FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Nisma “Bordi i Paqes” nuk mund të ketë sukses për sa kohë Hamasi mbetet i armatosur dhe vazhdon të indoktrinojë të rinjtë e Gazës
Një nismë e presidentit amerikan Donald Trump për rindërtimin dhe stabilizimin e Gazës po përballet me skepticizëm nga analistë të sigurisë, të cilët theksojnë se çdo plan pa çarmatim të plotë të Hamasit rrezikon të mos japë rezultate afatgjata.
Në një opinion të botuar në The Jerusalem Report, Eric R. Mandel, drejtor i Middle East Political Information Network, argumenton se iniciativa e quajtur “Bordi i Paqes”, e prezantuar në shkurt në Uashington me pjesëmarrjen e 59 përfaqësuesve dhe disa krerëve të shteteve, nuk mund të ketë sukses nëse Hamasi ruan kapacitetet e tij ushtarake.
Sipas tij, administrata amerikane ka premtuar 10 miliardë dollarë për Gazën, ndërsa Arabia Saudite, Emiratet e Bashkuara Arabe dhe vende të tjera donatore kanë ofruar edhe 7 miliardë dollarë shtesë. Qëllimi i shpallur është transformimi i territorit pas viteve të radikalizimit dhe dhunës.
Presidenti Trump ka deklaruar se pret që Hamasi të çarmatoset, ndërsa ka paralajmëruar pasoja nëse kjo nuk ndodh. I dërguari i posaçëm amerikan, Steve Witkoff, është shprehur se grupi do të dorëzojë armët automatike.
Duke cituar vlerësime izraelite, autori shkruan se Hamasi zotëron rreth 60 mijë pushkë automatike dhe kontrollon një rrjet të gjerë tunelesh nëntokësore. Ai argumenton se organizata është e ndërthurur me strukturat civile në Gaza dhe se armët dhe infrastruktura ushtarake janë të shpërndara në zona të banuara.
Mandel gjithashtu shpreh dyshime për rolin e Forcës Ndërkombëtare të Stabilizimit (ISF), ku marrin pjesë disa vende, përfshirë Indonezinë, Shqipërinë, Greqinë dhe Kazakistanin. Sipas tij, këto shtete nuk kanë sinjalizuar gatishmëri për t’u angazhuar në çarmatimin e Hamasit.
Autori përfundon se administrata amerikane duhet të vendosë si kusht të qartë çarmatimin e plotë të Hamasit, çmontimin e infrastrukturës së tuneleve dhe reformimin e sistemit arsimor, nëse synon një ndryshim të qëndrueshëm në Gaza.
Shkrimi i plotë
Trumpi dhe basti për Gazën: Çarmatimi i Hamasit duhet të jetë i panegociueshëm
Eric R. Mandel
Në shkurt, presidenti amerikan Donald Trump mblodhi në Uashington, DC, “Bordi i Paqes”, duke bashkuar 59 përfaqësues dhe disa krerë shtetesh për të nisur nismën e tij ambicioze për ta ringritur Gazën nga dekada indoktrinimi dhe radikalizimi xhihadist.
Qëllimi i shpallur është transformimi i territorit nga një vatër e ngulitur terrorizmi, terreni nga ku u nisën mizoritë e 7 tetorit, në diçka krejtësisht tjetër.
Për ata që nuk ndjekin hollësitë e ekstremizmit në Lindjen e Mesme apo nuk e kuptojnë plotësisht natyrën e Hamasit, dega e Vëllazërisë Myslimane në Gaza, pohimi i presidentit se tani ka paqe në Gaza, ndonëse me shkelje të vogla, mund të tingëllojë qetësues. I shoqëruar me një zotim amerikan prej 10 miliardë dollarësh, si dhe 7 miliardë dollarë të tjerë nga Arabia Saudite, Emiratet e Bashkuara Arabe dhe vende të tjera donatore, krijohet përshtypja se jemi në rrugën e duhur drejt një vizioni të ri për këtë territor të goditur dhe dy milionë banorët e tij.
Presidenti shtoi edhe një paralajmërim: nëse Hamasi nuk çarmatoset, gjërat do të shkojnë shumë keq për të. Megjithatë, ai ka thënë gjithashtu: “Duket se Hamasi do të çarmatoset.” I dërguari i tij i posaçëm, Steve Witkoff, ka deklaruar në të njëjtën linjë: “Ata do t’i dorëzojnë AK-47-at e tyre.” Fatkeqësisht, kjo është më shumë se optimizëm; është dëshirë për ta parë realitetin ashtu siç do të donim.
