson me rreth 236 mijë nxënës (26% e totalit kombëtar), e ndjekur nga Emilia-Romagna (112,839), Veneto (94,669), Lazio (80,051) dhe Piemonte (78,256).
Në nivel provincial, Milano renditet e para me 79,039 nxënës me shtetësi jo-italiane, e ndjekur nga Roma (63,782), Torino (39,465) dhe Brescia (32,747).
Nxënësit me shtetësi jo-italiane vijnë nga afro 200 vende: 43% nga Evropa (kryesisht Rumani, Shqipëri, Ukrainë, Moldavi), 32% nga Afrika (Marok, Egjipt, Tunizi, Nigeri, Senegal), rreth 20% nga Azia (Kinë, Indi, Filipine, Pakistan, Bangladesh) dhe 8.5% nga Amerika Latine (Peru, Ekuador).
Lini një Përgjigje