FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Plani franko-gjerman për Kosovën dhe Metohinë ra si një "shtëpi prej kartoni". Kjo ishte e pritshme sepse ishte vendosur mbi themele të shembur.
Situata në veri të Kosovës ka arritur kulmin e destabilitetit dhe duhet shumë pak për të “plasur” nga të dyja palët. Pyetja që lind është nëse ndonjë takim mes Aleksandër Vuçiç dhe Albin Kurtit me Josep Borellin javën e ardhshme mund t’i ndryshojë rrethanat.
Politologu Ognjen Gogiç shprehet për "Danas" se kjo është vazhdimësi e procesit të destabilizimit të situatës në veri të Kosovës, i cili po vazhdon për gati dy vjet. Sipas tij, nga vjeshta e vitit 2021, veriu i Kosovës është kthyer në një terren provash mes palës serbe dhe asaj shqiptare, të cilët po përdorin metoda gjithnjë e më të ashpra. Një seri e tërë lëvizjesh provokuese nga të dyja palët e kanë sjellë veriun e Kosovës në një gjendje krize të përhershme që vetëm sa po thellohet.
Është veçanërisht shkatërruese që e gjithë kjo mund të ishte parashikuar dhe ndoshta edhe parandaluar, por nuk kishte përfshirje diplomatike.
“Të gjithë treguesit se ku po shkonin gjërat ishin aty. Deri vonë, dukej sikur ndërmjetësuesit ndërkombëtarë (Lajçak, Escobar) i trajtonin me injorancë këta tregues, por ngjarjet e fundit kanë treguar se ata nuk kanë mekanizma për të ndikuar ndjeshëm në sjelljen e palëve. Prandaj i shmangën çështjet më të ndjeshme, si zgjedhjet dhe kthimin e serbëve në veri të Kosovës në institucionet e Kosovës”, shpjegon Gogiç dhe shton se plani franko-gjerman u shemb si një shtëpi letrash.
Sipas tij, kjo mund të pritej sepse është ndërtuar mbi themele të shembur.
“Themeli i atij plani është dashur të jetë urdhri që është ndërtuar në veri të Kosovës me marrëveshjen e Brukselit nga viti 2013”. Ajo marrëveshje bëri të mundur arritjen e një stabiliteti relativ në veri të Kosovës, bazuar në konsensusin minimal që u vendos në mes të Beogradit dhe Prishtinës për mënyrën e qeverisjes së asaj zone. Ajo marrëveshje është shkatërruar plotësisht, kështu që lufta për kontroll në veri të Kosovës është duke u zhvilluar”, shpjegon i intervistuari i Danas.
I pyetur se çfarë zhvillimi mund të pritet, ai përgjigjet se situata do të vazhdojë të përkeqësohet. Gjërat, thotë ai, kanë shkuar shumë larg.
“Sipas ligjit të veprimit dhe reagimit, çdo lëvizje provokuese e njërës palë çon në një përgjigje radikale nga pala tjetër, e cila na çon në një spirale konflikti. Rreziku i përshkallëzimit të dhunshëm është shumë real. Për të shmangur atë, është i nevojshëm përfshirja serioze e bashkësisë ndërkombëtare dhe sa më gjatë të presë, aq më shumë do të nevojiten përpjekje për të stabilizuar situatën, përfundon Gogiç.
Kurse Fatmir Seholi, drejtor i Institutit për Afirmimin e Marrëdhënieve Ndëretnike, beson se situata në Kosovë ka arritur kulmin e destabilitetit dhe se duhet shumë pak për të “krisur” nga të dyja palët.
“Unë jam avokat që kushdo që ka rënë në konflikt me ligjin duhet të përgjigjet para drejtësisë. Nuk mund të ketë kompromis me krimin. Por, çështja e veriut të Kosovës nuk mund të zgjidhet nga policia. Veriu i Kosovës duhet të zgjidhet vetëm me dialog. Prandaj është urgjente t'i rikthehemi dialogut, sepse çdo ditë do të jetë edhe më e paqëndrueshme nëse ai mungon”, thekson Seholi.
I pyetur nëse ndërmjetësuesit ndërkombëtarë dhe takimi i planifikuar nga Borreli për javën e ardhshme mund të kontribuojnë në qetësimin e tensioneve, ai u përgjigj se i duket se BE-ja është "disi e pafuqishme" në gjithçka që po ndodh.
“Kjo është arsyeja pse unë besoj se SHBA duhet patjetër t'i marrin gjërat në duart e tyre dhe ta zgjidhin të gjithë situatën në mënyrë efektive dhe shumë drejtpërdrejt. Nuk ia vlen një jetë e vetme e humbur për diçka që mund ta zgjidhim me dialog. Me përjashtim të amerikanëve, nuk shoh që dikush mund të “goditë” dorën në tavolinë”, thotë Seholi.
Bashkëbiseduesit e Danas pajtohen se si Beogradi ashtu edhe Prishtina janë fajtorë për tensionet në veri të Kosovës dhe se të dyja palët kanë bërë lëvizje të gabuara gjatë viteve të fundit.
Predrag Marsenić, deputet dhe nënkryetar i DSS-së së Re, beson se qeveria në Beograd, që nga pranimi i Marrëveshjes së Brukselit në vitin 2013 kabërë lëvizje të gabuara.
"Në atë mënyrë, ajo dobësoi pozitën tonë në krahinë."Finalja e atyre lëvizjeve të gabuara është pranimi i propozimit franko-gjerman, i cili de facto e njeh Republikën e Kosovës. Serbët sot janë lënë në mëshirë të regjimit të Albin Kurtit pa pothuajse asnjë reagim nga autoritetet serbe. Çështja është nëse ndonjë takim ndërmjet Vuçiçit dhe Kurtit do të mund të ndryshojë rrethanat në të cilat ndodhen serbët në Kosovë dhe Metohi, duke marrë parasysh përvojën e mëparshme dhe pajtimin e Vuçiçit për gjithçka”, thotë Marseniç.
Lini një Përgjigje