Duke e kuptuar se Hamasi ka pak gjasa të dorëzojë plotësisht armët, Katari dhe Turqia, dy vende që duan që Hamasi të mbijetojë për të luftuar një ditë tjetër, kanë lobuar tek presidenti që të bëjë dallimin mes armëve “ofensive” dhe “mbrojtëse”. Ky kategorizim artificial i armatimit i përshtatet Hamasit dhe mbështetësve të tij.
Sipas The New York Times, nëse “grupi militant [terrorist] do të heqë dorë nga shumica e armëve të tij, kjo do të përbënte një përparim në dobësimin e monopolit të Hamasit mbi pushtetin”. Duke ndjekur këshillën e vendeve të lidhura me Vëllazërinë Myslimane, propozimi i “Bordi i Paqes” do t’i kërkonte Hamasit të dorëzonte “të gjitha armët… të afta për të goditur Izraelin”, ndërsa do të lejonte që armët e ashtuquajtura “mbrojtëse” të mbeteshin.
Kjo është iluzore. Nëse Hamasi ruan armë të lehta dhe AK-47, ai do të vazhdojë të dominojë Gazën dhe të frikësojë këdo që i del përpara. Izraeli vlerëson se Hamasi zotëron 60 mijë pushkë AK-47.
Hamasi do të jetë më se i gatshëm ta lejojë “Bordi i Paqes” të besojë dhe të promovojë iluzionin se është çarmatosur. Ai do të manipulojë me aftësi organin vartës të tij, Bordin Ekzekutiv të Gazës, ndërsa aktorë pro-Hamasit nga Katari dhe Turqia do të punojnë në prapaskenë për të përhapur narrativën se Hamasi është ç’armatosur dhe se teknokratë të pavarur janë tani në krye. Nuk duhet të biem në këtë kurth.
Pothuajse asnjë gjasë që Hamasi të çarmatoset
Kushdo që njeh entitetin ideologjikisht të motivuar dhe islamist radikal që është Hamasi, e kupton se pothuajse nuk ka asnjë gjasë që ai të çarmatoset deri në pikën e dorëzimit të kontrollit, e lëre më të dorëzojë hartat e qindra kilometrave tunele ende të pazbuluara në “Zonën e Kuqe” që kontrollon në Gazën perëndimore përgjatë bregdetit të Mesdheut.
Në dhjetor 2025, pas nisjes së armëpushimit, Ahmed Fouad Alkhatib, studiues i lartë në Atlantic Council, i cili humbi 30 anëtarë të familjes gjatë luftës në Gaza, deklaroi: “Izraeli është i vetmi aktor në botë që, nga pikëpamja e forcës brutale, mund të përballet me Hamasin.” Ai shtoi se vendet pjesëmarrëse në Forcën Ndërkombëtare të Stabilizimit, si Pakistani dhe Indonezia, nuk do të marrin pjesë në çarmatimin e Hamasit dhe se ISF ishte “e vdekur që në nisje”.
Për një vëzhgues të zakonshëm, përfshirja e shumë vendeve në “Bordi i Paqes”, disa prej të cilave kontribuojnë me trupa në ISF, përfshirë Indonezinë, Shqipërinë, Greqinë dhe Kazakistanin, mund të sugjerojë se kjo forcë do të çarmatosë terroristët e Hamasit dhe do të çmontojë infrastrukturën e tyre nëntokësore. Megjithatë, këto vende tashmë kanë sinjalizuar se nuk do të ndërmarrin misione të tilla, as nuk do të mbrojnë popullsinë palestineze nga frikësimi dhe brutaliteti i Hamasit.
Struktura e ngulitur e terrorit në Gaza është një rritje malinje që ka depërtuar pothuajse në çdo aspekt të shoqërisë civile. Tunelet e terrorit kalojnë nën shumicën dërrmuese të ndërtesave civile. Armët ruhen në dhomat e fëmijëve. Kurrikula bazë arsimore promovon indoktrinimin radikal sunit të Vëllazërisë Myslimane. ISF rrezikon të shndërrohet në një tampon mes IDF-së dhe terroristëve të Hamasit, duke shërbyer potencialisht si një mburojë e pavullnetshme kur IDF t’i përgjigjet aktivitetit të ri terrorist.
Mes ekspertëve me të cilët unë flas, ekziston pothuajse njëzëri mendimi se asnjë forcë tjetër përveç IDF-së nuk është në gjendje, ose e gatshme ta çarmatosë Hamasin. Në një bisedë joformale, një nga ekspertët kryesorë izraelitë të sigurisë kombëtare, i cili komunikon rregullisht me kryeministrin Benjamin Netanyahu, më tha se Izraelit do t’i duheshin të paktën nëntë muaj për të përfunduar një operacion që do të mund të çarmatoste ndjeshëm Hamasin dhe të çmontonte “Zonën e Kuqe”.
