FLASH
Shkruar nga Zoja Surroi
Politika kërkon guximin për të lëvizur përtej qendrës. Ajo shpërblen ata që mbështesin diçka vazhdimisht dhe me kalimin e kohës...
Fitorja e dytë me shumicë e kryeministrit Albin Kurti në Kosovë tregon se është e mundur të frymëzosh përmes qeverisjes.
Për të kuptuar si e fitoi mandatin e dytë, duhet kuptuar pse e fitoi të parin, dëshira për ndryshim. Për të korrigjuar një kurs politik përpara se të bëhet i pakthyeshëm dhe për të ecur drejt diçkaje më të mirë.
Në atë kohë, isha e mbushur me shpresë teksa ndiqja rezultatet nga biblioteka e Harvard Kennedy School, ende pa iu bashkuar kabinetit të tij. Për dekada, Kosova, si pjesa më e madhe e Ballkanit, ishte dorëzuar para klisheve të rajonit: korrupsioni trajtohej si i pashmangshëm, stabiliteti vendosej mbi llogaridhënien dhe nënkuptohej se ishte naive të prisje më shumë nga një shtet ballkanik pas konfliktit sesa thjesht tregti të lirë. Por kjo dukej vërtet diçka e re.
Dukej se Kurti ishte në politikë për arsyet e duhura, dhe e kaluara e tij e dëshmonte këtë. Ish i burgosur politik nën sundimin serb, ai kaloi vite në opozitë si një nga zërat e vetëm të besueshëm që mbronte pavarësinë e vërtetë të Kosovës.
Premtimi që ai përfaqësonte ishte ndryshe: prosperitet, modernitet, mungesë korrupsioni. Një lloj politike që rrit pjesëmarrjen në votime dhe rikthen ata që ishin larguar nga angazhimi qytetar. Kosova kishte shpallur pavarësinë, por nuk kishte përjetuar kurrë një fillim të ri të mirëfilltë, deri atëherë.
Kosova u bë shtet i pavarur në shekullin XXI. Identiteti i saj politik nuk ka qenë kurrë të kënaqet me mbetjet e shekullit XX. Kurti shmangu fatin e shumë reformatorëve të mandatit të parë sepse ai dha rezultate. Përmbushja e premtimeve që u jep qytetarëve që mbështeten tek ti nuk është vetëm gjëja e duhur për t’u bërë, por është edhe politikë e mirë.
Ai mandat nuk u ndërtua mbi spektakël apo mega-projekte të bujshme. Ai u përqendrua te puna e përditshme dhe jo e bujshme e qeverisjes: ndërtimi i një qeverie pa korrupsion, zgjerimi i mbrojtjes sociale, bërja falas e arsimit të lartë publik dhe forcimi i institucioneve shtetërore.
Këto gjëra nuk bëhen virale, por ndihen: pozicioni i Kosovës në indekset ndërkombëtare të transparencës është përmirësuar dukshëm. Banka Botërore e hoqi Kosovën nga lista e vendeve në situata brishtësie dhe konflikti, duke e projektuar si ekonominë me rritjen më të shpejtë në rajonin e saj. Në Indeksin e Perceptimit të Korrupsionit të Transparency International, Kosova u ngjit 28 vende gjatë mandatit të Kurtit.
Megjithatë, qeverisja nuk ka të bëjë vetëm me reforma të brendshme dhe Serbia mbetet ndërlikimi kryesor i jashtëm. Ndërsa Kosova këtë muaj arriti moshën madhore si shtet, mohimi i vazhdueshëm i sovranitetit të saj duket gjithnjë e më anakronik, megjithatë ai vazhdon. Dhe ndërsa Kosova mbetet fuqishëm pro Bashkimit Evropian, Serbia ka lëvizur në drejtim të kundërt, duke thelluar lidhjet me Rusinë dhe duke forcuar kontrollin e brendshëm politik.
Kjo dinamikë ka pasoja reale: ndikimi i Beogradit mbi pakicën serbe të Kosovës, rreth 4 për qind e popullsisë, një e treta e së cilës është e përqendruar rreth kufirit verior, ka vepruar kundër integrimit në vend. Pluralizmi politik është kufizuar, me një parti që praktikisht monopolizon fushën politike. Rreziqet e kësaj situate u bënë brutalisht të qarta me sulmin e armatosur në Banjskë në shtator të vitit 2023.
Në këtë drejtim, politika më ambicioze dhe më e debatueshme e Kurtit ka qenë përpjekja për të mbyllur boshllëqet institucionale në veri, duke shtrirë autoritetin administrativ të Kosovës. Për disa partnerë ndërkombëtarë, kjo u duk e nxituar dhe Bashkimi Evropian reagoi me masa ndëshkuese, të cilat tani i ka hequr. Por për shumë kosovarë, kjo ishte prej kohësh e vonuar. Në të vërtetë, është e vështirë të bindësh një kosovar se kërcënimi që paraqet Serbia është i ekzagjeruar.
Këtu fitorja e Kurtit merr një domethënie më të gjerë. Qoftë në Kosovë apo gjetkë, politika kërkon guximin për të shkuar përtej qendrës. Ajo shpërblen ata që mbrojnë diçka, në mënyrë të qëndrueshme dhe me kalimin e kohës.
Sot, Kosova i tejkalon shumë nga pritshmëritë që dikur ishin vendosur mbi të. Suksesi i saj është edhe sukses i Shteteve të Bashkuara dhe i Bashkimit Evropian, të cilët ndihmuan në formësimin e institucioneve të saj pas luftës dhe mbeten thellësisht të pëlqyer nga qytetarët e saj. Pyetja tani nuk është nëse Kosova i përket projektit evropian, por nëse Evropa është e gatshme të mbrojë vlerat e veta. /Përshtatur nga Politico/
*Zoja Surroi është këshilltare politike e kryeministrit të Kosovës.
Lini një Përgjigje