Zyrtarë dhe analistë vlerësojnë se dialogu Kosovë–Serbi mbetet nën ndërmjetësimin e BE-së, ndërsa angazhimi i SHBA-ve është më i kufizuar
Ish-presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani, deklaroi se gjatë takimeve me përfaqësues të administratës së Shteteve të Bashkuara të Amerikës askush nuk i ka përmendur as dialogun me Serbinë dhe as Asociacionin e komunave me shumicë serbe (ZSO), ndërsa është konfirmuar mbështetja për sovranitetin e Kosovës.
Analistë të kontaktuar nga “Danas”, shprehen se kjo tregon se politika amerikane në thelb nuk ka ndryshuar, por se Serbia ka vonuar ndërtimin e pozicioneve serioze politike në Uashington.
Marrëdhëniet mes SHBA-ve dhe Kosovës gjatë vitit të fundit nuk kanë qenë më të mirat, kryesisht për shkak të veprimeve të kryeministrit Albin Kurti, i cili ka ndërmarrë politika për mbylljen e institucioneve serbe, si dhe përplasjes me Gjykatën Kushtetuese.
Për këtë arsye, SHBA-të në vitin 2025 pezulluan dialogun strategjik me Kosovën dhe nuk emëruan ambasador në Prishtinë.
Pavarësisht kësaj, Osmani në muajt e fundit të mandatit të saj ka theksuar përpjekjet për përmirësimin e marrëdhënieve me SHBA-të, veçanërisht pas pjesëmarrjes në Komitetin për Paqe të Trumpit. Ajo deklaroi se ka punuar “ditë e natë” për marrëdhëniet me administratën e Donald Trump.
“Besojmë se si Presidencë e kemi dëshmuar këtë, sidomos në raport me administratën e Trumpit. Kemi punuar ditë e natë. Një pjesë e madhe e punës sonë nuk është bërë publike, megjithatë rezultati është ky: një garanci me shkrim, e vulosur nga presidenti Trump, se integriteti territorial nuk do të cenohet”, tha Osmani, sipas portalit Reporteri.
Ajo shtoi se SHBA-të mbështesin fuqishëm sovranitetin dhe integritetin territorial të Kosovës.
“Që në fillim theksohet se SHBA-të mbështesin fuqishëm sovranitetin dhe integritetin territorial të Republikës së Kosovës. Nuk ka as dialog me Serbinë, as lëshime, as ZSO askund. Këtë e kemi arritur me shumë punë. Të arrish në një situatë ku SHBA-të në asnjë takim nuk kërkojnë ZSO, besoj se është arritja më e madhe”, deklaroi Osmani.
Megjithatë, Departamenti i Shtetit deklaroi për “Kosovo Online” se normalizimi i marrëdhënieve mes Kosovës dhe Serbisë mbetet kyç për paqen dhe stabilitetin, ndërsa dialogu i ndërmjetësuar nga BE-ja është rruga për përparim.
Serbia e vonuar në ndërtimin e pozicioneve në Uashington
Kryetari i Lëvizjes Popullore Serbe, Milija Bisevac, deklaroi për “Danas” se, edhe pse Osmani përpiqet të tregojë se ka ndërtuar kanale të forta komunikimi me qarqe të caktuara në Uashington, në realitet politika amerikane nuk ka ndryshuar thelbësisht.
Ai theksoi se gjatë më shumë se një viti, SHBA-të kanë tërhequr një pjesë të konsiderueshme të angazhimit investues, jo vetëm nga Kosova, por edhe nga rajone të tjera, për shkak të prioriteteve globale.
Bisevac vuri në dukje gjithashtu se prej kohësh nuk janë emëruar ambasadorë as në Beograd dhe as në Prishtinë, gjë që tregon se rajoni nuk është në krye të prioriteteve të politikës së jashtme amerikane.
Sipas tij, kjo tregon se Uashingtoni është më i përqendruar në kriza të tjera globale, ndërsa marrëdhëniet mes Serbisë dhe Kosovës trajtohen në kuadër të stabilitetit rajonal, por pa një angazhim të intensifikuar si në periudha të mëparshme.
Ai shtoi se Serbia ka mbetur pas në ndërtimin e pozicioneve më të forta politike në Uashington, gjë që reflektohet edhe në mënyrën se si janë pritur zyrtarët serbë në kryeqytetin amerikan.
Duke komentuar deklaratën e Osmanit për mungesën e përmendjes së ZSO-së, Bisevac tha se SHBA-të aktualisht nuk duan të përfshihen drejtpërdrejt në këtë proces, por ia kanë lënë kryesisht Bashkimit Evropian.
Ai theksoi se dialogu nën ndërmjetësimin e BE-së mbetet mekanizmi kryesor për zgjidhjen e kësaj çështjeje dhe se deklaratat e Osmanit mund të interpretohen edhe si pjesë e fushatës së saj të brendshme politike.
As Asociacioni dhe as Kosova nuk janë tema për SHBA-të
Themeluesi i Aleancës Kosovare, Zarko Ristic, deklaroi për “Danas” se çështja e Kosovës prej kohësh nuk është më temë e nivelit të parë në marrëdhëniet ndërkombëtare.
Sipas tij, rikthimi i kësaj teme lidhet me nevojat politike të Vjosa Osmanit dhe situatën e saj në skenën politike.
Ai theksoi se aktualisht çështja kryesore është nëse dhe në çfarë mase ekziston lidhje me administratën e Donald Trump.
“Pajtohem që ZSO nuk është temë, por siç thashë, as e gjithë Kosova nuk është temë. Ky është moment që të gjithë duhet ta shfrytëzojmë për të rikonfiguruar pozicionet tona në sytë e Donald Trumpit dhe për këtë po punohet”, tha Ristic.
Ai shtoi se diaspora serbe në javët në vijim do të kontribuojë në përmirësimin e pozitës së serbëve në Kosovë përmes lidhjeve me administratën amerikane.
Ristic kritikoi gjithashtu konceptin e ZSO-së, duke e cilësuar si një temë të imponuar nga autoritetet në Beograd.
Në fund, ai theksoi se në periudhën e ardhshme do të punohet për forcimin e lidhjeve të diasporës serbe në SHBA me serbët në rajon, si hap drejt konkretizimit të ndikimit të saj politik. /Përshtati Pamfleti/
Lini një Përgjigje