Fatkeqësisht, Izraeli ka pak gjasa të marrë nëntë muaj për të përfunduar një mision të tillë, madje edhe nga një administratë Trump miqësore, sapo imazhet e vdekjes dhe shkatërrimit të dominojnë faqet e para të CNN, PBS dhe The New York Times. Hamasi do t’i vendosë sërish fëmijët e tij qëllimisht në rrezik, do të operojë nga shkolla, xhami dhe spitale, dhe do të manipulojë opinionin global për të ushtruar presion ndaj Uashingtonit që të ndalojë operacionet izraelite.
E përgëzoj presidentin për një nismë që nisi me diçka që pak e besonin të mundur: lirimin e pengjeve të gjalla dhe kthimin e atyre të vdekur. Por të supozosh se struktura aktuale e “Bordi i Paqes” do ta zhdukë në mënyrë efektive Hamasin dhe do të nisë një deradikalizim të vërtetë, duke filluar me sistemin arsimor xhihadist, ndërkohë që Hamasi mbetet forca dominuese në prapaskenë, i armatosur me armë “mbrojtëse”, është një fantazi.
Pika e dobët e administratës qëndron në dhënien e një roli vendimtar sponsorit financiar të Vëllazërisë Myslimane, emirit të Katarit, dhe zbatuesit të saj energjik, Turqisë së presidentit Recep Tayyip Erdogan, në formësimin e së ardhmes së Gazës. Të dyja vendet mbështesin Hamasin dhe kërkojnë konsolidimin e tij të mëtejshëm. Ato do të punojnë në mënyrë të tërthortë, por të vazhdueshme për të minuar objektivin e shpallur të presidentit për deradikalizimin e Gazës dhe ëndrrën e largët të paqes së vërtetë mes palestinezëve dhe izraelitëve.
Katariotët dhe turqit e kuptojnë se administratat amerikane vijnë e ikin. Ata do të vonojnë, do të mjegullojnë dhe do të presin që presidenti të largohet, të bindur se lodhja perëndimore do të vendoset përfundimisht. Në atë boshllëk, dega e Vëllazërisë Myslimane në Gaza, Hamasi, do të ringrihet nga hiri dhe Izraeli do të përballet sërish me pasojat.
Një shembull domethënës i motiveve të Turqisë është hapja e fundit e Xhamisë Abdullah Azzam në Gaza në shkurt 2026. Sipas institutit izraelit INSS, “Ndërsa al-Kaeda dhe Hamasi janë bërë emra të njohur, shumë më pak i njohur është njeriu pas idesë së al-Kaedës, sheiku palestinez Abdullah Yusuf Azzam, i cili bëri shumë për të mbështetur themelimin e Hamasit.” Emërtimi i një xhamie me emrin e një figure të tillë, pikërisht kur “Bordi i Paqes” nis punën, duhet të sqarojë orientimin ideologjik të Ankarasë.
Administrata duhet ta trajtojë Gazën ashtu siç është, jo siç do të dëshironte të ishte. Në takimin e “Bordi i Paqes” në Uashington, nga të gjitha fjalimet e mbajtura, vetëm presidenti Trump dhe ministri i Jashtëm izraelit përmendën në mënyrë të qartë çarmatimin e Hamasit.
Si kryetar i bordit, presidenti duhet ta bëjë plotësisht të qartë se pa çarmatim të plotë të Hamasit, pa eliminimin e infrastrukturës së tij të tuneleve terroriste dhe pa ngritjen e një sistemi arsimor të modeluar sipas kornizës së tolerancës së Emirateve të Bashkuara Arabe, rezultati do të jetë përsëritje e së njëjtës situatë.
Nëse presidenti kërkon një fitore historike në Gaza dhe ndoshta edhe një Çmim Nobel, ai nuk duhet të ndikohet nga shpresa të rreme, lajkat apo garanci boshe nga Doha dhe Ankaraja. Ai duhet t’i përmbahet me vendosmëri angazhimit të tij të shpallur: Hamasi do të çarmatoset, në një mënyrë ose në një tjetër.
Autori është drejtor i Middle East Political Information Network dhe redaktor i lartë i sigurisë në The Jerusalem Report. Ai informon rregullisht anëtarë të Kongresit amerikan, këshilltarët e tyre për politikën e jashtme, Departamentin e Shtetit dhe qendrat studimore. /Përshtati Pamfleti/
Lini një Përgjigje